AchtergrondFormule 1

Twee wedstrijdleiders en een VAR: blijft Max Verstappen nu een nieuwe chaotische race in de F1 bespaard

De laatste F1-races van 2021 verliepen chaotisch. Zelfs over de wereldtitel van Max Verstappen is lang geruzied. Om dit soort situaties te voorkomen, is de wedstrijdleiding op de schop gegaan. Er komt zelfs een VAR. Komt er ook een sterke man?

Lennart Bloemhof
Jeddah, 5 december 2021, de GP van Saoedi-Arabië. Max Verstappen (rechts) en Lewis Hamilton. Is hij de Nederlander bewust van de baan gereden door de Brit? Dit seizoen kan de videoscheidsrechter van de F1 over dit soort race-incidenten adviseren.  Beeld Getty Images
Jeddah, 5 december 2021, de GP van Saoedi-Arabië. Max Verstappen (rechts) en Lewis Hamilton. Is hij de Nederlander bewust van de baan gereden door de Brit? Dit seizoen kan de videoscheidsrechter van de F1 over dit soort race-incidenten adviseren.Beeld Getty Images

Krap vier maanden geleden verliet Max Verstappen Saoedi-Arabië met twee straffen en een extreem slecht humeur. Op het stratencircuit in Jeddah streden hij en Lewis Hamilton op de grens van het toelaatbare. En passant legden ze de zwakten in het scheidsrechterssyteem van de Formule 1 bloot. Het dwong de sport tot introspectie. Zondag racet Verstappen weer in Saoedi-Arabië en moet blijken: heeft de Formule 1 zichzelf verbeterd?

Racefederatie FIA kon na het omstreden slot van vorig jaar in Abu Dhabi, waar Verstappen dankzij ingrijpen van de wedstrijdleiding Hamilton kon inhalen en zo de titel greep, niet anders dan kritisch kijken naar de regels. Dat leidde tot een onderzoek en daaropvolgende maatregelen. Wedstrijdleider Michael Masi werd vervangen door twee roulerende wedstrijdleiders en een vaste, ervaren adviseur. De drempel om te bellen met de raceleiding is hoger geworden en gesprekken met teams worden niet meer uitgezonden.

Verder introduceerde Formule 1 een videoscheidsrechter, vergelijkbaar met de VAR in het voetbal. Hoe die in de praktijk precies gaat opereren, is nog onduidelijk. Een Formule 1-race kan niet zoals een voetbalwedstrijd stilgelegd worden en achteraf straffen uitdelen op basis van de VAR zal de sport waarschijnlijk meer kwaad dan goed doen.

VAR nog in eerste fase

Vorige week kwam de FIA wel met een update over de VAR, die nog in de ‘eerste fase’ zit: hij kijkt met races mee vanuit het zogenoemde Remote Operations Centre in het FIA-hoofdkantoor in Genève en beschikt over 140 audio- en videobronnen. De videoscheids werkt op verzoek van de wedstrijdleiding en heeft vooral een adviserende rol, dus kan niet zoals in het voetbal proactief voorstellen doen.

Er klinkt een zucht over de telefoon bij de Nederlandse teambaas Frits van Amersfoort als het gaat over de Formule 1-VAR. Weinigen hebben vaker met autosportregels te maken gehad dan hij. Van Amersfoort runt al bijna een halve eeuw Van Amersfoort Racing en is actief in zo’n beetje alle opstapklassen naar de koningsklasse.

‘Het is prima reclame voor het team’, grapt Van Amersfoort, wiens renstal steevast wordt afgekort tot VAR. ‘Maar in de autosport hebben we toch al een VAR sinds er videobeelden zijn? Als wij naar de stewards moeten, is alles vanuit elke hoek al bekeken. Dus ik ben benieuwd hoe dit gaat werken.’

Het komt wel vaker voor in de autosport dat iets op papier leuk oogt, maar in de praktijk niet werkt, zegt Van Amersfoort. Als voorbeeld noemt hij de nu grotendeels geschrapte communicatie tussen teams en wedstrijdleiding. Dat had tot meer transparantie en dus meer helderheid over besluiten moeten leiden, maar in werkelijkheid leidde het tot meer onduidelijkheden.

De gesprekken kwamen vorig jaar onder een vergrootglas te liggen in de voorlaatste race in Saoedi-Arabië, waar titelrivalen Verstappen en Hamilton elkaar geen centimeter gunden. Zelden telde een GP meer omstreden momenten, waarvoor Mercedes en Red Bull voortdurend aan de bel trokken bij Masi.

Het langst werd er nagepraat over het onderhandelen tussen Verstappens team Red Bull en wedstrijdleider Michael Masi, kort voor een herstart. Verstappen had een bocht afgesneden en dreigde een straf te krijgen. Red Bull stelde in plaats daarvan voor Verstappen bij de herstart alvast achter Hamilton te zetten, wat uiteindelijk ook gebeurde. Het opmerkelijke wheelen en dealen was live te volgen op tv.

‘Dat toelaten en vervolgens uitzenden, was natuurlijk het stomste wat je kon doen. Heel normaal is het ook niet. In onze klassen is communicatie met de wedstrijdleiding eenrichtingsverkeer’, zegt Frits van Amersfoort. Volgens hem had de FIA veel meer kunnen doen om Masi te beschermen, zoals nu gebeurt bij de nieuwe wedstrijdleiders. Van Amersfoort: ‘In mijn ogen is Masi onterecht aan de schandpaal genageld’.

‘Menselijke fout’

Dat vond ook Max Verstappen, die vorige maand bij de testdagen in Barcelona voor de Australiër in de bres sprong. Hij noemde het vertrek van Masi ‘heel oneerlijk’. Degenen die hem hadden ontslagen bij de FIA hadden hem met een ondoenlijke baan opgezadeld, zei hij: ‘Want stel je voor dat in een andere sport de scheidsrechter de hele tijd de coach in zijn oortje hoort. Het is dan onmogelijk een beslissing te nemen.’

Een week geleden, aan de vooravond van de openingsrace in Bahrein, publiceerde de FIA het onderzoek dat leidde tot het afscheid van Masi. Daarin werd zijn handelen in Abu Dhabi bestempeld als ‘een menselijke fout’, maar hij had ‘naar beste weten en te goeder trouw’ zijn besluiten genomen. Masi had daarnaast te maken met een ‘aanzienlijke tijdsdruk’ en stond onder ‘immense druk’ van de teams, zo was de conclusie.

Het toont dat het overzien van een F1-race simpelweg ‘een heel moeilijke baan’ is, zegt Frits van Amersfoort. ‘Er is daadkracht nodig. Je moet durven te beslissen en daarbij streng, rechtvaardig en duidelijk zijn. Daar horen ook fouten bij. Dat moeten we accepteren. De scheidsrechter doet het voor een van de twee partijen toch nooit goed. Zo is het nou eenmaal, welkom in de sport.’

Red Bull: probleem gevonden

Het Formule 1-team van Red Bull heeft de oorzaak van het uitvallen van Max Verstappen en Sergio Pérez in de GP van Bahrein gevonden. Volgens topadviseur Helmut Marko zijn de problemen opgelost voor de race van dit weekeinde in Saoedi-Arabië. ‘Simpel gezegd heeft een vacuüm in het brandstofsysteem ertoe geleid dat de motoren in beide auto’s zonder benzine kwamen te zitten.’

Meer over