Russen dagdromen van nieuwe glorietijden

In de catacomben van Thialf vlogen twee kampioenen uit een lang vervlogen tijdperk elkaar in de armen. Ze zoenden elkaar hartstochtelijk op de wangen....

Moeratov genoot in stilte. De 60-jarige hoofdcoach van de Russen leek de onverwachte omwenteling, nu het einde van zijn loopbaan in zicht is, niet te kunnen bevatten. De 40-jarige Goeljajev, de vice-voorzitter van de Russische schaatsbond, nam het heft in handen. Hij greep de wereldtitel van Svetlana Zjoerova aan om de geboorte van een nieuw tijdperk aan te kondigen.

‘Het nieuwe Russische schaatstijdperk zit er aan te komen’, voorspelde hij met een stalen gezicht. ‘Jullie moeten erg bang voor ons zijn. Het gaat succesvolle Russen regenen. Sprinters en straks ook allrounders.’

Goeljajev leek te geloven in zijn glorieuze toekomstschets, al bekende hij dat ook hij niet had voorzien dat zijn landgenoten de smaakmakers van de WK sprint zouden worden. De 34-jarige Zjoerova, die als 16-jarig meisje nog met hem trainde in het toenmalige Leningrad, verraste met een uiterst stabiele vierkamp. In dertien eerdere WK-optredens was ze nooit in de medailles gevallen, al gold ze eind jaren negentig wel als een van de besten ter wereld op de 500 meter. Nu was ze onbetwist de sterkste sprintster en kon ze zich laten kronen tot opvolgster van Natalja Petroesjova, in 1982 de laatste Russin die wereldkampioen werd.

Het optreden van de 29-jarige Dmitri Dorofejev, met 1.93 meter een van de langste schaatsers in het circuit, was nog verrassender. Lange tijd leken hij en Zjoerova te gaan zorgen voor een Russische dubbelslag. Dorofejev moest uiteindelijk genoegen nemen met de tweede plaats, verreweg de hoogste klassering uit zijn loopbaan bij een WK sprint. In zeven eerdere optredens kwam hij nooit verder dan de tiende plaats.

Voor hun opmerkelijke prestaties voerden Zjoerova en Dorofejev uiteenlopende verklaringen aan. De Russin, die in 2004 uit het circuit verdween om een kind te krijgen, verklaarde dat de geboorte van haar zoon haar kracht had gegeven. ‘Schaatsen is sinds zijn geboorte minder emotioneel voor mij.’

Dorofejev, die ook een kind heeft, weet zijn progressie vooral aan nieuwe schaatsen. Bijgestaan door een tolk liet hij weten dat hij zijn krachten in de bocht kwijt kan sinds hij zijn Viking-schaatsen heeft verruild voor Maple, het merk dat ook veel Amerikanen dragen. De ijzers van dat merk maken het sturen in de bocht makkelijker. ‘Die schaatsen doen alles voor mij. Ik ben er deze zomer op gaan rijden. Ik ben er zelf ook verbaasd over.’

Volgens beide sprinters hebben ook de structurele veranderingen binnen hun sport een gunstig effect. Sinds vorig jaar zijn er twee overdekte kunstijsbanen in Rusland, waardoor de rijders niet maandenlang naar het buitenland hoeven om te kunnen trainen. ‘Dat geeft mentale rust’, zei Dorofejev. Ook Zjoerova is blij met de terugkeer van het kunstijs. Tijdens haar jeugd in de Sovjet-periode kon ze in Leningrad trainen. Na de teloorgang van het Sovjet-systeem verdween die mogelijkheid. ‘Nu hoeven we niet steeds op reis. We kunnen thuis trainen.’

Voor succesvolle sporters heeft de Russische staat recentelijk een systeem van beurzen in het leven geroepen: Zjoerova verdient dit jaar op grond van olympische prestaties van vier jaar geleden tweeduizend dollar per maand. De Russische bond heeft bovendien geld vrijgemaakt voor jonge trainers zoals de voormalige topschaatser Sajoetin en de laatste Russische sprintwereldkampioen Klevsjenja (1996). En er is door toedoen van Goeljajev een nationale ploeg gecreëerd, zoals gewoon was in Sovjettijden. De beste schaatsers trainen weer samen.

Dorofejev denkt veel baat te hebben gehad bij de samenwerking met Dmitri Lobkov, de geblesseerde sprinter die zich de afgelopen twee jaar al liet gelden op de 500 meter. Ook Zjoerova, die in 2000 korte tijd in Nederland trainde bij de commerciële ploeg Unit 4, is te spreken over de nieuwe aanpak : ‘Ik heb ook getraind met Dorofejev.’

Oud-kampioen Goeljajev hoopt dat het geslaagde WK sprint de schaatsers inspireert tot sterke olympische prestaties, want sinds 1994 heeft Rusland geen medaille meer gewonnen. Hij zal pas rusten als de Russen weer schitteren bij de Winterspelen, zoals in het Sovjettijdperk. Met dit verschil: Goeljajev zal desnoods een Amerikaanse coach aanstellen om zijn doel te bereiken. ‘Peter Mueller naar Rusland? Het klinkt nu als een grap, maar een grap kan waarheid worden. We hebben geld. Als er iemand is die het in Rusland kan redden, is het Mueller.’

Meer over