Tel uit je winst als Federer meedoet

US Open..

amsterdam Roger Federer kreeg de lachers op zijn hand met een ernstig bedoelde opmerking, nadat hij zich in New York voor de 22ste maal op rij had geplaatst voor de halve finale van een Grand Slamtoernooi.

‘Het is niet gemakkelijk Slams te winnen’, zei de vijftienvoudige kampioen. ‘Dat is de simpele waarheid.’

Met zijn uitspraak reageerde Federer op de hype die voor elk titeltoernooi ontstaat rondom spelers die hem of Rafael Nadal kunnen onttronen. De voorspellingen blijken vaker niet dan wel uit te komen. Het bereiken van de halve finale of zelfs de finale is lang niet altijd een opmaat voor titelwinst.

Sterker nog: sinds Federer de macht heeft gegrepen, is een nederlaag tegen de Zwitser in de finale het hoogst haalbare voor veel topspelers.

Andy Murray is de laatste die hardhandig kennis heeft gemaakt met die wrede regel. De Brit waande zich kansrijk voor de titel in New York, na zijn verloren finale van vorig jaar en zijn uitstekende resultaten bij de Masterstoernooien. Hij liet zich zelfs verleiden tot de uitspraak dat de eerste plaats op de wereldranglijst binnen handbereik was.

Murray maakte zijn voorspelling niet waar. Hij werd in de achtste finale uitgeschakeld door Marin Cilic en verdwijnt opnieuw in de wachtkamer van gefrustreerde titelpretendenten. Hij verkeert in het gezelschap van Robin Söderling, Andy Roddick, Lleyton Hewitt, Fernando Gonzalez en Marcos Baghdatis.

‘Het bereiken van de halve finale of de finale garandeert je geen titel’, zei Federer. ‘De weg is lang. Je moet hem helemaal afleggen en dat is niet zo eenvoudig als het lijkt.’

Buiten Nadal, die Federer vijfmaal van een Grand Slamtitel heeft afgehouden, is het slechts twee spelers gelukt een Grand Slamtoernooi te winnen na een nederlaag tegen Federer in de finale: Marat Safin en Novak Djokovic, de tegenstander van de Zwitser in de halve finale.

Een onverdeeld genoegen was dat niet. Met Safin ging het na zijn titel bij de Australian Open (2005) rap minder. Djokovic is na zijn titel bij hetzelfde toernooi (2008) meermaals vroegtijdig uitgeschakeld en nooit verder gekomen dan de halve finale.

Djokovic wees als oorzaak voor de terugval op de constante druk op toppers, uit de publicitaire en de commerciële hoek. De Nederlandse toptrainer Sven Groeneveld legde eerder dit jaar uit dat succes een ingrijpend, vaak onderschat gevolg heeft voor zo’n speler: er blijft simpelweg minder tijd over om te trainen en rusten.

Natuurlijk, Murray, Djokovic en aanstormende talenten als Juan Martin del Potro en Marin Cilic hoeven niet te wanhopen. Zij zijn nog jong en er dienen zich nog genoeg kansen aan. Zelfs bij Federer duurde het een tijdje voordat hij doorkreeg wat er nodig was om de belangrijkste titels te winnen. ‘Ik heb veel gespeeld voordat ik uiteindelijk won’, zei hij.

Federer veroverde pas bij zijn zeventiende poging zijn eerste Grand Slamtitel: Wimbledon in 2003. Dat is relatief laat vergeleken bij Gustavo Kuerten en Mats Wilander, die al zegevierden bij hun derde poging.

Ook Becker (vijfde), Nadal en Borg (zesde) en Sampras (achtste) waren flink sneller. Djokovic slaagde in zijn dertiende beurt. Goran Ivanisevic deed er verreweg het langst over: 48 pogingen.

De meeste kampioenen hebben een Grand Slamtitel behaald in minder dan vijftien pogingen: 26 van de 46 kampioenen sinds 1968. Ruim driekwart had minder dan twintig pogingen nodig: 37 van de 46. Misschien dat Murray daarom zo moedeloos reageerde op zijn uitschakeling. Hij heeft zestien pogingen gedaan en moet het nog stellen zonder titel.

De voortekenen voor de Chileen Fernando Gonzalez, die vannacht de tegenstander was van Rafael Nadal, zijn nog ongunstiger. De US Open is al zijn 35ste Grand Slamtoernooi zonder titel. Ervaring kan kennelijk ook een last zijn. Het onvoorwaardelijke geloof in de zege is gebroken. Zo bezien zijn de 20-jarige Argentijn Del Potro en zijn Kroatische leeftijdsgenoot Cilic kansrijker. Hun kwartfinale markeerde hun veertiende en elfde optreden.

Tegelijkertijd geldt: zolang Federer meedoet, zijn statistieken van beperkte waarde. De Zwitser herschrijft de geschiedenisboeken bij elk Grand Slamtoernooi. Met zijn 22ste halve finale op rij (sinds Wimbledon 2004) heeft hij het oude record van Ivan Lendl verpulverd. Dat stond op tien. En wat zei de ongenaakbare kampioen? ‘Het is geen record waarop ik me ooit op heb gericht. Ik mik op belangrijkere records. Maar het is natuurlijk leuk om te hebben.’

Meer over