Nieuws

Veldrijdster Lucinda Brand wint eens een keer niet

Marianne Vos won zondag in het Brabantse Rucphen haar zevende nationale titel in het veldrijden. Die overwinning zag Vos niet aankomen. Titelfavoriet Lucinda Brand wel.

Robert Giebels
Lucinda Brand in actie tijdens het NK veldrijden met in haar kielzog de latere winnares Marianne Vos. Beeld Jiri Büller / de Volkskrant
Lucinda Brand in actie tijdens het NK veldrijden met in haar kielzog de latere winnares Marianne Vos.Beeld Jiri Büller / de Volkskrant

Minder dan honderd meter lang was het gemeenste stukje van het parcours in het Brabantse Rucphen waarop Marianne Vos haar zevende nationale titel in het veldrijden won. Het was de schuine kant van een met gras en zand bedekt dijkje waar techniek en lef werden gevraagd van de veldrijders. De fiets wilde daar zijwaarts van de helling afglijden, de crossers moesten rechtdoor.

Onderaan was een makkelijk paadje, maar ambitieuze veldrijders reden zo hoog mogelijk op de dijk, al ontbrak daar elk spoor. Bovenaan fietsen had als voordeel dat de crossers, als ze aan het eind van de dijk het stuur naar rechts gooiden, op volle snelheid de helling af konden rijden om hun weg te vervolgen.

De zon scheen in Rucphen, al dreigde steeds een buitje. Een koude wind verhoogde de moeilijkheidsgraad van het overwegend droge, technisch uitdagende parcours met weinig loopstukken. Om het programma van het NK in verband met de coronamaatregelen beperkt te houden reden de beloften (jonger dan 23 jaar) en de eliterenners samen elk in één wedstrijd zonder publiek.

Hoorbare en zichtbare angst

Vooral bij het stukje over de schuine kant openbaarden zich de verschillen tussen de twee categorieën. De ervaren en gelouterde profs trapten zonder dralen hard door op de zijkanten van hun banden, steeds corrigerend met het stuur of een voet aan de grond. Daarna kwamen de jongste renners die hoorbaar en zichtbaar angst hadden voor de technische uitdaging. In een klein uur reden de vrouwen zes ronden, wat ze zes kansen bood de juiste aanpak te vinden.

Het was op het dijkje waar de 34-jarige Vos, gewapend met meer ervaring dan welke concurrent ook, al in de tweede ronde het verschil maakte. De kopgroep waarvan zij deel uitmaakte raakte versnipperd doordat Denise Betsema op de schuine kant de macht over het stuur verloor, viel en een opstopping veroorzaakte. Daardoor moest iedereen behalve Vos uitwijken of stilhouden. Het bood haar de kans van de groep weg te rijden.

‘Is ze dáár al’, riep de bondscoach van de veldrijders, Gerben de Knegt, verbaasd nadat hij het landschap had afgespeurd naar het opvallende gele tenue van Vos. Ze had in korte tijd een voorsprong genomen van 20 seconden op Lucinda Brand, de regerend wereldkampioen. Vos was zelf ook verrast. ‘Ik had door die opstopping met Betsema een klein kloofje. Het was nog vroeg in de wedstrijd, maar als je dan besluit te gaan, dan moet je door. Met Brand in mijn rug kon ik geen fouten maken, want we weten allemaal: Lucinda geeft nooit op.’

Zestien internationale zeges

Brand was de favoriet voor de titel in Rucphen. Ze had immers de laatste weken liefst zestien internationale veldritten gewonnen, meestal met grote overmacht. Overigens is het internationale gehalte van het veldrijden bij de vrouwen beperkt: de Nederlandse rensters domineren dit seizoen, met regelmatig een volledig oranje gekleurd podium.

Lucinda Brand in actie tijdens het NK veldrijden.
 Beeld Jiri Büller / de Volkskrant
Lucinda Brand in actie tijdens het NK veldrijden.Beeld Jiri Büller / de Volkskrant

De 30-jarige Brand had haar redenen om haar favorietenrol af te wijzen. In een van de weinige wedstrijden die ze niet won, stond Vos op de hoogste trede. De locatie van die veldrit drie weken geleden: Rucphen. De organisatie had het parcours precies zo laten liggen, toen duidelijk werd dat het NK door de lockdown niet in Zaltbommel gehouden kon worden en naar Noord-Brabant werd verplaatst. In 2021 ging het NK helemaal niet door.

De begaafde Vos won, elf jaar na haar eerste nationale titel. Brand baalde van haar tweede plaats. Ze was een paar keer gevallen en verweet zichzelf een verkeerde tactische keuze door niet meteen op de vlucht van Vos te reageren. ‘Ik ga het thuis rustig terugkijken.’ De sinds 2020 regerend Nederlands kampioen Ceylin del Carmen Alvarado (23) werd derde. ‘Het maximaal haalbare’, volgens haar. De 19-jarige Fem van Empel eindigde als vierde en won de titel bij de beloften.

Acht Nederlandse vrouwen starten eind deze maand in het Amerikaanse Fayetteville voor het WK veldrijden bij de elite. Dat ze alle acht in de top tien eindigen, kan niet worden uitgesloten. Brand is nog steeds favoriet om haar titel te prolongeren, maar minstens vier van haar landgenoten gelden als mede-kanshebbers. Na het ‘officieuze WK’ zondag in Rucphen hoort Marianne Vos daarbij. Zou ze Brand in de VS opvolgen, acht jaar na haar laatste wereldtitel, dan mag ze voor maar liefst de achtste keer de regenboogtrui aantrekken.

Van der Haar wint met overmacht bij de mannen

Lars van der Haar won zondag in Rucphen zijn derde nationale titel in het veldrijden. De 30-jarige regerend Europees kampioen volgt Mathieu van der Poel op, die de laatste zes NK’s won. Van der Poel ontbrak in Rucphen door een rugblessure en komt ook niet meer in actie dit cross-seizoen.

Van der Haar, in 2013 en 2014 ook al Nederlands kampioen en eind vorig jaar in Drenthe op de VAM-berg winnaar van de Europese titel, won met een straatlengte voorsprong van de nummer twee Corné van Kessel. Derde werd Mees Hendrikx, die daarmee de titel bij de beloften veroverde. ‘Ik was nerveuzer dan ooit voor een NK’, zei Van der Haar nadat hij een uur lang de hele wedstrijd eenzaam op kop had gereden. ‘Ik voelde dat ik hier eigenlijk alleen maar kon verliezen.’

Op 30 januari staan hij en Van Kessel als enige Nederlandse veldrijders aan de start voor het WK in de VS. Zoals Nederland het internationale veldrijden domineert bij de vrouwen, doen de Belgen dat bij de mannen. Wout van Aert won zondag het Belgisch kampioenschap, maar uitgerekend hij heeft besloten het WK dit jaar over te slaan.