NieuwsHersenschade profvoetballers

Voetbalvakbond: geef arts meer tijd om diagnose op het veld te stellen

De wereldwijde vakbond voor profvoetballers Fifpro hoopt dat er snel een doorbraak komt in de regelgeving voor voetballers van wie vermoed wordt dat ze een hersenschudding hebben opgelopen. De medische staf moet minstens tien minuten de tijd krijgen om vast te stellen of sprake is van een mogelijke hersenschudding. 

Southamptons Che Adams en Sheffield Uniteds Chris Basham botsen tijdens een kopduel. Beeld AP

Coaches mogen in die periode een wisselspeler opstellen. De huidige regelgeving biedt de medische staf drie minuten om te beslissen zonder tijdelijke vervanger.

‘Dat kan leiden tot overhaaste beslissingen die gevaarlijke gevolgen kunnen hebben’, stelt dr. Vincent Gouttebarge, hoofd medische zaken van Fifpro. ‘Voetballers zijn gefocust om direct resultaat te halen, feitelijk is de hele organisatie van een profclub dat. Ze denken vaak niet aan het leven na het voetbal. Dat ze de kwaliteit daarvan echt in gevaar brengen als ze doorspelen met een hersenschudding.’

Alzheimer en dementie

De Australische voormalige AZ-doelman Joey Didulica (zie interview) is het meest sprekende en extreme voorbeeld van een profvoetballer die permanente schade opliep. Gouttebarge: ‘Maar ik ken er meer met aanhoudende klachten. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat beroepsvoetballers op langere termijn een hogere kans hebben op neuro-cognitieve aandoeningen. Denk aan alzheimer en dementie. Maar er moet meer, beter en breder wetenschappelijk onderzoek naar komen. Een hersenschudding niet adequaat behandelen zou de oorzaak kunnen zijn, maar dat is vooralsnog maar een vermoeden.’

Al sinds 2013 ijvert de Fifpro voor genoemde regelgeving. De Ifab, dat beslist over de internationale voetbalspelregels, plaatste het ‘dossier hersenschudding’ in oktober 2019 op de agenda. Een expertpanel waarvoor Gouttebarge, oud-profvoetballer en medisch wetenschapper bij UMC Amsterdam, ook voor was uitgenodigd, ging ermee aan de slag. 

Namens de Fifpro pleitte hij voor het proefdraaien met de nieuwe regels in een of twee competities om daarna te evalueren. De voorzitter van de medische commissie van de Fifa vreesde echter voor spelers die hoofdblessures gingen voorwenden zodat een frisse kracht kon worden ingebracht.

Gouttebarge: ‘Ik vind dat respectloos naar de spelers. Natuurlijk proberen sommigen met schwalbes of aanstellerij het spel te manipuleren. Maar een hersenschudding kun je niet makkelijk faken. Het is bovendien een te serieuze blessure om beschermende regelgeving af te schieten uit angst voor misbruik.’

Week niet in actie

Door de coronacrisis lag het overleg stil, maar nu acht de Fifpro de tijd rijp om vaart te zetten achter de invoering van de proeffase van de nieuwe regels. Alsmede twee andere maatregelen te bekrachtigen. Gouttebarge: ‘We willen dat na vaststelling van een hersenschudding spelers verplicht een week niet in actie mogen komen. En dat de teamarts direct naast het veld kan beschikken over videobeelden van de botsing die hem helpen bij zijn diagnose. Dat laatste gaat de goede kant op, want de Fifa denkt goed mee.’

Een helm om spelers, en dan met name doelmannen, beter te beschermen biedt volgens Gouttebarge geen soelaas. ‘Daarmee kun je een hersenschudding niet voorkomen. Het gaat om het letterlijk schudden van het hoofd, ook via schouder-tegen-schoudercontacten.’

In het rugby is de tijdelijke vervanger voor een aan het hoofd geblesseerde speler al lang toegestaan. Gouttebarge: ‘Bij rugby is de kans op hersenschuddingen natuurlijk veel groter, maar daar wordt ook goed op ingespeeld in de regelgeving. Het aantal hersenschuddingen is daar afgenomen. Gelukkig maar. Ik zeg altijd: je hebt maar één hoofd, hè.’

‘Achteraf had ik na die eerste hersenschudding moeten stoppen’
Joey Didulica (43), de voormalige keeper van AZ en Ajax, heeft hersenletsel overgehouden aan zijn voetbalcarrière. Nu waarschuwt hij de voetbalwereld: neem geen enkel risico, laat een speler met hoofdletsel in alle rust onderzoeken.