NieuwsMaradona

Pas na zijn dood is Maradona onaanraakbaar

Als Diego Maradona niet als god werd aangemerkt, dan gold hij wel een heilige. Een hedendaagse heilige, van wie geen vlekkeloze levenswandel werd verwacht. Integendeel: de moderne heilige moet bereikbaar zijn voor de vereerders.

Syrische schilder Aziz Asmar bij zijn muurschildering van Maradona.Beeld AFP

Met de verering van heiligen brengen rooms-katholieken vooral hun nederigheid tot uitdrukking. Er gaapt een brede, zij het overbrugbare, kloof tussen de deugdzame heilige en de dwalende sterveling. 

De protestanten wijzen de verering van heiligen echter af als afgoderij. En volgens de Heidelbergse catechismus is de mens ‘geheel en al onbekwaam tot iets goeds en geneigd tot alle kwaad’. In (orthodox-) protestantse kring zal de vergoddelijking van Maradona dan ook als een vergrijp tegen het eerste van de Tien Geboden worden aangemerkt: ‘Gij zult geen afgoden vereren, maar Mij alleen aanbidden en boven alles beminnen.’

De rooms-katholieken – de geloofsfamilie waartoe ook Maradona behoorde – hebben altijd een rekkelijker houding tegenover de Tien Geboden aan de dag gelegd. Herman Finkers – zelf getuigend katholiek – liet vorig jaar in Trouw weten niet zoveel op te hebben met het eerste Gebod. ‘Een deprimerend verhaal van iemand die je er tijdens het carnaval niet bij wil hebben. Maar gelukkig heeft Jezus die Tien Geboden uiteindelijk in één ontroerend mooie opdracht samengebracht: ‘dat gij elkander liefhebt, gelijk Ik u liefgehad heb’. Kijk, nou praten we weer’, zei Finkers.

Het katholicisme is een volksgeloof waarin de menselijke maat wordt gehanteerd. Katholieken worden omringd door zoveel heiligen dat die gaandeweg meer de trekken zijn gaan aannemen van een dierbare overledene dan van een onaanraakbare. En aan iedere gelovige kan in beginsel de genade worden geschonken. Dat is een opwekkender perspectief dan dat waar orthodoxe protestanten het mee moeten doen.

Maradona was een hedendaagse heilige. En van een hedendaagse heilige wordt geen vlekkeloze levenswandel verwacht. Integendeel: de hedendaagse heilige moet bereikbaar zijn voor zijn vereerders. Die dragen hem op handen vanwege een uitzonderlijk talent – balbehendigheid, in het geval van Maradona – maar niet vanwege zijn vermogen om van drank, drugs of vrouwen af te blijven. Met zijn mateloosheid, zijn foute vrienden en zijn zelfdestructieve neigingen bracht Maradona zijn heiligheid tot menselijke proporties terug. Ze maakten hem tot de man van het volk die nochtans god was.

De heilige van nu is beduidend meer dan een idool. Het onderscheid tussen beiden sluit nauw, schreef Ilja Leonard Pfeijffer in een ode aan Johan Cruijff ter gelegenheid van diens 65ste verjaardag in 2012. ‘Nu ik terugdenk aan voetballen op veldjes in de buurt, besef ik iets opmerkelijks. Tijdens het voetballen moest je altijd iemand zijn. Dat sprak je van tevoren af. Iedereen wilde altijd Rensenbrink zijn of Van Hanegem, maar het was ook volslagen acceptabel om Willy van de Kerkhof te zijn, of Ruud Krol of zelfs Wim Suurbier. Maar niemand was ooit Cruijff. Dat mocht niet. Dat was onacceptabel. Dat was heiligschennis.’

Mogelijk werd ook Maradona in eigen land te groot geacht voor een rol op een Argentijns trapveldje. Zijn grootsheid als voetballer werd gecompenseerd door zijn menselijke tekorten buiten het veld. Maar nu hij – nadat daar in 2004 al even voor werd gevreesd – echt dood is, is hij uitsluitend nog god. In de dood wordt hij nog groter dan hij bij zijn leven ooit is geweest. Lionel Messi zei het met zoveel woorden: ‘Hij verlaat ons, maar verdwijnt niet, want Diego is voor altijd.’ Ofwel: de mens Maradona is niet meer, maar als god leeft hij voort.

Meer over