Oranje tikt Turken suf op avond om te zoenen en neemt eerste plaats over in kwalificatiegroep

Oranje was dinsdag een majestueus voetballend elftal dat zijn spel opluisterde met koninklijke doelpunten. Nederland vermorzelde Turkije (6-1) en nam de eerste plaats in de WK-kwalificatiegroep over van de Turken, door een beter doelsaldo dan Noorwegen.

Davey Klaassen heeft de bal na een combinatie met Mephis de 1-0 binnengetikt.   Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Davey Klaassen heeft de bal na een combinatie met Mephis de 1-0 binnengetikt.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

‘Louis van Gaal, Louis van Gaal’, bezong het stadion de bondscoach die alles veranderde, alsof hij de spelers aanraakte met een toverstaf, of onderdompelde in vaardigheid. Het was een avond om te zoenen, om bij te zetten in het museum van pracht en praal, met dolende, zoek gespeelde Turken, die meer dan een helft met tien man speelden na een rode kaart.

De doelpunten, de spelvreugde, het snelle heroveren van de bal, de samenwerking, de openlijk beleden liefde voor het spel, het was een genot om te aanschouwen, al lieten de Turken dan een zwakke indruk achter. Maar het een kwam door het ander.

WK in Qatar nadert

Met nog vier duels te spelen, en de eventuele apotheose op de slotdag in Rotterdam tegen Noorwegen, nadert Nederland het WK in Qatar. De opmars onder Van Gaal is ook een door hemzelf geconstrueerde ode aan het levenswerk van de trainer, een erfenis die hij wil nalaten aan het voetbal dat hem zoveel heeft gegeven. Oranje is een lofzang op het teamdenken, een van de belangrijkste lessen uit het evangelie van Van Gaal.

Het was bepaald geen gewone dag op kantoor, maar een joyeuze wandeling langs weldadig gevulde etalages. Oranje omarmde het spel, als tijdsbesteding waar resultaat en amusement samengaan. In Amsterdam, waar duizenden aanhangers met Turkse wortels vrijwel totaal stil vielen, was voetbal theater op een grasveld, de naamgever van de Johan Cruijff Arena waardig.

Het eerste doelpunt, na 55 seconden, was zinnenprikkelend mooi, vanaf de pass van Virgil van Dijk over pakweg 50 meter, het druk zetten van Berghuis en Dumfries, de lage voorzet van Berghuis naar Klaassen, diens tikje achter het standbeen langs naar Depay, de kaats en tenslotte het subtiele, geplaatste schotje van Klaassen, via de binnenkant van de paal. Voetbal, biljarten en meetkunde ineen.

Van Gaal hunkert soms naar de speelwijze 5-3-2, maar wat is het mooi als het kan zoals het ging, in bijna oud-Hollands 4-3-3. Alleen al de verdeling van ruimte, de breedte in het spel. De bal, meanderend van links naar rechts, van voet naar voet, soms snel, dan weer op het gemak, met altijd iemand die loert op de kans van een dieptepass. De zalige passes van Berghuis, de snelheid van Bergwijn, de zwerflust van Depay, het was te veel voor de apathische Turken.

Ploeg straalt vreugde en kwaliteit uit

Wie denkt dat een trainer nauwelijks invloed heeft op een elftal, vergist zich schromelijk. Van Gaal zette zijn ploeg in nauwelijks tien dagen naar zijn hand, door opofferingsgezindheid te brengen, zelfvertrouwen, duidelijkheid en teamdenken, waarbij hij geluk heeft dat Virgil van Dijk terug is van een blessure, de absolute leider. Middenvelder Davy Klaassen is als de talisman, het symbool van de omkering van een ploeg die ergernis wekte tot een elftal dat vreugde en kwaliteit uitstraalt.

Ja, ook bij de nederlaag in Turkije (4-2) in maart scoorde Klaassen, maar toen was hij invaller, toen het al te laat was, en de kwalificatiereeks meteen onder stroom stond. Op het EK speelde hij totaal geen rol bij Frank de Boer. Nu is hij met Wijnaldum de middenvelder met loopkracht. Ze zijn secondanten van spelmaker Frenkie de Jong en moeten aansluiten bij Depay, die op zijn beurt mag zwerven, die aan zijn twee treffers tegen Montenegro weer drie goals toevoegde, wat hem lanceert in de toptien aller tijden, met evenveel treffers als de legendes Lenstra en Cruijff.

Klaassen maakte vorige week gelijk tegen Noorwegen, opende dinsdag dus de score en had een aandeel in 2-0 en 3-0 nog voor rust. Heerlijk was de combinatie voor 2-0. Het boogje van Memphis, de halve omhaal van Klaassen, de afronding van Memphis voor doelpunt 31 in Oranje. Nummer 32 volgde nog voor rust, nadat Klaassen was neergelegd en de spits van Barcelona deed wat hij al eerder tegen Frankrijk durfde: een panenka.

Na rust vielen nog drie doelpunten en wisselde Van Gaal veelvuldig. Zo was Teun Koopmeiners nu de spelmaker, debuteerde Devyne Rensch, scoorde Depay opnieuw en ook de invallers Guus Til en Donyell Malen, waarna de Turken de eer redden. In oktober zijn de volgende duels, waarin Oranje opnieuw een forse stap richting WK kan zetten. Nederland speelt dan tegen Letland (uit) en Gibraltar (thuis), duels die normaliter zes punten moeten opleveren, terwijl de rivalen elkaar dan treffen. Hoe terecht de kritiek op het WK in Qatar ook is, Nederland is een aardig eind op weg richting kwalificatie.

Meer over