Nieuws

Tony Martin stopt met wielrennen: ‘Het voelt goed om te ontsnappen naar een veiliger leven’

Een zestien jaar lange wielercarrière afsluiten met een overwinning met en voor je land, veel mooier kon het woensdag niet worden voor de Duitser Tony Martin.

Tony Martin (derde van links) met de overige leden van de Duitse gemengde tijdritploeg die goud won op de WK. Beeld EPA
Tony Martin (derde van links) met de overige leden van de Duitse gemengde tijdritploeg die goud won op de WK.Beeld EPA

Duitsland won bij de wereldkampioenschappen op de weg de zogenoemde mixed relay, een landenwedstrijd in estafettevorm waarbij eerst drie mannen een ploegentijdrit afronden, waarna drie vrouwen starten zodra de tweede man over de streep halverwege gaat.

‘De vrouwen maakten het verschil’, glunderde de 36-jarige Martin, gehuld in een Thank you Tony-shirt. Hij, een van de beste tijdrijders aller tijden, deed zichzelf daarmee te kort, met zijn 67 overwinningen waarvan 50 individuele tijdritten. Vooral dankzij hem zette Duitsland halverwege een sterke tijd neer met zijn twee mannelijke landgenoten Max Walscheid en Nikias Arndt. Alleen Italië, met wereldkampioen tijdrijden Filippo Ganna in de gelederen, was sneller.

Na zijn laatste pedaalomwentelingen als prof zeeg Martin op het wegdek van finishplaats Brugge en moest hij een klein half uurtje wachten op de finish van de Duitse vrouwenploeg. Die poetsten de achterstand weg door een zwakke beurt van de Italiaanse vrouwen. Bij het Nederlandse zestal kwamen de mannen door als zevende, maar onder aanvoering van Ellen van Dijk en Annemiek van Vleuten, respectievelijk eerste en derde maandag bij de individuele WK-tijdrit, pakte Nederland op 13 seconden het zilver. Italië, 25 tellen daarachter, hield Zwitserland op een paar honderdsten van het brons af.

Bij de gezellige podiumceremonie met liefst 18 renners vormde Tony Martin het middelpunt. Hij deelde de gouden medailles aan zijn landgenoten uit, nadat ze elkaar in hun regenboogtruien hadden geholpen. De vijf vonden het een grote eer om met Martin te fietsen in zijn laatste wedstrijd. Op zijn beurt prevelde hij voortdurend tegen zijn Duitse teamgenoten en tegen zijn voor andere landen uitkomende, ploeggenoten van Jumbo-Visma: ‘This is the best.’ Hij bedoelde: dit is de beste manier om het af te sluiten.

Besluit

Het besluit van Tony Hans-Joachim Martin om te stoppen met wielrennen, kwam zondag onverwacht, omdat hij nog een lopend contract had bij zijn Nederlandse ploeg Jumbo-Visma. Het was zijn veelbesproken val in de eerste etappe van de Tour de France van dit jaar die hem aan het denken zette. Martin was de renner die de vrouw met het kartonnen Allez opi omi!-bord als eerste raakte, waarmee een van de grootste valpartijen in de wielergeschiedenis begon.

De Tour de France op 26 juni vlak voor de massale valpartij waar ook Tony Martin slachtoffer van werd. Beeld .
De Tour de France op 26 juni vlak voor de massale valpartij waar ook Tony Martin slachtoffer van werd.Beeld .

De zwaar beschadigde Martin beet in de dagen erna op de tanden en reed door, zijn bijnaam Der Panzerwagen indachtig. Maar vroeg in Touretappe 11, richting de Mont Ventoux, viel hij in een greppel en stapte af. Martins intuïtieve reactie was die dag: ik stop. Maar de Duitser dwong zichzelf die impuls te overdenken. Weken gingen voorbij. ‘Ik bleef toch dezelfde gedachte houden’, vertelde Martin zondag na zijn allerlaatste individuele wedstrijd. Als in zijn beste jaren reed hij in de WK-tijdrit, die hij liefst vier keer won, met een verbluffende 53 kilometer per uur naar de zesde plaats.

Kort voor die tijdrit had Martin zijn afscheid aangekondigd op de Jumbo-Visma website. Hij koos woorden waarmee zijn verklaring zowel een uitleg als een aanklacht vormde. Hij had zich afgevraagd of hij zichzelf nog een jaar wilde ‘blootstellen aan de gevaren die aan onze sport kleven’. Het eerlijke antwoord: ‘Ik heb besloten dat ik dat niet meer wil, vooral omdat de veiligheid ondanks alle discussies niet verbeterd is.’

Bitter

Dat laatste vroeg om een toelichting die zondag langer duurde dan Martin daarvoor op de tijdritfiets had gezeten. ‘Er is de laatste tien jaar niets veranderd’, reageerde hij bitter op vragen van dagblad Trouw, ‘helemaal niets.’ Als vader van twee jonge dochters zag Martin steeds meer gevaren. Ik houd van deze sport, maar niet meer van de wedstrijden.’

Martin, die vorig jaar in de stromende regen van de eerste Touretappe vooraan met gespreide armen het peloton tot een slakkengang maande, verwijt de UCI en de organisaties achter de grote ronden dat de veiligheid niet verbetert. Maar ook zijn, nu, ex-collega’s dragen schuld. ‘Hun wil om te vechten voor meer veiligheid is weggeëbd. De renners geven er niet meer om.’

Dat werd dit jaar pijnlijk duidelijk voor de start van de vierde Touretappe. Het peloton zou voor eens en voor altijd uiterst krachtig protesteren tegen de onveilige omstandigheden die in de eerste drie etappes massale valpartijen zoals met het ‘Opi-omi’-bord hadden veroorzaakt. Het werd een aanfluiting, want er bleken nauwelijks renners te porren voor een demonstratie tegen wat ze uiteindelijk hun broodwinning noemen.

Martins eis om elk parcours te veranderen indien renners bezwaar maken, werd weggehoond door de UCI en Tourroutebedenker Thierry Gouvenou. Het was de laatste vergeefse roep om verandering van de Duitser, die zo vurig hoopt na zijn carrière geen nare valpartijen meer op tv te zien. Hoe hij zich nu voelde bij zijn afscheid vatte hij samen in één alleszeggend woord: ontsnapping. ‘Het voelt goed om te ontsnappen naar een veiliger leven.’

Tour de France, 26 juni, dit beeld wil Tony Martin niet meer zien. Beeld EPA
Tour de France, 26 juni, dit beeld wil Tony Martin niet meer zien.Beeld EPA
Meer over