Saai Oranje imponeert alleen met counters

Aan levendigheid en strijdlust ontbrak het niet, zaterdagavond op de losse plaggen van de Amsterdam Arena. Maar opwindend was de elfde interland van het Nederlands elftal na het wereldkampioenschap niet, hoewel de tegenstander, viervoudig wereldkampioen Brazilië, daarvoor garant leek te staan....

Van onze verslaggever Paul Onkenhout

Evenmin schoot de nationale ploeg iets op met het duel dat overeenkomstig het spelbeeld in 2-2 eindigde. Daarvoor bracht bondscoach Rijkaard (deels noodgedwongen) te veel wijzigingen aan.

Oranje was zichzelf niet in Amsterdam en conclusies konden daardoor nauwelijks worden getrokken. De belangrijkste wijziging betrof de strategie. De aankondiging van Rijkaard dat de periode van experimenten voorbij is, kwam in een vreemd daglicht te staan.

Rijkaard bracht een elftal op de been met een extra verdediger (Winter) en, voor de eerste maal sinds hij aantrad als bondscoach, een klassiek ogende driemansvoorhoede, bestaande uit rechtsbuiten Bergkamp, spits Kluivert en linksbuiten Zenden.

De twee wedstrijden (2-2 en 3-1) die het Nederlands elftal in juni tegen en in Brazilië speelde, dwongen Rijkaard naar eigen zeggen tot de koerswijziging. Winter werd als extra bewaker van Rivaldo en Ronaldo aangesteld, in de zone voor Bogarde en Konterman. Door een blessure nam Van Gastel Winters rol na drie kwartier over.

Rijkaard liet zich bij het bepalen van de tactiek niet door de kracht van zijn eigen elftal leiden, maar door de vaardigheden van de Brazilianen. Daardoor werd Nederland - Brazilië een geheel op zichzelf staande oefenwedstrijd. Het duel stond niet in dienst van Euro 2000, maar van het resultaat.

Oranje manifesteerde zich zaterdag zowaar als een ploeg die met de counter zijn machtigste wapen had. Aan de twee doelpunten én de bij een 2-1 stand door Kluivert gemiste strafschop, gingen snelle tegenaanvallen vooraf, ingeleid door balverlies van de Brazilianen.

Slechts een kwartier lang domineerde Nederland in Amsterdam, in de laatste fase van de eerste helft waarin twee maal werd gescoord. In het eerste halfuur had Brazilië een veldoverwicht, evenals in bijna de gehele tweede helft.

Of het, zoals enkele spelers zeiden te hopen, een eenmalig experiment was, wilde Rijkaard naderhand niet zeggen. Wel verklaarde hij dat de tactiek hem zeer goed was bevallen.

Als klassieke vleugelaanvallers speelden Bergkamp en Zenden niet. Ze werden voortdurend tot verdedigen gedwongen, door de aanvallend ingestelde backs Roberto Carlos en Cafu. Uitgerekend zij namen de doelpunten na rust voor hun rekening, met magnifieke afstandsschoten waarop Van der Sar geen verweer had.

De tekortkomingen van de speelwijze openbaarden zich in de tweede helft. Kluivert, excellerend in de eerste helft, kreeg nauwelijks nog steun van de middenvelders. Ook Bergkamp zakte ver terug, op de door hem verfoeide plaats.

Hoewel hij bij Ajax debuteerde als rechtsbuiten, heeft hij altijd zijn afschuw over de positie uitgesproken. Dat herhaalde hij zaterdag in voorzichtige bewoordingen. Bergkamp is echter, als hij gekleed gaat in het shirt van zijn land, nauwelijks nog in de positie om eisen te stellen.

Voor de nationale ploeg heeft hij sinds de zomer van 1998 bijna niets betekend. Door blessures en vliegangst speelde hij slechts mee in zes van de elf interlands. Vier maal werd hij gewisseld, zoals onlangs in de klucht tegen de Belgen (5-5). Ook gisteren tegen Brazilië haalde hij het einde niet.

Wel scoorde Bergkamp weer eens, voor de eerste keer sinds zijn doelpunt op het wereldkampioenschap tegen Argentinië, maar op een manier die hem weinig vreugde schonk. Een vlotte aanval eindigde met een schot van Bergkamp dat door Roberto Carlos van richting werd veranderd, en daardoor doel trof.

Zenden nam het tweede doelpunt (2-0) voor zijn rekening, koppend na een voorzet van rechtsback Ronald de Boer. De Limburger schoot zijn ploeg nogmaals te hulp in de tweede helft, nadat Roberto Carlos revanche had genomen (2-1). Zenden werd door Juninho ten val gebracht. Kluivert schoot de strafschop loom en lusteloos in en doelman Dida bracht redding.

Op steun kon Kluivert op dat moment niet meer rekenen. De kracht vloeide weg uit de ploeg die na rust aanvallend niets meer klaarspeelde en zich bedeesd terugtrok. Niet iedereen wilde echter van wijken weten. De meeste indruk maakte Bogarde, de verdediger die na vijftien maanden zijn rentree maakte, profiterend van blessures van Stam en Frank de Boer.

Bogarde klitte zich met succes vast aan een ploeggenoot, Rivaldo. Tevens bood hij Konterman voortdurend hulp en greep hij in als Ronald de Boer aan de rechterkant in de problemen kwam. Aan de overzijde bleef Van Hintum op de been. De speler van Vitesse verving op bekwame wijze Cocu die vrijdagnacht ziek was geworden.

En dan was daar ook nog Seedorf, de middenvelder die het vertrouwen van de bondscoach weer eens beschaamde en zowel aanvallend als verdedigend detoneerde. Dat deed hij in een ploeg die slechts een handvol minuten tot een hoog niveau reikte en, het is al bijna vanzelfsprekend, voor de tiende keer op rij niet zegevierde.

AMSTERDAM: vriendschappelijk: Nederland - Brazilië 2-2. 37. Bergkamp 1-0, 43. Zenden 2-0, 55. Roberto Carlos 2-1, 72. Cafu 2-2. Scheidsrechter: Merk (Dui). Toeschouwers: 51.000. Geel: Van Hintum, Bogarde (Ned).

Nederland: Van der Sar; Ronald de Boer, Konterman, Bogarde, Van Hintum; Seedorf, Winter (46. Van Gastel), Van Bronckhorst, Zenden (84. Van Vossen); Bergkamp (70. Van Nistelrooy), Kluivert.

Brazilië: Dida; Cafu, Antonio Carlos, Roque Junior, Roberto Carlos; Vampeta (46. Juninho), Emerson, Rivaldo, Felipe (67. Ronaldinho); Ronaldo (77. Marcos Assuncao), Elber (46. Savio).

Meer over