Smits onderuit in bizar secondenspel

Afgrijzen en verrukking waren zaterdag slechts 5,7 seconden van elkaar verwijderd. In dat tijdsbestek toverde New York Knicks een ogenschijnlijk zekere nederlaag tegen Indiana Pacers om in een miraculeuze overwinning....

De nipte 92-91 zege in Madison Square Garden bracht de New-Yorkse profbasketballers op een 2-1 voorsprong in de serie over vier gewonnen duels, met een plek in de NBA-finales als inzet. Vanavond vindt, opnieuw in New York, de vierde partij plaats.

En zoals dat naar goed gebruik tussen de twee aartsrivalen gaat, beloven de Knicks de genadeklap en zweren de Pacers wraak. Het is holle kretologie. Want het enige wat zeker is, is dat niets zeker is, zo stelde Rik Smits na afloop van de verbluffende ontknoping vast. Alleen zelfvertrouwen telt in dit stadium.

'Er is nog niets verloren', aldus de Eindhovenaar over de kleine achterstand. Met nuchtere stelligheid: 'We winnen maandag, dan woensdag in Indianapolis en komen vrijdag terug naar New York om het karwei af te maken.' Natuurlijk, het is slechts een kansberekening met zware vooringenomenheid. Een (te) ideaal scenario.

In de verhitte tweestrijd is geen script gek genoeg en blijkt de praktijk telkens net ietsje anders dan de logica voorschrijft. Hoe anders valt de krankzinnige ommekeer in de slottellen afgelopen zaterdag te verklaren? Met drie punten voorsprong en een lichte dominantie over de hele wedstrijd leek Indiana verzekerd van de winst.

Knick Larry Johnson had het laatste woord op een moment dat bijna twintigduizend fans in de Garden sprakeloos waren bij het naderend onheil. Johnson werd sullig aangetikt door Pacer Antonio Davis, maar slaagde er in een wanhoopsschot van afstand af te vuren. Raak, plus een vrije worp die werd benut. Victorie.

Het is de ongeremde arrogantie die New York Knicks tot zowel meest geliefde als meest bespuwde basketbalteam van Noord-Amerika heeft gemaakt. Na het verstrijken van de tijd, waarin Indiana niet bij machte bleek alsnog te scoren, stak meteen de eeuwige borstklopperij de kop op, waar bescheiden opluchting wellicht meer op zijn plaats was geweest.

Smits heeft om die reden een grondige hekel aan New York ontwikkeld. 'De onbeschoftheid van de fans, de gejaagdheid, het negativisme, ik raak er niet aan gewend', zei de 32-jarige center, en enkele uren na de wedstrijd werd hij opnieuw met die mentaliteit geconfronteerd.

'Smits, you suck, je bent waardeloos', snauwde een man, toen de 2,24 meter lange en daarom tamelijk opvallende basketballer op zijn gemak door Greenwich Village banjerde. 'Vanavond heb je op je mieter gekregen, en maandag ga je opnieuw voor de bijl.' Het sardonisch gelach liet Smits van zich afglijden. Hij deed alsof-ie het niet hoorde.

Enkele uren eerder immers had hij Madison Square Garden muisstil gekregen, al ontging ook dat hem 'door pure concentratie' grotendeels. Na een slechte opening, die deed vermoeden dat ook Smits' derde optreden in de Conference-finales teleurstellend zou worden, viel plotseling alles op zijn plaats. Smits was niet langer te stoppen.

Chronische pijn in zijn gekwelde voeten en een fractuurtje in de grote linkerteen zorgen al weken voor frustrerende afremming. 'Het voelt alsof ik helemaal vast zit. Ik kan niet draaien, springen of spurten.' Pas na bijna zeventien minuten en twee persoonlijke fouten scoorde Smits zijn eerste basket en verdwenen de zeurende steken.

Hij nam onverstoorbaar de volgende dertien punten voor zijn rekening en zou met een totaal van 25 punten in 24 minuten naar de kleedkamer terugkeren, waar de dagelijkse emmer ijs en verzorging wachtten. Tevredenheid was er amper. Het verlies was per slot van rekening onherroepelijk, en ook dat deed pijn.

De bal ging in de slotfase aan hem voorbij. Smits was na Miller de optie voor de allerlaatste kans. Ploeggenoot Mark Jackson kon het tweetal niet vinden, waagde zelf en miste. Hetzelfde was in de openingswedstrijd gebeurd. In de tweede ontmoeting was het Ewing die bij het klinken van de zoemer onzuiver schoot en namens New York de zege verspeelde.

Het geeft aan hoezeer Knicks en Pacers aan elkaar gewaagd zijn. Al jaren lopen de twee clubs elkaar tijdens de play-offs danig in de weg. New York voelt zich het superieure bastion, waar Indiana als vanzelf in de rol van onbeduidende underdog wordt gedrukt. De sportieve krachtsverhouding slaat lichtjes door in het voordeel van Indiana.

De laatdunkendheid waarmee 'de boeren uit Indiana' telkens in de vermaarde sporttempel Madison Square Garden worden ontvangen, is in dat opzicht veelzeggend. Vooral sterspeler Miller moet het vanaf de tribunes en in de lokale pers zwaar ontgelden, maar fnuikend genoeg put de erkend schutter daar juist inspiratie uit.

Menigmaal velde Miller het oordeel over de Knicks op cruciale momenten. Hij ging een openlijke ruzie aan met filmmaker Spike Lee, die er een gewoonte van maakt om, geknield aan courtside, met sarcastische kreten de opponent uit zijn spel te halen. De vete is koren op de molen voor de New-Yorkse tabloids, die hun best doen om op voorhand valse stemming te maken.

Vreemd genoeg was Miller totnutoe tamelijk onzichtbaar tegen de Knicks. Geen vernietigende afstandsschoten op het veld, geen ophitsende woordenstrijd in de kleedkamer. Hij scoorde acht punten in de laatste 8,9 seconden waarmee de Pacers in 1995 een hopeloze achterstand tegen de Knicks wegwerkten. En een jaar eerder, opnieuw in de Garden, griste hij 25 punten weg in het laatste quarter.

'Mijn moment komt nog wel', zei Miller zaterdag na een zwakke score van twaalf punten en negen schotpogingen. De aanvoerder weet net als zijn ploeggenoten dat het beste spel nog niet is gespeeld. Ondanks sweeps in de eerste en tweede ronde van de play-offs heeft Indiana Pacers nog niet het maximale kunnen vertoond.

Dat maakt de serie tegen New York ook zo risicovol. De Knicks blijven iedereen, en zichzelf niet in het minst, verbazen door na een nipte kwalificatie nog steeds in leven te zijn. Typerend voor sommige topclubs, waarvan Barcelona onder Cruijff een schoolvoorbeeld was, gedijt de ploeg in een klimaat vol conflicten.

Vlak voor het eind van de reguliere competitie dreigde coach Jeff van Gundy te worden ontslagen. Tijdens de play-offs werd bekend dat het management al met beoogd opvolger Phil Jackson (Chicago Bulls) had gesproken. En om het drama compleet te maken, viel sleutelspeler en Smits' direkte opponent Patrick Ewing geblesseerd weg.

Deze week wordt duidelijk of Indiana Pacers eindelijk als een titelpretendent weet te presteren, of dat New York Knicks zuurstof te kort komt voor het laatste beetje wilskracht. In de tussentijd stevent San Antonio Spurs als stiekeme favoriet in de Western Conference eenvoudig op de NBA-finales af.

Meer over