Opstelling Ajax niet bepaald door financieel gewin

De financieel directeur kijkt met andere ogen naar een elftal dan de trainer. Weegt de verkoopwaarde van spelers mee bij een NV als Ajax? 'Bosz moet winnen.'

Ajax is een NV, Ajax moet geld verdienen. Is Ajax-coach Peter Bosz dan gek door ze buiten het elftal te laten? De Mos vindt van niet. 'Bosz moet winnen.' Beeld anp
Ajax is een NV, Ajax moet geld verdienen. Is Ajax-coach Peter Bosz dan gek door ze buiten het elftal te laten? De Mos vindt van niet. 'Bosz moet winnen.'Beeld anp

Ajax heeft niet alleen veel geld, ruim 100 miljoen euro, op de bank staan. Er zit ook een enorm kapitaal op de reservebank. Op wedstrijddagen zijn bijvoorbeeld twee spelers reserve die op de radar staan bij Barcelona. Dat vertelde Barcelona-directeur Ariedo Braida aan voormalig Ajax-trainer Aad de Mos, zo bezweert de laatstgenoemde. Het gaat om Riechedly Bazoer en Donny van de Beek. Die eerste speelde al zo'n zeventig wedstrijden voor Ajax en zes duels voor het Nederlands elftal.

Ook drie andere jonge reserves, Kenny Tete, Anwar El Ghazi en Jairo Riedewald, haalden Oranje. Gezamenlijk vertegenwoordigen ze een transferwaarde van grofweg 70 miljoen euro, zo schatten insiders. De Mos: 'Het zal minder worden als ze het hele seizoen op de bank blijven zitten.'

Ajax is een NV, Ajax moet geld verdienen. Is Ajax-coach Peter Bosz dan gek door ze buiten het elftal te laten? De Mos vindt van niet. 'Bosz moet winnen. Hij doet dat ook de laatste weken. Dan is er niets aan de hand. Dan zal er niemand van 'boven' naar je toe komen.' 'Boven' is de directie.

Onder Bosz, afgelopen zomer aangesteld, kregen de genoemde talenten aanvankelijk een kans in de basis, maar ze grepen die onvoldoende naar de smaak van de trainer. Bosz kiest de laatste weken voor dertiger Lasse Schöne als controlerende middenvelder, de positie waar ook Bazoer en Riedewald goed uit de voeten kunnen. En rechtsbuiten is de van Chelsea gehuurde Bertrand Traoré, wat ten koste gaat van El Ghazi. Schöne en Traoré zullen Ajax bij een verkoop niet of nauwelijks iets opleveren.

Er is geen enkele aanwijzing dat Jeroen Slop, financieel directeur van Ajax, trainer Bosz aan de mouw trekt. Ajax-bestuurders uit het verleden stellen dat zoiets ook ongebruikelijk is. Arie van Os, financieel bestuurder van 1989 tot 2001: 'De directie moet zich niet met voetbal bemoeien. Je geeft het gereedschap aan de trainer en die gaat ermee aan de slag, naar eigen goeddunken. Pas aan het eind van de cyclus praat je over de resultaten.'

De trainer bepaalt

Is dat zo? Juist in de tijd van Van Os kwam de trend op gang om spelers met aflopende contracten niet meer op te stellen. Die leveren sinds het Bosman-arrest niets meer op. 'Klopt. Maar dat was dan uiteindelijk de beslissing van de trainer. Met zo'n speler kon hij niet aan een team voor de lange termijn bouwen.'

De lange termijn is een vervaagd begrip. Het verloop is op alle vlakken groot. Presteren in het heden telt meer dan ooit. Van Os: 'Het is complexer, selecties zijn groter. Bovendien morren jonge spelers sneller, dan komen er zaakwaarnemers bij. Het is een heel proces om dat allemaal te managen.'

Van Os meent dat spelers niet beseffen dat ze juist minder waard kunnen worden als ze slecht spelen. 'Je kunt ook denken: Bazoer was vorig seizoen 10 miljoen waard, nu 5 miljoen en als hij dit klappie overleeft misschien wel 15.'

