Som ondanks valpartij naar finale

WK..

berlijn Een struikelpartij van de Soedanees Abukaker Kaki heeft kortstondig een einde gemaakt aan de WK-ambities van Bram Som. De 29-jarige Nederlander werd meegesleept in de val en vond zichzelf na 250 meter terug op de grond, die kletsnat was van de hevige regenval eerder op de avond.

Som stond razendsnel op en zette de achtervolging in. Maar na 450 meter zag hij in dat hij kansloos was. Hij stapte uit de halve finale en wachtte de uitslag van de race gedesillusioneerd af. Anderhalf uur na de race werd bekend dat Som na een protest van de Atletiekunie is toegevoegd aan de finale van zondag.

‘Mijn kop knalde uit elkaar van emoties’, zei Som voordat hij het gunstige nieuws van de Atletiekunie vernam. ‘Ik had overal pijn. Ik heb niet rationeel nagedacht of doorlopen verstandig zou zijn. Het ging geweldig tot de val. Iedereen heeft een hekel aan regen. Ik niet. Ik vind het juist geweldig. En dan gebeurt dit.’

Som werd bij de WK indoor in 2004 ook uitgeschakeld door een val. Buiten kwam hij bij WK’s nooit verder dan de halve finale, in 2001 en 2003. Alleen de Nederlanders Rob Druppers en Marko Koers hebben eerder op deze afstand de finale gelopen bij een WK. Druppers won in 1983 zilver, Koers eindigde in 1997 als zesde.

Som geloofde in de goede afloop van de halve finales, na een sterke serie. Hij voelde macht, zei hij. Hij controleerde de wedstrijd en wist ruim 200 meter voor de finish dat hij zou gaan winnen. ‘Dat is gewoon genieten. Er is niets mooier dan 200 meter voor het einde weten dat je het gaat halen, dat je elke aanval kunt pareren. Dat is macht.’

Een garantie vormde het gevoel niet, wist Som. De 800 meter is misschien wel het meest open looponderdeel bij de mannen. De concurrentie is enorm, doordat blank en zwart met elkaar strijden. Alle continenten zijn vertegenwoordigd, anders dan op de sprint of de lange afstand. De Achterhoeker zegt dat de 800 meter wel twintig potentiële winnaars kent.

Ook de Europameister, zoals Som in Duitsland heet, heeft dus in theorie een kans. Maar de atleet weet donders goed dat enkele honderdsten van seconden vaak over zijn lot beslissen. Drie jaar geleden pakte hij in Göteborg de Europese titel met een voorsprong van 0.03 seconden. Die minieme marge heeft zijn leven een andere wending gegeven.

In de aanloop naar Berlijn was Som voorzichtig over zijn kansen. Hij weet dat controverse op de loer licht, doordat hij vorig jaar een radicale beslissing heeft genomen. Hij brak na twee magere seizoenen voor de tweede keer op rij met een bondscoach en stelde een eigen team van begeleiders samen. Zijn oud-trainer Honoré Hoedt, met wie hij de Europese titel veroverde, noemde hen spottend ‘aanbidders’.

Som deed die opmerking eerder dit jaar in deze krant af als onzin. ‘Het is een simpele optelsom geweest. Als de bond niet de mensen in huis heeft met wie ik wil trainen, doe ik iets anders.’

Als een gok zag hij de nieuwe trainingsaanpak van zijn begeleiders Ruben Jongkind en Marco Hoogerland niet. Wel sprak hij van een ‘180 graden ommekeer’, waarvan de uitkomst ongewis was. De landmachtsergeant uit de Defensie Topsport Selectie noemde het ‘een beetje koffiedik kijken’.

De aanpak kwam voort uit een grondige analyse van de afgelopen tien jaar. Daarin kende Som hoge pieken en diepe dalen. In 2001 en 2006 liep hij 1.43. In 2002 en 2005 bleef hij vanwege blessures aan de kant. Hij is aan beide achillespezen geopereerd. Zijn natuurlijke talent, zo luidde de conclusie, werd verkwanseld door te zware trainingsarbeid.

Er werd prompt drastisch gesnoeid in het aantal langzame trainingskilometers. Het snelheidswerk werd daarentegen opgevoerd, aangezien Som in zijn jonge jaren ook met weinig trainingen toptijden wist te realiseren. Hij trainde ook meer op spikes, hopende dat het lichaam zou wennen aan die belasting. En hij nam veel meer rust.

De aanpak werkte boven verwachting. Som is het hele seizoen blessurevrij gebleven en liep zijn snelste tijden sinds 2006, toen hij het nationale record verbeterde tot 1.43.45.

Maar gisteren bleek hoe grillig de 800 meter kan verlopen. Een uitstekende vorm is geen garantie voor succes. Het gaat soms ook om geluk. Of een gebrek aan pech.

Meer over