InterviewVivianne Miedema

Topschutter Vivianne Miedema: ‘Voetbal niet voor het geld, leer ik jonge meiden’

Vivianne Miedema kopt de 3-1 tegen Slovenië binnen, 12 november 2019. Nederland won met 4-1. Beeld ANP
Vivianne Miedema kopt de 3-1 tegen Slovenië binnen, 12 november 2019. Nederland won met 4-1.Beeld ANP

Ze is de sociaal bewogen topschutter onder de voetballende vrouwen. Vivianne Miedema (24) is sinds een jaar ambassadeur van War Child, dat zich bekommert om het leed van kinderen in oorlogsgebied.

Vivianne Miedema is de topschutter van de Engelse vrouwencompetitie met gemiddeld een doelpunt per wedstrijd: 53 goals in 52 duels. De spits van Arsenal en Oranje is het gezicht van de Engelse competitie. Tegenwoordig herkennen ze haar in Londen op straat. ‘Als ik de tv aanzet, is er een grote kans dat ik mezelf binnen vijf minuten zie.’ Met een lach: ‘Daarom staat de tv nu uit. Maar ik geniet er ook van en ik ben in de positie om het vrouwenvoetbal groter te maken. Die kans grijp ik aan.’

Miedema is een zelfbewuste, jonge vrouw met zelfspot en relativeringsvermogen. ‘Wij zijn ook gefrustreerd dat er geen publiek naar wedstrijden kan komen, dat ik niet naar huis kan voor Kerstmis, maar dat hoort er allemaal bij. Wij moeten het juiste voorbeeld geven.’

Wat stelt het voor, een keer niet naar Nederland, vergeleken met de situatie van teamgenoot Jennifer Beattie, bij wie onlangs borstkanker is gesignaleerd? Ze is geopereerd en zei meteen dat ze weer wilde voetballen. ‘Wij steunen haar zo goed als mogelijk.’

Miedema laat het jaar 2020 de revue passeren. ‘In het begin, toen corona net was uitgebroken, zag je overal saamhorigheid, vechten voor een betere wereld. Nu is het weer meer ik ik ik. Het is gewoon een lastige situatie voor iedereen.’

Black Lives Matter

Terwijl het voetbal een tijd stil lag, verhief de sport haar stem tegen onrechtvaardigheid. ‘Black Lives Matter bijvoorbeeld, waarin Amerika en het Verenigd Koninkrijk vooroplopen. Wij knielen nog voor wedstrijden. Voetbal is een mooi voorbeeld waar alles en iedereen kan samenkomen. Dat zie je ook in ons team.’

Ze weet dat het mannenvoetbal diverser is. ‘Het vrouwenvoetbal loopt een aantal jaren achter. In jeugdcompetities zie je steeds meer gemengde, donkere teams. Die ontwikkeling is positief. Bij Arsenal hebben we op dit moment geen donkere speelsters. Tien jaar geleden was het nog ondenkbaar voor veel donkere families om hun dochter te laten voetballen. De komende tien jaar gaat dat veranderen.’

Er is veel veranderd sinds Miedema als meisje haar entree maakte in het profleven. ‘Niemand had verwacht dat de groei van vrouwenvoetbal zo groot zou zijn. Dat heeft ook met ontwikkelingen in de wereld te maken, met women power. Die beweging helpt ons ook. Tegelijk stijgt het niveau, terwijl we nog 100 duizend stappen moeten zetten. Voor mezelf geldt dat ik een prima inkomen heb en prima kan sparen. Meiden in Nederland, en ook in Engeland, verdienen nog niet dik en moeten er vaak iets naast doen.’

Dat gaat veranderen, denkt ze. ‘Het blijft groeien, zeker met drie jaar op rij drie toernooien achter elkaar: Olympische Spelen, EK en WK. Dat is geweldig. Meer zichtbaar worden. Neem de Champions League: de NOS zond die voor het eerst uit via een livestream. Tot voor kort was dat nergens te zien. Als dat verandert, is het makkelijker voor sponsors om aan boord te stappen, om herkenbaarheid te krijgen.’

Wedstrijden in de Engelse competitie zijn te zien op de app FA Player, op BT, commerciële tv, en soms op de BBC. ‘We hebben tegenwoordig wereldsterren rondlopen in het Nederlands elftal. Dat is inspirerend voor jonge meiden. Aan ons routiniers de taak om jongeren binnen te halen en zich op hun gemak te laten voelen om zoveel mogelijk spelers een goede toekomst te kunnen geven. Ik voetbal niet voor geld. Dat geef ik ook mee aan jonge meiden. Als je je keuzes daarop baseert, ben je vergeten wie je bent en waarvoor je voetbalt. Geld mag nooit de drijfveer zijn.’

Fit en hongerig

De 24-jarige Miedema blijft fit en hongerig, hoe onderkoeld ze haar doelpunten ook viert. Een half jaar zonder voetbal, van maart tot september, heeft haar goed gedaan, na al die dubbele jaren met clubvoetbal en interlands. Met vriendin en teamgenoot Lisa Evans nam ze de auto naar Schotland, waar Evans vandaan komt.

