Strenge meester kan moeilijk aarden bij een vrouwenteam

Volleybaltrainer Pierre Mathieu won vele prijzen. Maar vorige week stapte hij op bij Longa. In werken met vrouwen is de 61-jarige mannentrainer nooit succesvol geweest....

Van onze verslaggever Mark Misérus

Met de vermanende vinger die hem naar eigen zeggen typeert, wijst Pierre Mathieu naar zijn televisie. De regionale omroep zendt een reportage uit over schietspellen die steeds meer jongeren aan de computer gekluisterd houden. ‘En daar willen ze dan een olympisch sport van maken’, zegt Mathieu geïrriteerd.

Het is een treffend voorbeeld van de generatiekloof waarmee de 61-jarige Mathieu kampt. Hij, de enige volleybaltrainer van de oude stempel, zegt ‘de kentering’ te hebben meegemaakt. Bij Starlift/Voorburg gingen ‘positieve beesten’ als Frank Constandse en Loek Willemstein voor hem door de muur om te winnen. Rouwdouwers die hij publiekelijk in hun hemd kon zetten. Die hij murw kon beuken, kon intimideren en beschimpen.

In 1971 begon hij als leraar weg- en waterbouwkunde in het onderwijs. ‘Ik heb jongens opgeleid, getraind, geduwd die gingen wielrennen, die bij NAC gingen voetballen. Mensen met karakter, iedereen deed toen wel iets naast school. Maar dat is steeds verder teruggelopen.’

Volgens Mathieu reageert de gemiddelde jongere, als een prestatie van hem wordt gevraagd, tegenwoordig met: ‘Wééeh, dat hoeft allemaal niet.’ Maandag werd hem gevraagd een examen af te nemen. De gepensioneerde docent informeerde hoeveel van de 28 leerlingen geregistreerd staan bij een sportclub en in een competitie spelen. Nog geen elf staken hun vinger op. Mathieu geloofde zijn ogen niet.

‘Arjen Boonstoppel (manager topvolleybal van de bond) belde me van de week. Hij zei: we zijn bezig de basisschoolleerlingen weer aan het sporten te krijgen, omdat ze niet meer gymmen. Ongelooflijk.’

De kleine slag die Mathieu kort na zijn vertrek bij het vrouwenteam van Longa om de arm hield, is verdwenen. Zijn bikkelharde trainingsmethoden hebben bij de meeste teams geen kans van slagen meer, schat hij. Hij stapte op bij het volleybalbolwerk uit Lichtenvoorde, omdat hij, volgens de officiële lezing, ‘bezieling en passie’ miste bij zijn speelsters.

Zijn vertrek bij Longa kwam niet als een verrassing. Mathieu, bijgenaamd De Meester, is een pure mannentrainer, wiens denkbeelden worden samengevat in het parool ‘topsport is afzien’. Bij Longa prevaleert plezier hebben boven hard trainen.

Mannen kunnen volgens Mathieu beter lijden dan vrouwen. ‘Je kunt ze beter ophitsen, het vuur in ze aanwakkeren. En ze vergeten veel sneller. Natuurlijk zijn er bepaalde vrouwen die anders zijn, maar die zijn er in mindere mate. En omdat ik geen concessies doe, kan ik moeilijk aarden bij een vrouwenteam.’ Niet voor niets behaalde hij zijn tien landstitels, zeven bekers en een Europa Cup met mannenploegen.

Met Volco en Pollux, de twee vrouwenclubs die hij diende, was Mathieu weinig succesvol. En de nationale vrouwenploeg kon hij niet naar de Spelen van Sydney (2000) loodsen. Al lag dat volgens de trainer vooral aan de afwezigheid van de zwangere Cintha Boersma, de libero met de gouden pass.

Waar hij ook werkte, hij weigerde zijn trainingsmethodiek aan het team aan te passen. ‘Ik ben een trainer die vasthoudt aan een bepaalde visie. Als u morgen Co Adriaanse vraagt of hij wat liever zou willen zijn, zegt hij: stik erin, ik houd van discipline. Co traint anders dan Frank Rijkaard, ik train anders dan Toon Gerbrands. Blangé lijkt wel een beetje op mij. Hij hield van mijn trainingen. Al heb ik hem in het begin gehaat.’

Mathieu, die ook als vader een strenge leermeester is geweest voor zijn kinderen, heeft altijd de volle overgave van zijn spelers geëist. Rob Kampman, de international die enthousiast het indertijd dominerende Starlift was komen versterken, werd er door zijn nieuwe oefenmeester na een paar weken al ‘uitgedonderd’. Maar dat gebeurde niet voordat hij ten overstaan van de complete spelergroep zijn zwakheden kreeg uitgemeten.

‘Rotte appels moet je wegnemen’, zegt Mathieu, met de kilte van een chirurg die net een operatie heeft afgerond. ‘Als een trainer niet functioneert, wordt hij toch ook door zijn club op straat gezet? En als hij het niet leuk meer vindt, moet hij opstappen.’

Fouten heeft hij niet gemaakt, zegt hij na een lange stilte. Dat hij liever bij clubs vertrok dan dat hij het seizoen uitzat, wil niet zeggen dat hij geen vechter is. ‘Ik kan gewoon niet tegen oneerlijkheid. Bij Moers in Duitsland ben ik weggegaan, omdat mij een sterspeler werd beloofd die niet kwam. Dat gebeurde ook bij Brevok. En bij Delta Lloyd in Amstelveen hing een sfeer waarin ik, als boertje uit het zuiden, niet kon werken.’

En nu valt er voor Mathieu, die als kind op Indonesië de Japanse bezetting meemaakte en na de dood van zijn ouders in een weeshuis door de fraters werd mishandeld en vernederd – ‘zeker een verklaring voor mijn karakter’ –, niets meer te vechten. Na 32 jaar is De Meester klaar met lesgeven.

Meer over