'Rusland hebben we ingehaald, nu Amerika nog'

Met 31 gouden medailles passeerde China Rusland in het landenklassement. Over vier jaar moet ook Amerika er bij de Spelen van Peking aan geloven....

Van onze verslaggever Robèrt Misset

Met 31 gouden medailles moet China in het landenklassement alleen Amerika voor laten gaan. Met weemoed constateerde Karpol dat Rusland nu de tol betaalt voor de ontmanteling van het communistische systeem, dat in 1988 nog als voorbeeld gold voor de Chinezen. In Seoul won de oude brulboei namens de toen nog oppermachtige Sovjet-Unie zijn eerste gouden medaille met de volleybalsters.

In Athene nam Karpol na zestien jaar afscheid van de Russische ploeg. Zijn illusies heeft hij verloren. 'Tot eind jaren tachtig wilde China de sportstructuur van de Sovjet-Unie kopiëren. Nu is de tijd gekomen dat Rusland en de andere landen kunnen leren van de manier waarop de Chinese staat de topsport financiert.'

Twintig jaar geleden maakte China in Los Angeles zijn rentree op het olympische podium, nadat de toenmalige partijleider Deng Xao Ping het land uit het isolement onder Mao had verlost. In 1984 zag trainer Zhonghe Chen op televisie hoe de Chinese volleybalsters de gouden medaille wonnen. Sindsdien heeft China op alle terreinen een metamorfose ondergaan.

De 'gouden-medaillestrategie' - ingezet nadat Peking in 2001 de organisatie van de Spelen in 2008 kreeg toegewezen - betaalde zich in Athene ook uit in het volleybal. In de halve finales duwden de Chinese vrouwen drievoudig olympisch kampioen Cuba van haar troon. Zaterdagavond repareerden ze in grootse stijl een 2-0 achterstand in sets tegen Rusland.

Dat kunststuk leverde aandoenlijke beelden op van het moderne China. Met digitale videocamera's filmden coach Zhen en zijn assistente Lai de huldiging van de superploeg onder aanvoering van spelverdeelster Kun Feng. Na afloop had een Chinese journalist nog een verrassing voor coach Zhen, die ook al getuigde van het nieuwe marktmechanisme in communistische verpakking.

De na het debacle in Sydney aangetreden trainer mocht niet alleen een onderscheiding verwachten van de lokale autoriteiten. Een Chinees bedrijf schonk Zhen tevens een gloednieuwe villa. En dat voor een gouden medaille, die vier jaar eerder kwam dan verwacht. China beschouwde de Spelen van Athene immers als een test, een generale repetitie voor de 'eigen' Spelen in Peking.

De medailleoogst in Athene was mooi meegenomen, maar het vizier is allang gericht op de ultieme machtsgreep in 2008, benadrukte de Chinese chef-de-mission, Li Furong. 'Daarom hebben we voor 2004 bewust gekozen voor een jonge ploeg, zodat onze atleten alvast ervaring konden opdoen.' Zo werden de wereldkampioenen tafeltennis en badminton thuisgelaten om hun opvolgers klaar te stomen voor het grote werk in 2008.

Die strategie kostte China alleen het goud in het pingpong bij de mannen. In andere sporten boekten de Chinezen juist een opvallende inhaalslag. Zo wonnen Li Ting en Sun Tian Tian in het dubbelspel de eerste gouden tennismedaille voor China. Ook bij het kanovaren noteerde China een eerste olympische titel, maar vooral in de atletiek werd een mentale barrière overwonnen.

Na een verbluffende race over 110 meter horden veroverde Xiang Liu voor China de eerste gouden medaille bij de mannen. Met een Nike-horloge om zijn pols vertolkte Shuyong Feng, delegatieleider van de Chinese atletiekploeg in Athene, het geluid van een nieuwe supermacht. 'Rusland hebben we al ingehaald, nu Amerika nog.'

Daartoe werd Amerikaanse expertise gehuurd in takken van sport waarin China over vier jaar in Peking wil scoren. De Amerikaanse basketbalcoach Del Harris zag zijn missie in Athene echter mislukken. Ook met de voor Houston Rockets spelende torenflat Yao Ming moest China in de kwartfinale buigen voor Litouwen. Maar Yao Ming, die in 2008 hoog uittorent boven de Amerikaanse ster LeBron James; dát blijft het gedroomde symbool van een sportieve én economische machtsverschuiving.

Volleybalster Kun Feng verwoordde het zo: 'Als we al een geheim hebben, is het onze solidariteit en de wil om te vechten voor de glorie van het land. We hebben geen andere keuze dan de beste van de wereld te willen zijn.'

Meer over