OKT schaatsen

Waar na de 1.000 meter Jorien ter Mors treurt, lacht Jutta Leerdam

De strijd op olympisch kwalificatietoernooi (OKT) schaatsen in Heerenveen is meedogenloos. Olympisch kampioen Jorien ter Mors kon zich geen fout veroorloven, maar maakte die wel. Winnares Jutta Leerdam tankte zelfvertrouwen.

Dirk Jacob Nieuwboer
Jorien ter Mors kwam op de 1.000 meter een paar tienden tekort voor kwalificatie voor de Spelen. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant
Jorien ter Mors kwam op de 1.000 meter een paar tienden tekort voor kwalificatie voor de Spelen.Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Een van de slechtste starts uit haar leven had Jutta Leerdam, maar toch plaatste ze zich met overmacht op de 1.000 meter voor haar eerste Winterspelen. In Beijing zal in elk geval één rivaal ontbreken. Dat is niet de minste: regerend kampioen Jorien ter Mors maakte één foutje en juist zij kon zich dat niet veroorloven.

Ter Mors eindigde als vijfde en kwam een paar tienden tekort voor een startbewijs. ‘Ik merk gewoon: ik heb niet over’, zei de voormalige shorttrackster die in 2014 olympisch kampioen werd op de 1.500 meter. ‘Vroeger kon ik een foutje maken en dan reed ik nog steeds knetterhard. Nu moet het gewoon goed zijn. Zoveel marge heb ik niet meer.’

Drie tienden van een seconde zat er tussen haar tijd (1.15,08) en die van Ireen Wüst (1.14,80), de nummer drie die waarschijnlijk wel op deze afstand mee mag doen op de Spelen. ‘Ik deed een extra slag uit de bocht’, analyseerde Ter Mors (32). ‘Daarna kwam ik gewoon niet meer in mijn ideale hoek. Het gaat misschien over millimeters verschil, maar dat kan net die paar tienden schelen. Daardoor komt die goede slotronde niet en sta je gewoon net even aan de verkeerde kant.’

Leerdam glundert

Jutta Leerdam (22), de wereldkampioen van 2020, stond na afloop juist glunderend te vertellen hoe erg ze haar start had verkloot. Volgens haar coach Kosta Poltavets had hij haar zelfs nog nooit zo slecht zien rijden. ‘Hij zei: dat wil ik in mijn ergste nachtmerrie niet meer zien. Maar daarna pakte ik hem weer op en kon ik hem goed uitrijden.’ Leerdam won in een tijd van 1.14,12 en was bijna een halve seconde sneller dan Antoinette de Jong, die in 1.14,61 als tweede eindigde.

En dat terwijl Leerdam toch al geen gebrek aan zelfvertrouwen heeft. Ze vertelt graag hoeveel ze ervan heeft en hoe goed ze met druk om kan gaan. Dat sommigen vinden dat je op selectiewedstrijden eigenlijk alleen kunt verliezen, daar heeft ze geen boodschap aan. ‘Je kunt alleen maar winnen, denk ik dan. En ik ga altijd voor de winst.’

Jutta Leerdam: slechte start, toch zege. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant
Jutta Leerdam: slechte start, toch zege.Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Onzekerheid laat Leerdam naar eigen zeggen niet toe. ‘Dat kan alleen maar energie kosten en afleiden.’ Al moest ze wel toegeven dat het had geholpen dat ze in de laatste rit zat en wist dat de andere schaatssters niet supersnel hadden gereden. ‘Ik wist wel dat ik niet de race van mijn leven hoefde te rijden om me voor de Spelen te plaatsen, want dat is natuurlijk mijn doel. Dat gaf een beetje rust.‘

Leerdam hoopt zich ook nog te plaatsen op 500 en 1.500 meter. In oktober won ze ook al de 500 en 1.000 meter op de NK afstanden. Toen eindigde Femke Kok nog op de tweede plek, maar die stelde nu met een zesde plek enorm teleur. ‘Enorm kloten’, zei ze voor de camera’s van de NOS. Andere media wilde ze niet meer te woord staan.

Schuldig

Voor Antoinette de Jong is de plaatsing op de 1.000 meter een leuk ‘extraatje’, maar wel een waar ze zich een beetje schuldig over voelt. Ze zal zich waarschijnlijk ook nog op andere afstanden plaatsen en door haar goede rit viel haar jongere zusje Michelle de Jong net buiten de boot. ‘Daar had ik het wel even moeilijk mee’, zei De Jong, die in een direct duel won van routinier Ireen Wüst.

‘Ik sta in ieder geval in de matrix’, grapte Wüst na afloop. Ze doelde op het selectiesysteem dat de KNSB hanteert om de schaatsers voor de Spelen aan te wijzen. Haar derde plek geeft nog geen absolute zekerheid op haar vijfde olympische deelname. Maar als andere schaatsers zich ook voor andere afstanden plaatsen, en die kans lijkt groot, gaat ze wel. Wüst doet bovendien zelf nog mee aan de 1.500 en 3.000 meter.

Voor Ter Mors wordt het een hele klus om voor de vierde maal naar de Spelen te gaan. In Sotsji haalde ze twee keer goud, in Pyeongchang eenmaal: in 2010 deed ze als shorttrackster mee. ‘Ik heb zoveel shit gehad dit jaar dat dat wel het allerlaatste is waar ik mee bezig ben’, zei Ter Mors daarover. In mei dit jaar overleed haar zus, die leed aan de ongeneeslijke spierziekte Emery-Dreifuss. ‘Ik ben al blij dat ik goed genoeg aan de start sta.’

Ter Mors doet de komende dagen bovendien nog mee aan de 500 en 1.500 meter en put hoop uit eerdere OKT’s. ‘In vorige edities was mijn eerste omloop ook niet glansrijk. Dus ik hou wel vertrouwen voor wat er nog komt.’

Meer over