Peloton raakt op drift door chaos en emoties

Renners die met elkaar op de vuist wilden over de vraag of er wel of niet aan de twaalfde etappe begonnen moest worden....

Van onze verslaggever

Marcel van Lieshout

CAP D'AGDE

Zelden zal een Tourdag met zo'n onvoorstelbare chaos zijn begonnen als vrijdagochtend in Tarascon-sur-Ariege en zelden ook zal een Tourdag met zoveel heen en weer geschreeuw, beschuldigingen en emotionele taferelen besloten zijn als vrijdagmiddag in het broeierig hete Cap d'Agde.

Er viel aan het eind van die middag ook nog iets gebruikelijks waar te nemen: een renner die juichend de finishlijn overschreed. Belgisch kampioen Tom Steels, de man die ook de eerste etappe in Dublin won.

Een peloton dat de start van een etappe aangrijpt voor een protestactie is geen unicum in de Tourgeschiedenis. Maar de wijze waarop het peloton gisteren reageerde op alle aandacht voor de dopingschandalen is nimmer vertoond. Twee uur later dan gepland vertrokken de renners dan alsnog uit Tarascon-sur-Ariege, niet nadat er hardgrondig getierd en gevloekt was op alles en iedereen en vooral ook op elkaar.

Bart Voskamp, de routinier van de TVM-ploeg, vatte zijn gevoelens over de dag van gisteren aldus samen: 'Ik ben boos op de mensheid en teleurgesteld in de mensheid' Nog iemand in het bijzonder? Nee, 'de mensheid'.

Er is een tijd geweest dat het peloton échte patrons kende, leiders van het type-Hinault. Gedwee luisterden de renners naar de baas. Als Hinault besloot tot actie toonden de collegae zich van hun meest volgzame kant.

Gisteren werd meer dan duidelijk dat die tijden nu echt voorbij zijn. Eensgezindheid, al of niet met harde hand afgedwongen, bestaat niet meer in het profpeloton.

Zo werd vrijdagmorgen in Tarascon-sur-Ariège voor eenieder zichtbaar toen de renners, geïrriteerd door de vele media-aandacht aan al dan niet vermeende dopingaffaires, tot een met recht 'wilde' stakingsactie besloten. Dat gebeurde trouwens onder de ogen van een ervaringsdeskundige. Tilburgs' burgemeester en oud-FNV-voorzitter Johan Stekelenburg keek met open mond toe.

Voor de welbekende druppel, althans in de ogen van veel renners, was tv-station France 2 verantwoordelijk. Die bracht donderdagavond een reportage over ampullen en injectienaalden in de prullenbakken van het hotel van de Italiaanse Asics-formatie. 'Met recht prullenbak-journalistiek', vond ook Tourdirecteur Leblanc.

Na geïmproviseerd overleg, en op instigatie van de Franse toprenners Jalabert (de nummer 1 van de UCI-ranglijst) en Polti-kopman Luc Leblanc, weigerden de renners gisterochtend op het draaiboek-tijdstip van start te gaan. Althans, een meerderheid van de renners.

Wat volgde was een uniek pandemonium van boze renners en ploegleiders die bij wijze van spreken allen om verschillende redenen boos waren. Zo broos bleek de vermeende eensgezindheid over de media-aandacht voor doping, dat ploegen als Telekom en Rabo er geen geheim van maakten dat de protestactie vooral kort moest zijn. Bij een aantal andere ploegen (ONCE, Banesto en Mercatone Uno bijvoorbeeld) was weer geen enkele renner bereid om op de fiets te klimmen.

Tourdirecteur Leblanc pendelde van overleg naar overleg. Een meerderheid van de ploegleiders kreeg hij mee in zijn pleidooi om toch vooral van start te gaan, anderen weigerden pertinent. Ook in het rennersfront tekenden de scheuringen zich af. Stakingsleiders Jalabert en Leblanc (de renner) eisten van de Tourdirectie dat deze publiekelijk de media veroordeelde en dat ook de Tourdirectie zelf en de wielerfederatie UCI eens ophielden met het uitgeven van verklaringen over doping.

Na veel gesoebat en zonder inwilliging van de eisen vertrokken de renners dan toch naar Cap d'Agde, twee uur later dan was voorzien. De combinatie van hitte en woede over het gedrag van enkele collegae bracht de kolkende Jalabert ertoe het peloton te ontvluchten. In het gezelschap van zijn jongere broer Nicolas en dat van TVM's Bart Voskamp.

Meer dan vier minuten voorsprong kregen de drie (Voskamp: 'De vlucht was eigenlijk een protestactie van Laurent Jalabert') alvorens het peloton begon te jagen. Laurent Jalabert staakte ostentatief zijn verzet en liet zich inhalen. Dat lot was even later ook zijn broer en Bart Voskamp beschoren.

Snoeihard denderde de groep vervolgens richting Middellandse Zee. Alsof de rennersbenen werden gevoed door kwaadheid over de dopingaffaires. De 205 kilometer lange etappe werd uiteindelijk met een gemiddelde snelheid van 48,764 kilometer besloten. Slechts tweemaal in de geschiedenis van de Tour werd een etappe met een hoger gemiddelde afgelegd.

Precies een week geleden zei Mapei-ploegleider Lefevere na de uitsluiting van Festina: 'Ik zou niet graag in de schoenen van de Tourwinnaar staan. Deze Tour zal voor altijd in de herinnering staan als de doping-Tour.' Gisteren won één van Lefevere's pupillen, Tom Steels. De ploegleider juichte even en deed er verder maar het zwijgen toe.

Meer over