Arie van Os, financieel bestuurder van 1989 tot 2001: 'De directie moet zich niet met voetbal bemoeien. Je geeft het gereedschap aan de trainer en die gaat ermee aan de slag, naar eigen goeddunken.' Beeld anp
Arie van Os, financieel bestuurder van 1989 tot 2001: 'De directie moet zich niet met voetbal bemoeien. Je geeft het gereedschap aan de trainer en die gaat ermee aan de slag, naar eigen goeddunken.'Beeld anp

Kapitaalvernietiging

Martin Jol, een andere oud-coach van Ajax, gelooft daar niet in. 'Als hij goed is, moet hij spelen. Alleen als ze spelen, ontwikkelen ze zich en behouden ze hun transferwaarde.'

Onder Jol waren jonge, dure aankopen als Miralem Sulejmani en Ismail Aissati veelal reserve. Er kwam geen directeur klagen over 'kapitaalvernietiging'. Jol: 'Was ook geen reden toe, zo is gebleken. Sulejmani en Aissati zijn goeie gasten, maar ze hebben het niet gered. En de jongens die ik destijds de kans gaf vrijwel allemaal wel. Daar heeft Ajax uitstekend aan verdiend.'

Toch snapt Jol best dat het lastig is afzijdig te blijven. Hij is tegenwoordig zelf commissaris bij ADO Den Haag waar talent Danny Bakker op de bank zit. Soms zou hij terloops tegen ADO-trainer Zeljko Petrovic willen zeggen: 'Goh, die Bakker is wel goed, hè?'

Jol verklaart: 'Tja, als hij speelt, wordt hij meer waard. Maar de trainer bepaalt. Winnen levert óók geld op. Als Ajax de Champions League haalt, stromen de miljoenen binnen.'

Met die wetenschap in het achterhoofd kocht Ajax na een slechte seizoensstart de begaafde spelverdeler Hakim Ziyech, daarmee de huidige topdrukte op het middenveld creërend. Liefst negen spelers strijden daar om drie posities.

De cumulatieve transferwaarde van het Ajax van de laatste weken vergeleken met de meest lucratieve opstelling. Beeld de Volkskrant
De cumulatieve transferwaarde van het Ajax van de laatste weken vergeleken met de meest lucratieve opstelling.Beeld de Volkskrant

De Mos snapt dat Bosz ermee instemde. 'De selecties met de sterkste bank worden vaak kampioen. Als trainer heb je het liefst zoveel mogelijk opties.'

Frank Kales bevestigt dat. Tijdens zijn anderhalf jaar als algemeen directeur (1999-2000) probeerde hij steeds 'verder te kijken dan de waan van de dag'. Maar overal lagen obstakels. 'Het opportunisme regeert in de voetballerij. Als je niet uitkijkt heb je meer dan vijftig contractspelers. Terwijl er maar elf kunnen spelen.'

Van Os: 'Je legt jonge spelers snel vast en laat ze snel bij het eerste aansluiten, want als je basisspelers ergens 2 ton meer kunnen krijgen zijn ze weg. Dan moet je de opvolger al klaargestoomd hebben.'

Oud trainer van Ajax Aad de Mos: 'De selecties met de sterkste bank worden vaak kampioen. Als trainer heb je het liefst zoveel mogelijk opties.' Beeld BELGA
Oud trainer van Ajax Aad de Mos: 'De selecties met de sterkste bank worden vaak kampioen. Als trainer heb je het liefst zoveel mogelijk opties.'Beeld BELGA

Zwakte

De 'grap' bij Ajax is dat de club Bazoer, het absolute kroonjuweel, zelf wilde verkopen. De jonge middenvelders Van de Beek, Frenkie de Jong en Abdelhak Nouri werden al voor langere tijd vastgelegd en de club kocht ook Ziyech. Bazoer wilde echter blijven en is nu derde keus.

Hij en de andere jonge bankzitters stellen zich naar buiten toe professioneel op. Maar intern wordt de druk behoorlijk opgevoerd door hun omgeving. De Mos denkt dat Bazoer alsnog slaagt bij Ajax. 'Hij is gewoon een kanjer. Straks heb je blessures of schorsingen. Dan ben je blij dat al die gasten er nog zijn.'

Maar moeten ze te lang wachten op speeltijd, dan kan die sterke bank zomaar een zwakte worden, voorspelt de oud-trainer. 'Een gezwel zelfs. Dat is het grote risico.'

Meer over