Sport in Amerika

Originele beelden van Amerikaanse basketbalcompetitie zijn goud waard

Vanuit New York belicht Koen van der Velden wekelijks ontwikkelingen in de Amerikaanse sport. Vandaag: tienduizenden dollars voor originele beelden van de NBA.

LeBron James dunkt de bal in de basket in een wedstrijd tegen Miami Heat. Beeld NBAE via Getty Images
LeBron James dunkt de bal in de basket in een wedstrijd tegen Miami Heat.Beeld NBAE via Getty Images

Verzamelaars betalen grof geld voor originele beelden van de NBA. Waarom de portemonnee trekken voor een fragment dat overal is te bekijken? Omdat er maar één origineel is. Van de Mona Lisa is er ook maar één: in het Louvre.

Overal zijn beelden van hoogtepunten uit de Amerikaanse basketbalcompetitie NBA terug te kijken, van YouTube tot Twitter en Instagram, maar op de digitale marktplaats Top Shot worden ze voor tienduizenden dollars verhandeld. Sportliefhebbers, verzamelaars, investeerders en ook NBA-spelers zijn sinds begin dit jaar in de greep van de nieuwste rage.

Een dunk van LeBron James, de sterspeler van Los Angeles Lakers die voor onbepaalde tijd is uitgeschakeld vanwege een enkelblessure, werd vorige maand verkocht voor een recordbedrag van 208.000 dollar. Het eerste blok van Zion Williamson, wonderkind van New Orleans Pelicans? 100.000 dollar. De ‘momenten’, zoals de digitale, bewegende basketbalplaatjes door Top Shot worden genoemd, stegen de afgelopen maanden explosief in waarde.

Op het onlineplatform kopen gebruikers de momenten, korte filmpjes van hoogtepunten uit recente NBA-seizoenen, in pakketjes. De virtuele tegenhangers van de ouderwetse voetbalplaatjes zijn voor prijzen tussen de 9 en 999 dollar aan te schaffen. Wie geluk heeft, kan een zeldzaam, waardevol exemplaar uitpakken. De fragmenten kunnen vervolgens worden verhandeld volgens het principe: wat de gek ervoor geeft. Veel dus, zo bleek de laatste maanden, waarin voor bijna 400 miljoen dollar werd gekocht en verkocht.

LeBron James raakte afgelopen zaterdag geblesseerd aan de enkel.
 Beeld AP
LeBron James raakte afgelopen zaterdag geblesseerd aan de enkel.Beeld AP

De digitale marktplaats is een samenwerking tussen de NBA en het Canadese blockchainbedrijf Dapper Labs, dat eerder digitale tekeningen van katten, genaamd Cryptokitties, aanbood. Halverwege maart hadden zeker honderdduizend mensen minstens één moment bij Top Shot gekocht. Het loopt dermate storm dat het platform een limiet plaatste op het dagelijkse aantal nieuwe gebruikers. Wie een pakketje wil kopen, moet tegenwoordig soms achter tienduizenden mensen in een virtuele wachtrij aansluiten.

Kunstwereld

Waarom de portemonnee trekken voor een fragment dat overal te bekijken valt? Om het fenomeen Top Shot te verklaren, wordt vaak verwezen naar de kunstwereld. Je kunt een plaatje van de Mona Lisa downloaden en printen, maar het origineel hangt nog altijd in het Louvre.

Elk moment, na aankoop bewaard in een virtuele portemonnee, heeft zijn eigen serienummer en is daarmee een uniek object. Voor sommige, met name vermogende, gebruikers zit de lol hem in het claimen van een pronkstuk, als ware het een duur schilderij. Anderen houden simpelweg van het verzamelen of speculeren (vooralsnog terecht) op stijgende waarde. Zij zien een Top Shot-moment als een investering.

Met het platform mengt de NBA zich in de lucratieve wereld van de zogeheten non-fungible tokens (nft’s), unieke digitale creaties die van alles kunnen behelzen, van filmpjes tot audiofragmenten en digitale tekeningen. Op verschillende platforms, zoals Top Shot, wordt naar hartelust gekocht en verhandeld. Twitter-oprichter Jack Dorsey bood zijn eerste tweet te koop aan voor een geschatte waarde van 2,5 miljoen dollar, een filmpje waarin een werk van kunstenaar Banksy werd verbrand, leverde 380.000 dollar op.

De NBA verleent haar officiële licentie aan de momenten, wat de betrouwbaarheid volgens gebruikers vergroot. Bij elke transactie ontvangt de competitie een klein percentage van de totale som, een bedrag dat vervolgens onder clubs en spelers wordt verdeeld. Ook honkbalcompetitie MLB kent een soortgelijke, zij het vele malen kleinere, marktplaats (voor virtuele poppetjes van spelers). Een marktplaats van footballcompetitie NFL is nooit van de grond gekomen.

Verslaving

Vijf spelers uit de NBA investeerden in Top Shot toen het vorig jaar werd opgestart. Nog veel meer basketballers delen in de hype. ‘Dit is een verslaving geworden’, zei Tyrese Haliburton, eerstejaars bij Sacramento Kings. ‘Ik zit de hele dag op die website.’

Volgens Josh Hart (New Orleans Pelicans), een fervent handelaar van momenten, biedt Top Shot de NBA economische verlichting in tijden van de coronacrisis. ‘Dit kan enorm helpen.’ Op het veld, in de fysieke wereld, merkte hij de invloed van het fenomeen toen Rudy Gobert (Utah Jazz) een schot van hem blokkeerde. ‘Hier heb je een Top Shot-moment’, plaagde de Fransman.

Terry Rozier (Charlotte Hornets) bood supporters een gratis plekje op de eerste rij aan bij een van zijn wedstrijden, mits zij een moment van hem voor veel geld aanschaften. Het is vooral de jonge generatie die zich inlaat met de handel. Het hoogtepunt van LeBron James mocht dan een recordbedrag hebben opgeleverd, zelf had de regerend kampioen nog nooit van Top Shot gehoord, zo onthulde hij eerder deze maand.

Het is niet alleen de digitale handel in sportmemorabilia die floreert. Fysieke sportplaatjes wisselen voor steeds hogere bedragen van eigenaar. Een kaartje met de afbeelding van de getalenteerde, jonge Sloveen Luka Doncic (Dallas Mavericks), inclusief handtekening, bracht een (voor een basketballer) recordbedrag van 4,6 miljoen dollar op, terwijl een plaatje van honkballegende Mickey Mantle in januari voor liefst 5,2 miljoen dollar werd gekocht. Het verschil met Top Shot? De nieuwe eigenaar van het honkbalplaatje kon zijn verovering mee naar huis nemen.

Meer over