Royale bonus voor kille en berekende speelwijze

Oranje mocht voor de derde keer op een groot toernooi proberen om via strafschoppen in de race te blijven. Net als tweemaal eerder op het EK ging het ook nu mis....

Van onze verslaggever

MARSEILLE

Het Nederlands elftal maakte gisteren een lange en zeldzaam opwindende wandeling in Marseille. Aan het eind wachtte het noodlot de ploeg gemeen grijzend op. Het Stade Vélodrome werd twintig minuten voor middernacht een boulevard van gebroken dromen, door missers vanaf de strafschopstip.

Brazilië kreeg een royale bonus voor de kille en berekenende speelwijze, een zetel in de finale van het wereldkampioenschap. De Brazilianen plaatsten zich voor de zesde maal voor de eindstrijd en kwamen daardoor op gelijke hoogte met Duitsland.

Van een exhibitie vol glans was echter geen sprake. De rol van ambassadeur van het aanvallende voetbal werd door Brazilië zonder overtuiging gespeeld. Het was de ploeg met de meeste durf, én de meeste techniek, die na 120 minuten het hoofd boog. Het vervolg is geenszins romantisch; dat is een wedstrijd om de derde en vierde plaats nooit.

Als vandaag Frankrijk zegeviert over Kroatië, wordt het (lucratieve) droomscenario van de organisatoren van het zestiende wereldkampioenschap werkelijkheid. Niet toevallig werd al bij de loting bepaald dat het gastland en Brazilië elkaar pas op 12 juli in Parijs zouden kunnen treffen.

Strafschoppen moest het Nederlands team twee maal eerder nemen, op Europese kampioenschappen. Beide malen, in 1992 tegen Denemarken en vier jaar geleden tegen Frankrijk, werd verloren, door missers van Van Basten en Seedorf. Dat lot trof gisteravond Cocu en Ronald de Boer.

Opwindend én spannend was gisteren vooral het laatste halfuur van de wedstrijd, plus de verlenging. Het Nederlands elftal schudde pas in een laat stadium de schroom van zich af. Lange tijd werd behoedzaam aangevallen, zonder diepgang en onvoldoende voorspelbaar om de Brazilianen te verontrusten.

Het voetbal was zeer gebaat bij de gelijkmaker, van Kluivert. Vanwege het tijdstip waarop Kluivert scoorde, de 89ste minuut, werd opnieuw een bewijs geleverd dat Nederland de laatste jaren aan mentale kracht heeft gewonnen. Ook tegen Joegoslavië (Davids) en Argentinië (Bergkamp) trof Oranje doel in de slotfase.

De tot dan toe behoedzaam spelende Brazilianen werden door de tweede WK-treffer van Kluivert gedwongen hun stellingen te verlaten. Plotseling kreeg het duel onvoorspelbare trekken en steeg de spanning tot grote hoogte.

Daaraan leverde ook de scheidsrechter een bijdrage, Bujsaim uit de Verenigde Arabische Emiraten. Hij weigerde in de verlenging strafschoppen toe te kennen aan Van Hooijdonk en Ronaldo.

Eerder was hij Nederland te hulp gekomen door overtredingen van Cocu en Ronald de Boer niet met een gele kaart te bestraffen. Davids ontsnapte zelfs aan een rode kaart toen hij, al gewaarschuwd, een harde overtreding op Ronaldo maakte.

Uitgezonderd Kluivert, met twee kopballen, slaagde in de eerste helft niet één Nederlandse speler er in de Brazilianen te imponeren. Beide ploegen haalden niet het beste in zichzelf naar boven en hadden vooral oog voor elkaar.

De spanning had een ronduit dodelijke uitwerking en veelzeggend genoeg klonken er in de rust fluitconcerten, vermoedelijk bestemd voor beide ploegen. Zenuwen bepaalden het spel waarin vooral de lichtvoetige spelers er niet in slaagden te domineren.

De kracht van Nederland school in de verdediging. De speerpunten van de Brazilianen, Ronaldo, Bebeto en Rivaldo, werden ontwapend, op één moment na. De organisatie van het elftal toonde diverse gebreken toen Ronaldo vlak na rust scoorde.

Het was de vierde WK-treffer van Ronaldo die Nederland voor de eerste maal dit toernooi op achterstand zette. Eerder trof hij in Frankrijk doel tegen Marokko en tegen Chili (2). Hem kon gisteren weinig worden verweten: steun kreeg hij nauelijks van zijn ploeggenoten die door coach Zagallo in een keurslijf zijn geperst waaruit ontsnappen niet mogelijk is, en evenmin is toegestaan.

Kluivert, een leeftijdsgenoot van Ronaldo, haalde gisteren hetzelfde, hoge niveau. Hij vaagde de herinneringen aan zijn botsing met Staelens in Saint Denis weg. Eerder had hij al gescoord tegen Argentinië. Het lijkt er op dat zijn loopbaan een nieuwe, ditmaal gunstige wending heeft genomen. Nieuw geluk hoopt hij te vinden in Londen, bij Arsenal.

De beste speler gisteren was een verdediger, aanvoerder Frank de Boer. Teleurstellend was het spel van met name Bergkamp. De aanvaller is er, ondanks zijn doelpunt tegen Argentinië, in Frankrijk niet in geslaagd de stap naar de wereldtop te zetten.

Voor hem, en voor de andere spelers die gisteravond werden getroffen door het noodlot, is er echter een schrale troost. De huidige generatie Nederlandse topvoetballers heeft, aan de hand van bondscoach Hiddink, de klas van 1990 met spelers als Rijkaard, Van Basten, Koeman en Gullit, hoe dan ook overtroffen.

Bovendien heeft, en dat moet als een compliment worden beschouwd, Oranje de wereld getoond dat niet alle landen worden geregeerd door de angst voor een nederlaag.

Paul Onkenhout

Meer over