Uitgebluste Kasparov moet delen met Kramnik en Svidler

De turbo die zich zes ronden lang met groot geweld een weg baande door het deelnemersveld van het Fontys-toernooi kwam op de streep pruttelend tot stilstand....

Van onze schaakmedewerker

Gert Ligterink

TILBURG

Het was Kasparov aan te zien dat de accu leeg was toen hij gistermiddag voor zijn laatste partij plaatsnam tegenover de Fransman Lautier. Verdwenen was de uitstraling van de man die de wereld aan zijn voeten heeft liggen. Wie hem een paar dagen niet had gezien, dacht even dat hij jaren ouder was geworden.

De partij tegen Lautier was teleurstellend. Kasparov kon de fut niet opbrengen nog eenmaal tot het uiterste te gaan en hetzelfde gold voor Lautier die het liefst geruisloos afscheid wilde nemen van een teleurstellend verlopen toernooi. Snel verdwenen de meeste stukken van het bord en bij de 20ste zet werd op voorstel van Lautier tot remise besloten.

Mopperend kwam de getergde kampioen uit de speelzaal tevoorschijn. Hij sprak geen kwaad woord over zijn eigen partij - Kasparov vertelde dat hij zich na Lautiers niet bijster ambitieuze openingskeuze geen illusies meer had gemaakt - maar wel over Loek van Wely die volgens hem een uitgelezen kans had gemist om het concurrent Kramnik moeilijk te maken.

'Misschien moet ik maar eens een simultaanseance tegen het Nederlandse team spelen', bromde Kasparov. 'Als Piket en Van Wely aan de hoogste borden zitten, heb ik een kans.'

In de analysekamer demonstreerde Kasparov vervolgens een diep verborgen variant die in de partij tussen Kramnik en Van Wely had kunnen voorkomen.

De omstanders keken eerbiedig toe al vroegen sommigen zich af of Kasparov al die aandacht voor het spel van zijn concurrent niet beter aan zijn eigen partij had kunnen besteden.

Hoe juist die laatste gedachte was, bleek even later toen Kasparovs secondant Dochojan aarzelend aan zijn meester vroeg waarom die eigenlijk in de slotstelling tegen Lautier remise had gegeven.

Dochojans vraag was volkomen terecht. In een volkomen gelijke stand bleek Lautier nu net de enige zet te hebben gedaan die Kasparov de gelegenheid gaf om met een toevallige wending een pion te winnen.

Even vloekte Kasparov hartgrondig maar hij hervond snel zijn waardigheid: 'Het zou belachelijk zijn geweest als ik door een cadeautje dit toernooi toch nog alleen zou hebben gewonnen. Ik heb voldoende echte kansen gehad die ik niet heb benut. Tegen Svidler hoefde ik niet te verliezen en tegen Onitsjoek miste ik een simpele technische winst.'

De middag verliep vervolgens zoals Kasparov had gevreesd. Kramnik liep dwars door Van Wely heen en Svidler zette in een zwierige aanval Onitsjoeks koning mat. Stralend namen Kramnik en Svidler hun deel van de eerste prijs in ontvangst. Hetzelfde kon niet van Kasparov worden gezegd.

De kampioen mopperde nog lang na. Hij vond het een schande dat hij een 'zo zwak bezet' toernooi niet naar zijn hand had weten te zetten: 'Ik begrijp best dat een score van 8 uit 11 voor Kramnik respectabel is en voor Svidler zelfs prachtig maar ik moet mezelf nu eenmaal andere normen opleggen. Ik heb geen ratingpunt verdiend in een toernooi waarin één speler te zwak was en een paar anderen in bijzonder slechte vorm staken.'

Kasparov repte niet over zijn eigen opvallende onvermogen om tegenslagen te incasseren. De verliespartij tegen Svidler maakte een andere speler van hem. Daarna kon hij alleen tegen Piket nog eenmaal zijn krachten bijeenrapen. In de laatste drie ronden bleek het vuur geheel gedoofd.

Misschien zal Tilburg 1997 de geschiedenis ingaan als het toernooi waarin Peter Svidler doorbrak naar de wereldtop.

Het was voor het eerst dat de 21-jarige Russische kampioen in een internationaal toernooi de gemakzucht van zich afschudde en zijn beste spel liet zien. De zege op Kasparov hielp hem over een drempel die voordien te hoog gebleken was.

Kasparov behield zich zijn oordeel over Svidler voor. 'Het is allemaal wel aardig wat hij hier heeft gepresteerd maar we moeten even afwachten. Laat die Svidler maar eens meedoen in een toernooi als Linares waar de hele wereldtop present is. Dan zullen we wel eens zien wat hij echt waard is.'

Meer over