Waarom er in Zuid-Korea zoveel mensen Kim, Lee of Park heten

Kim Kyung-ae (links) en Kim Young-mi (rechts), twee van zeven Kims die de Zuid-Koreaanse curlingploeg rijk is. Beeld epa
Kim Kyung-ae (links) en Kim Young-mi (rechts), twee van zeven Kims die de Zuid-Koreaanse curlingploeg rijk is.Beeld epa

Als je op de berg Namsan in het centrum van Seoul een steen naar beneden gooit, raak je altijd wel iemand die Kim, Lee of Park heet, zo wil een bekend gezegde in Zuid-Korea. Bijna de helft van de 51 miljoen Zuid-Koreanen heeft een van deze drie achternamen.

Vanaf het dak van de Koreaanse woontoren in het olympisch dorp zou je ook een goede kans maken. Van de 122 Zuid-Koreaanse atleten heten er 34 Kim, 13 Lee en 9 Park.

Of neem de in Nederland bekende Koreanen: Kim Jong-un, Samsung-baas Lee Yae-yong, oud-PSV-speler Park Ji-sung en natuurlijk 'Gangnam style'-zanger Psy, oftewel Park Jae-sang.

Kim-familie

Kim is met afstand de meest voorkomende naam; een op de vijf Zuid-Koreanen heet zo. Bij de olympische curlingploeg maken ze het nog bonter: 7 van de 12 sporters behoren tot een Kim-familie.

De dominantie is niet vanzelfsprekend. In buurland China zijn zeker honderd veel gebruikte familienamen in omloop, in Japan zijn het er nog veel meer.

Het Koreaanse Kim stamt af van een Chinees karakte dat 'goud' betekent. Het Silla-koninkrijk (57 v. Chr. - 935), dat vanaf 660 het Koreaanse schiereiland verenigde, werd zevenhonderd jaar lang geregeerd door een Kim.

Opkomende klasse

Ook daarna waren namen als Kim en Lee in Korea lang voorbehouden aan de absolute elite. Pas vanaf de 14de eeuw werd het voor een opkomende klasse van rijke handelaren en ambtenaren mogelijk achternamen te kopen. Ook werden ze door de koning verleend als gunst. De meeste Koreanen kozen voor het 'koninklijke' Kim, dat als een bewijs van maatschappelijke vooruitgang werd gezien.

Om nog een beetje onderscheid te maken werd er aanvankelijk de naam van een regionale clan (bon-gwan) aan vastgeknoopt. Zo zijn er ongeveer driehonderd Kim-clans, zoals de Geongju-Kims en de Gimhae-Kims. Om de bloedlijnen helder te houden was het lange tijd verboden voor Kims van dezelfde clan om met elkaar te trouwen, wat voor de nodige Romeo en Julia-taferelen zorgde. Pas in 2005 werd de regel afgeschaft.

Achternaam kiezen

Toen het begin vorige eeuw verplicht werd een achternaam te kiezen, was het hek van de dam. Ook de arbeiders en boeren kozen massaal voor Kim, Lee en Park. Omdat hun baas zo heette, uit conformisme, of omdat die namen nog altijd maatschappelijke vooruitgang symboliseerden. Tegenwoordig werkt het nog steeds zo. Volgens overheidsstatistieken kiezen genaturaliseerde Chinezen, Vietnamezen en Filippino's nog altijd vooral voor Park, Kim en Lee.

Overigens gebruiken de Zuid-Koreanen wel veel verschillende voornamen, waarmee ze zich toch kunnen onderscheiden. Wat ook helpt is dat je elkaar in de regel met voor- en achternaam adresseert.

Een voordeel van de dominantie van de grote drie is dat je met een andere achternaam al snel origineel bent. Neem de Zuid-Koreaanse bobsleeër Jun Jung-lin. Volgens een volksonderzoek in 2000 kwam de naam Jun in heel het land 72 keer voor. Dat is toch een stuk unieker dan de 9,9 miljoen Kims.

Meer over