Veteraan met een zonnig zelfbeeld

Als Rintje Ritsma zich veel van andermans adviezen had aangetrokken, zou de schaatssport een groot kampioen zijn misgelopen. De 37-jarige Fries heeft altijd meer vertrouwen in zijn talent gehad dan anderen, een haast irrationeel geloof in eigen kunnen....

Van onze verslaggever Mark van Driel

Die eigenschap heeft Ritsma, naast vier wereld- en zes Europese allroundtitels, een loopbaan met een open einde opgeleverd. Dit weekeinde doet hij voor de zeventiende keer mee aan de NK allround. Hoewel hij zelden een ongelukkiger voorbereiding heeft gekend, gelooft Ritsma nog steeds dat een plaats bij de beste vijf mogelijk is.

Het zou een klein wonder zijn, gezien de prestaties van de afgelopen maanden. Lichamelijke klachten (rug- en heupblessures) hielden Ritsma veelvuldig van het ijs. Hij reed nauwelijks wedstrijden. De tijden die hij neerzette zouden een schaatser met een minder zonnig zelfbeeld hevig hebben doen twijfelen over de voortzetting van zijn loopbaan.

Op de 500 meter heeft Ritsma slechts vrouwentijden gereden. Zijn enige 5 kilometer was te langzaam om zich te plaatsen voor de NK afstanden, eind oktober. Een enigszins acceptabele 1500 meter reed de voormalige wereldrecordhouder twee jaar geleden voor het laatst.

‘Het zou wel een daverende verrassing zijn als hij Nederlands kampioen wordt’, zegt zijn trainer Jillert Anema. ’Ik denk dat hij nog nooit zo weinig wedstrijden heeft gereden ter voorbereiding van een NK. Wedstrijden rijden en goed presteren is haast synoniem. The odds are against him. Ik heb geen idee wat mogelijk is. In principe hoop je op een acceptabele prestatie. Als hij bij de toptien rijdt doet hij het heel goed.’

Aan Ritsma, die niet van stoppen wil weten, is dergelijk realisme niet besteed. Hij is ook in de nadagen van zijn loopbaan een rekenmeester. Een blik op het deelnemersveld heeft hem ervan overtuigd dat een vierde plaats (en dus deelname aan de EK allround) niet onmogelijk is, mits alles in Groningen meezit.

Getalenteerde allrounders zijn tegenwoordig dun gezaaid. Carl Verheijen is herstellende van een enkelblessure. Erben Wennemars en Mark Tuitert, de nummers drie en vier van vorig jaar, geven de voorkeur aan de NK sprint van volgende week. Een potentiële concurrent als Tom Prinsen start niet vanwege een spierblessure. Ben Jongejan heeft zijn allroundtalent dit seizoen nog niet getoond.

Als Ritsma zijn niveau van vorig jaar evenaart, kan hij hoger eindigen dan zijn toenmalige zesde plaats. Maar gezien zijn gebrekkige voorbereiding (in de zomer heeft Ritsma veel tijd gestoken in nevenactiviteiten) kan hij even goed buiten de toptien vallen, of zelfs deelname aan de 10 kilometer mislopen. Dat is slechts tweemaal eerder gebeurd, in 2001 door een val en 2002 doordat hij uit teleurstelling over zijn prestatie vroegtijdig uitstapte.

Anema: ‘Rintje is een vakman. Vaak rijdt hij wat hij kan. Ik zou nu alleen niet weten wat dat is.’

Vrees voor een afgang kent Ritsma ogenschijnlijk niet. Zijn trainer, die ook de hoogtijdagen van de allroundkampioen van nabij heeft meegemaakt, ziet het niet als zijn taak het optimisme van zijn pupil te corrigeren. Hij heeft slechts getracht Ritsma met de realiteit te confronteren door hem wedstrijden te laten rijden. Door de blessures is daar weinig van terecht gekomen.

Anema: ‘Rintje is altijd geprezen voor zijn doorzettingsvermogen. Nu zet hij door en zegt iedereen: houd toch op. Het vermogen niet op te geven, heeft hem ook al die prijzen gebracht. Ik vind dat je beter spijt kan hebben van iets dat je gedaan hebt, dan van iets dat je niet hebt gedaan.’

Gezien de montere levenshouding van Ritsma is de kans klein dat hij na dit weekeinde het einde van zijn loopbaan afkondigt, zelfs als de afloop dramatisch is. Hij heeft zijn sport lief. Hij wil toegang houden tot de topsporturen van Thialf, waar recreanten niet welkom zijn. Wellicht zet hij zijn loopbaan voort als trainer/schaatser. Mocht Ritsma zich via clubwedstrijden plaatsen voor een NK, dan kan hij alsnog meedoen.

Aan uitbreiding van zijn erelijst zal Ritsma niet meer toekomen, hoeveel zelfvertrouwen hij ook heeft. Hij is een groot kampioen, maar zal nooit meer kampioen worden. Zijn laatste zege dateert uit 2001, toen hij in Boedapest zijn vierde wereldtitel allround won. Zijn loopbaan vertoont een uniek verloop: de opkomst en neergang duren bijna even lang.

Nog even en hij rijdt de tijden uit zijn jeugd.

Meer over