Columnpaul onkenhout

Van de Beeks kauwgom, de telefoon van De Jong en de Ajax-klas van 2019

null Beeld

In de slotfase van de wedstrijd tussen Manchester United en Villarreal gooide Donny van de Beek woensdagavond een stukje kauwgom weg. Hij keek er heel boos bij. Het leek erop dat hij zijn trainer wilde raken, Ole Gunnar Solskjaer. Zoiets zie je niet vaak, zeker niet in de Champions League.

Niet veel voetballers maken zo’n intens ongelukkige indruk als Donny van de Beek. De mislukking bij Manchester United is totaal. Hij wordt door Solskjaer zelden opgesteld. De trainer vindt hem niet goed genoeg.

Woensdag zat Van de Beek voor de zevende keer in negen wedstrijden op de bank. Toen Solskjaer in de slotfase Jesse Lingard en Fred liet invallen, en hem niet, was hij het zat. Hij nam de kauwgom uit zijn mond en gooide het in de richting van de trainer en van Fred. Die merkten niets, gelukkig maar.

De Engelse pers wist er wel raad mee. ‘Furious Donny van de Beek spotted throwing chewing gum in direction of Man Utd dugout‘, vatte de Daily Mirror het incident opgewonden samen. In veel kranten werd Van de Beek ‘frustrated’ genoemd. Dat was geen verrassing. Dit seizoen kwam hij in de competitie niet meer dan zes minuten in actie.

De neergang (of het gebrek aan vooruitgang) treft meer oud-Ajacieden uit de klas van 2019. Precies twee jaar geleden was Ajax te gast op een ‘doldwaze voetbalkermis’ (de Volkskrant) waar een ‘memorabele voetbalavond’ (Algemeen Dagblad) werd beleefd. In de Champions League werd Valencia, nota bene in een uitwedstrijd, met 3-0 verslagen.

Hakim Ziyech en Donny van de Beek (en tussendoor Quincy Promes) scoorden. Twee andere opgehemelde talenten, Frenkie de Jong en Matthijs de Ligt, waren in de zomer vertrokken bij Ajax. Ziyech en Van de Beek volgden een jaar later. De topclubs verdrongen zich rondom de Amsterdamse kweekvijver. Barcelona, Juventus, Chelsea en Manchester United trokken aan het langste eind.

Het rijtje clubs is schitterend, maar de glans is er voor de klas van 2019 goeddeels af. Het is voor geen van allen geworden wat ervan werd verwacht, al gooien ze niet allemaal met kauwgom. Ziyech pendelt bij Chelsea heen en weer tussen veld en dug-out en heeft een ernstig conflict met de bondscoach van Marokko. De Ligt staat met Juventus op de tiende plaats in de Serie A en is reserve bij Oranje.

De Jong blameert zich al het hele seizoen met Barcelona, meest recentelijk in Lissabon waar Benfica hem en de andere Nederlanders woensdag vermorzelde. De Jong was hulpeloos. De Cruijffiaanse allure ontbrak, zijn spel oogde gewoontjes, hij speelde als een postbode.

Dat woord gebruikte Ruud Gullit vorige week in het praatprogramma Rondo op Ziggo Sport. Het betekent dat De Jong, eenmaal in balbezit, begint te lopen en de bal vervolgens plichtmatig aflevert bij een medespeler, zoals een postbode een pakketje bezorgt. Het is negatief bedoeld. Postbodes in het voetbal lopen te veel met de bal en passen te weinig.

Ja, zei Gullit (59), zó kan ik het ook. Hij wil meer zien van Frenkie de Jong. Gullit vindt dat hij te veel voor zijn eigen strafschopgebied rondhangt, en te weinig bij het doel van de tegenstander. Samenvattend, dodelijk: ‘Hij gaat de bal halen bij zijn achterhoede, maakt een paar schijnbewegingen en dan geeft hij de bal weer af.’

Een dag voor de wedstrijd had Barcelona een kort filmpje online gezet. De postbode kwam aan in het spelershotel in Lissabon. Hij keek niet voor zich, maar naar zijn telefoon, naar Ajax - Besiktas.

‘Hey, @AFCAjax, @DeJongFrenkie21 is enjoying your match’, schreef Barcelona op Twitter bij het filmpje. De Jong gooide geen kauwgom, maar ook hier was de symboliek onmiskenbaar.

Meer over