NIEUWS

Oranje zet eerste stapje richting WK en laat met bedrukt T-shirt zien hoe het denkt over Qatar

Tussen alle acties en nieuwigheden door won Oranje zaterdag in Amsterdam van Letland, met slechts 2-0, op de lange weg die moet leiden naar het WK in het omstreden Qatar.

‘Football supports change’ staat er op de shirts die de spelers van het Nederlands elftal zaterdag dragen vlak voor de wedstrijd tegen Letland. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
‘Football supports change’ staat er op de shirts die de spelers van het Nederlands elftal zaterdag dragen vlak voor de wedstrijd tegen Letland.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Het was zowaar een aparte avond in de vroege lente, onder de stralende, kille lucht van Amsterdam. Publiek op de tribunes bij een interland, voor het eerst in bijna anderhalf jaar bij een wedstrijd van de nationale ploeg. Een vrouwelijke scheidsrechter, Stéphanie Frappart uit Frankrijk, als primeur bij Oranje. Voetbal in één richting, afrollend op het doel van de Letse doelman Ozols, met te weinig doelpunten, ondanks een hele reeksen kansen. En er was aandacht voor Qatar, het omstreden land dat het WK houdt in het najaar van 2022, en daarmee begon de avond.

Een actie met internationals in lijn opgesteld in een zwart T-shirt, kort voor de aftrap, met als opdruk een bal in geopende handen, gebaseerd op de vredesduif die uit de handpalmen vertrekt. Daarbij de tekst: ‘Football supports change’, ook geborduurd op de aanvoerdersband van Georginio Wijnaldum. Geen rechtstreekse verwijzing naar Qatar, maar die was wel aangegeven in het statement van de KNVB.

De band is het symbool van verbinding, van rouw ook soms, van inclusiviteit. In het statement: ‘In Qatar willen we straks wereldkampioen worden. Maar niet zonder ook buiten de lijnen te kijken. Ons voetbal zetten we daarom in voor verandering.’ Met andere bonden wil de KNVB zich beijveren voor onder meer betere arbeidsomstandigheden in Qatar, ook na het WK. In Qatar vielen bij de bouw van WK-infrastructuur sinds 2010 mogelijk 6.500 doden. Het is een bijna onvoorstelbaar aantal, zeker voor wie in de Arena om zich heen kijkt en de koppen van de 5.000 toegelaten toeschouwers probeert te tellen.

Toch voelt de KNVB niets voor een boycot, waartoe menig supporter oproept. Nederland is liever kritisch deelnemer en volgde Noorwegen en Duitsland, die reeds afgelopen week bij de eerste wedstrijd actievoerden met speciale shirts, om hun protest te formuleren. De Noren, die zaterdag thuis verrassend ruim verloren van Turkije (0-3) voerden hun actie woensdag op tegen Gibraltar. De Duitsers donderdag tegen IJsland. Het was de vraag wie na de twee landen zou volgen. Nederland dus. Zeker is dat Denemarken zondag volgt, en België vermoedelijk ook.

null Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Redelijk en enthousiast voetbal

Het voetbal zelf was redelijk en enthousiast, met de relativering dat Letland tot de mindere tegenstanders behoort. Daarom bleef de uitslag ook veel te laag, en dat was nogal slordig, want uiteindelijk kan het doelsaldo de doorslag geven bij de eventuele kwalificatie. Zo werd Nederland bij de vorige WK-kwalificatie uitgeschakeld door Zweden, dat toen een beter doelsaldo had, terwijl Nederland vier punten haalde tegen de Zweden.

Voor de in het statement over Qatar genoemde wereldtitel is veel beter voetbal nodig, of in elk geval veel meer schotvaardigheid. Na de nederlaag in Turkije, bij de ouverture, was nu Letland de tegenstander – de vorige keer, in 2014, met 6-0 verslagen in de Arena. Dat had ook nu gekund, met 35 doelpogingen. Een stormloop, met tal van kansen, met voor rust kopballen van Davy Klaassen en Luuk de Jong tegen de lat. Met één doelpunt voor rust, zo’n typerend schot van Steven Berghuis, van rechts van het midden, in de verre hoek, na een dribbel van Frenkie de Jong en afgeven van Davy Klaassen.

Maar het bleef maar 1-0 in de tweede helft, en het voetbal werd steeds onrustiger en minder nauwgezet. Pas in de 69ste minuut viel de 2-0, een steenharde kopbal van Luuk de Jong uit een hoekschop van Memphis Depay. Vooral Davy Klaassen, met Ajax zo vaak doelpuntenmaker, miste kansen. Het was bijna niet bij te houden hoe vaak de bal net niet in het doel verdween. Aan de andere kant schot Ciganiks uit een zeldzame uitbraak tegen de paal.

Dat geringe aantal doelpunten viel ze wel een beetje tegen daarboven, al maakten ze best veel lawaai, die 5.000 enthousiastelingen op de tribunes. De beschikbare kaarten waren in korte tijd uitverkocht aan die typische supporters van Oranje, die je trouw kunt noemen en soms een beetje apart. Met kinderen die thuis op een kartonnen bord hebben geschreven dat ze het shirtje van Frenkie willen, met mannen met een pruik die na een kwartiertje beginnen te zingen dat Donny van de Beek moet invallen, die pas in de slotfase het veld betrad.

En dan was daar de primeur van een vrouwelijke scheidsrechter, Stéphanie Frappart. Ze viel totaal niet op, en dat is een goed teken voor een scheidsrechter. Nederland besluit het drieluik na de nederlaag tegen Turkije en de zege op Letland dinsdag tegen Gibraltar, een uitwedstrijd, tegen het zwakste land in de groep. Het vervolg van de WK-reeks is dan pas vanaf september. Eerst het EK.

Meer over