wedstrijdverslag

Oranje lijdt smadelijke, kansloze nederlaag tegen Tsjechië

De handsbal van Matthijs de Ligt, waarvoor hij de rode kaart kreeg. Beeld EPA
De handsbal van Matthijs de Ligt, waarvoor hij de rode kaart kreeg.Beeld EPA

Het Nederlands elftal verdwaalde zondag hopeloos op de zogenoemde makkelijke route van het EK-schema. Lichtjaren verwijderd van de filosofie waarmee Nederland een groot voetballand werd, leed de ploeg een smadelijke, kansloze nederlaag tegen Tsjechië (0-2).

OneLove, stond op de aanvoerdersband van Gini Wijnaldum, om één liefde te propageren in de wereld. Eén liefde, dat waren de Tsjechen. Eén team. Eén vechtershart. Eén systeem. Het kan niet anders of de Nederlandse wanprestatie heeft gevolgen voor de positie van bondscoach Frank de Boer. Afwijken van de speelwijze waarmee de ploeg de laatste jaren aan succes bouwde, om de grote tegenstanders te weerstaan. En dan verliezen met dat weinig getrainde 3-5-2, voor de werkelijke grote tegenstanders zijn aangetreden. Oef.

Gewoon niet voetballen. Geen vorm tonen. Nauwelijks een kans krijgen. De identiteit van een uniek voetballand verkwanselen, het imago van de meeslepende aanval, de dominantie, het vleugelspel, de gedegen opbouw. Allemaal parels, inruilen voor modderig toevalvoetbal. Angst laten regeren. Het leek, op de openingsfase na, nergens op, het voetbal van Nederland, dat een kansloos karakter kreeg na de domme rode kaart voor Matthijs de Ligt.

Het vonnis voltrok zich in de 68ste minuut, door een doelpunt dat een vrucht was van de onblusbare wilskracht van de Tsjechen. De van rechts ingebrachte vrije trap werd geweldig breed gekopt door Kalas, waarna Holes inkopte. De beslissing viel kort voor het einde, toen Schick bij een uitbraak knap raak schoot na breed leggen van Holes.

Het EK van de vriendenploeg is dus voorbij, afgesloten met de achtste finales, na weinig zeggende zeges op Oekraïne, Oostenrijk en Noord-Macedonië, met hier en daar een flard aardig voetbal. Oranje had het getroffen met het schema, zo heette het. De ploeg kon zo doorlopen naar de halve finales als het enigszins meezat, want het kwam geen enkel topland tegen. Jammer dan. En Oranje laat niets na voor de geschiedschrijving. Vrijwel niets.

Dit EK zal in tien minuten vergeten zijn. Ja, Denzel Dumfries ontwikkelde zich tot een soort overal actieve superman, ook zondag weer, toen hij miraculeus een schot van Kaderabek stopte, kort voor de definitieve ontmanteling. Maar als Denzel Dumfries, met alle respect, de belangrijkste speler is van het Nederlands elftal, let wel, het Nederlands elftal, dan is het armoede troef. Van gedegen opbouw was geen sprake. De ballen gingen, door de steeds fellere pressie van de Tsjechen, steeds vaker hoog naar voren, zonder plan, op Memphis en Malen, die kansloos waren. Of anders diagonaal naar Dumfries. Dan mocht hij doorkoppen. Naar wie was de vraag.

Armoedig was het, met spelers als Patrick van Aanholt en Marten de Roon die op het hoogste niveau geen internationals mogen zijn, met Memphis Depay die het aflegde tegen een overmacht en zoveel balverlies leed dat het een gotspe was, met de ingesloten creatievelingen Daley Blind en Frenkie de Jong. Met een bondscoach tenslotte over wiens positie discussie zal zijn, want het is niet niks, zoveel slechte wedstrijden op rij. Iedereen faalde, ook en zeker de zogenoemde grote jongens.

Malen mist de grootste kans van de wedstrijd voor Oranje. Beeld EPA
Malen mist de grootste kans van de wedstrijd voor Oranje.Beeld EPA

Vermoedelijk hadden de Tsjechen ook gewonnen zonder die rode kaart, maar in elk geval lag daar de sleutel, rond de 54ste minuut van het duel dat vooral apart was omdat het decor in Boedapest bestond uit een vol stadion met bijna 60 duizend mensen. Malen miste de grootste kans van de wedstrijd voor Oranje, waarop de omschakeling volgde. De Ligt gleed uit, hield de doorbrekende Schick met het lichaam tegen in zijn val, ook door de bal weg te slaan. Rode kaart, oordeelde scheidsrechter Karasev uit Rusland, na consultatie van de VAR.

Malen werd gewisseld, Promes ging erin. Nog zo’n onbegrijpelijke wissel. Het was nu zeker dat Oranje nooit meer gevaarlijk zou zijn. Tot die tijd was het spel berekend en uitgemeten. Allemaal ingehouden voetbal. Het gaat elke keer een beetje beter, zeiden de spelers, wat nogal een gewaagde uitspraak is voor wie op een toernooi actief is.

Want is dat beetje genoeg om de steeds sterkere tegenstand te weerstaan? Nederland voetbalde volgens de wet van de remmende achterstand. Alleen het begin was bemoedigend, toen Oranje de Tsjechen wegdrukte en de dekselse Dumfries alweer een paar keer van achteren naar voren was gevlogen. Maar ja, ze zijn sterk, de Tsjechen. Ze schaduwden Frenkie de Jong en ze ontworstelden zich aan de druk. Ze zijn gezegend met heerlijke functionele techniek, zonder overbodige rimram. Ze liepen ook meer in de verzengende hitte.

Na rust werd Malen één keer gelanceerd door Memphis, en stuitte hij op doelman Vaclik, waar hij gewoon om de keeper had moeten lopen. Even later was het voorbij. Het is beter zo, voor iedereen.

Kijken als een kenner

Waar moet je dit EK op letten? In Kijken als een kenner maakt voetbaljournalist Sam Planting van elke kijker een expert. Ontdek de elf spelers die de tactiek van hun land bepalen – en hoe het moderne voetbal wordt gespeeld.

Meer over