‘We zijn daar vier, vijf maanden geweest. Even afschakelen van voetbal. Ik heb nog nooit zoveel genoten van oefeningen in de gym en van rennen. Dat zegt genoeg. Ik voetbal omdat ik het spel leuk vind. Tactisch wil ik gewoon goed genoeg zijn, waardoor je niet alleen hoeft te hollen. Maar tijdens de lockdown was het de enige optie, om niet binnen te hoeven zitten.

‘Lisa was mijn pt, mijn persoonlijke trainer. We waren superfit voor het nieuwe seizoen. In Schotland hadden we zoveel vrijheid. We zijn gaan hiken, wandelen. Voetbal, tennis, padel. Het was voor zes maanden een normaal mensenleven.’

Ze ging studeren: voor het trainersdiploma Uefa B, plus een master in Football Business. Dat is voor het eerst sinds ze als 17-jarige naar Duitsland vertrok om bij Bayern te voetballen. ‘Ik had nooit de energie, de wil en de tijd om weer te studeren. Nu wel, en het is leuk.’

Voortdurend de horizon verbreden is een van haar doelen. Zo is ze sinds een jaar ambassadeur van War Child, dat zich bekommert om het leed van kinderen in oorlogsgebied. Ze merkte al tijdens het WK in Frankrijk (2019) dat kinderen haar volgden. ‘Ik vond War Child als kind al geweldig. Mijn moeder was hulpmoeder op school. Ik kon natuurlijk een beetje sporten. Bij elke sponsorloop lag het aan mij of we genoeg geld binnen haalden.

‘Mijn moeder maakte me bewust van het feit dat wij in Nederland, ik in elk geval, een goede positie hebben, en dat het in de rest van de wereld niet zo makkelijk is. Tijdens het WK zat ik in mijn bubbel, maar daarna zag ik foto’s en filmpjes. Sport is voor veel kinderen een afleiding, waarmee ze leed kunnen uitschakelen en plezier beleven.’

Ze was eerder al eens met het Nederlands elftal in Zuid-Afrika, waar de ploeg townships bezocht in Kaapstad. ‘Als je ziet hoeveel plezier je kinderen kunt geven met sport, wil je dat zo vaak mogelijk doen. Ik zal nooit vergeten hoe twee meisjes van een jaar of 9 na afloop op me afrenden en me wilden knuffelen, als dank. Dat was zo speciaal, dat ze even niet aan gevaar of geweld hoefden te denken. Met War Child hoop ik ook een mooie reis te maken.’

Gigantisch veel reacties

Noodgedwongen was ze in 2020 een ambassadeur die binnen bleef. ‘Online heb ik veel kunnen doen. Filmpjes, video’s met voorbeelden van oefeningen. Ik krijg gigantisch veel reacties uit de hele wereld. Niet alleen van kinderen, ook van ouders, van mensen die het goed vinden wat ik doe. Voor mij is zo’n video opnemen een klein dingetje en ik kan er veel mensen blij mee maken. Stretchen, bewegen, voetballen, sporten. En soms tot interactie komen door de rest aan het werk te zetten.’

Kinderen nemen ook initiatieven door geld in te zamelen. ‘Het is mooi om te zien dat kinderen sociale bewogenheid tonen, zeker nu we de jeugd van tegenwoordig enigszins in bedwang moeten houden en de juiste weg op moeten sturen.’

Ze lacht een beetje om die term, jeugd van tegenwoordig. ‘Als je ergens een onderdeel van bent, ben je allemaal samen. Daarom voetbal ik ook en speel ik geen tennis. Kinderen sporen elkaar aan om het beste te doen voor andere kinderen.’

Nu is het seizoen weer volop bezig. Ze is topschutter aller tijden in de Engelse Premier League en is onlangs opnieuw gekozen in het team van het jaar van de Fifa. Europees kampioen, tweede van de wereld. En dan heeft ze nog een voetballeven voor zich. ‘Ik zou willen zeggen dat ik nog tien jaar doorga, maar je weet het nooit. Ik wil het liefst stoppen op mijn hoogtepunt.’

Weer met een lach: ‘Ik heb al heel wat records gebroken, dus misschien zit ik al op mijn hoogtepunt. Maar ik ben zeker niet iemand die op het hoogste niveau wil doorgaan als ik het niet meer aankan. Ik hoop ook dat mensen om me heen dan zeggen: Viv, het zit er niet meer uit, alsjeblieft, stop ermee.’

Miedema verbeterde in oktober het Britse doelpuntenrecord van Nikita Parris, met het verschil dat haar voorganger ongeveer één doelpunt per twee duels maakte, terwijl Miedema voor een goal één wedstrijd nodig heeft.

‘Ik kan alleen nog uitlopen, maar ik wil vooral het team helpen. Honderd goals voor de nationale ploeg zou heel mooi zijn.’ Ze staat op 70 en is recordhouder aller tijden. ‘De meeste doelpunten kan ik nog zo voor de dag halen. Ze zitten allemaal in mijn hoofd.’

53 goals in 52 duels

53 goals in 52 duels heeft Vivianne Miedema gemaakt in de Premier League. Ze is topscorer aller tijden in de Engelse competitie die sinds 2011 bestaat. Met 70 doelpunten in 91 interlands is Miedema ook topscorer van het Nederlands elftal.

Meer over