Schaker al positief na drie koffie

Gari Kasparov na een verloren partij om een plasje vragen? Jan Timman verzoeken om na een zwaarbevochten remise naar de dopingcontroleur te gaan?...

Van den Berg vreest de dag dat dopingcontroleurs zich onaangekondigd melden in de speelzaal van IJmuiden, want volgens de meest gangbare dopinglijst - die van het IOC - gebruiken de grootmeesters voortdurend stimulerende middelen.

De schakers drinken tijdens hun partijen koffie. Veel koffie. En die bevat het verboden middel coffeïne (ook wel cafeïne).

Drie koppen koffie binnen een uur kunnen al fataal zijn bij een dopingcontrole. De toernooidirecteur: 'Meer dan de helft van de schakers zal positief blijken.' De Nederlandse schaakbestuurders beseffen wat hun te wachten staat. Dankzij hun felle protesten heeft staatssecretaris Vliegenthart van Sport de schaakbond nog niet gedwongen om een dopingreglement op te stellen.

Dat is al wel gebeurd bij bijvoorbeeld de bonden voor handboogschieten, darten en sjoelen. De schakers hebben enig respijt gekregen, net als de dammers, bridgers en go-spelers.

Vliegenthart wil weten of denksporters baat hebben bij het gebruik van middelen die op de IOC-lijst staan. Pas dan zal ze besluiten of ze de denksportbonden hun subsidie afneemt als ze niet beschikken over een dopingreglement. Dinsdag heeft ze een onderzoek aangekondigd.

'Totaal zinloos' noemt Jan Timman het onderzoek. De Amsterdamse grootmeester vindt dat de Nederlandse overheid wel betere dingen te doen heeft. Hij acht het uitgesloten dat er chemische middelen bestaan die de prestatie van schakers bevorderen.

Timman: 'Het gaat om een geestelijke prestatie, geen fysieke. Er is weleens onderzocht of bètablokkers zin hebben. De schaker in kwestie werd er wel rustig van, maar speelde niet beter. Bij het begin van zo'n onderzoek weet je al wat je zult vinden. Ze blijven steken bij cafeïne.'

Genna Sosonko reageert minder fel. De Nederlands-Russiche grootmeester vindt een onderzoek naar doping in de schaaksport 'grappig'.

Sosonko: 'De verkoop van cafeïnevrije koffie tijdens schaaktoernooien zal wel omhoog gaan.' Hij zal zijn urine afstaan als dat moet. Een vooroorloogse wereldkampioen zou minder gelaten hebben gehandeld, denkt hij.

'Ik vraag me wel af hoe Max Euwe zou hebben gereageerd als hij na een partij achter een gordijn was gestuurd om een plas te doen.'

De schakers beseffen niettemin dat de dopingbestrijders bezig zijn aan een nauwelijks te stuiten opmars. Het streven van de wereldschaakbond FIDE om van schaken een olympische sport te maken, heeft bijvoorbeeld ook verregaande consequenties.

Het IOC zal de geldende dopinglijst van kracht verklaren, naar alle waarschijnlijkheid zonder de invloed van stimulerende middelen op schakers te onderzoeken. Timman, berustend: 'Voor het IOC is het een verplicht nummer.'

Toernooidirecteur Van den Berg denkt dat de gevolgen groot zijn als de schakers geen uitzonderingspositie krijgen. En niet alleen vanwege de koffie; oudere spelers als Victor Kortsnoj (68) gebruiken volgens hem medicijnen die op dopinglijsten voorkomen. Die zullen ze misschien moeten laten staan.

En dat alles terwijl schakers geen doping gebruiken. Nietwaar? Van den Berg: 'De kampioensmatches tussen Karpov en Kasparov duurden soms twee, drie maanden. Zij hadden de beschikking over complete medische teams. Ik sluit niet uit dat in die tijd het een en ander is gebeurd.'

Meer over