Opgebloeide Federer geeft masterclass

Hij had het liefste Rafael Nadal ontmoet in de finale van de US Open, om zijn vijfde achtereenvolgende Grand Slamtitel in New York meer glans te geven....

Van onze verslaggever Robèrt Misset

Op Flushing Meadows verklaarde Federer na zijn dertiende Grand Slamtitel – slechts één minder dan recordhouder Pete Sampras – dat hij zich al bijna een patiënt had gevoeld. ‘Jullie kunnen er om lachen, maar allerlei gekken schreven me brieven waarin ze me mentale hulp aanboden. Ik hoop dat de telefoon bij mijn ouders nu ook wat minder vaak rinkelt. Ook zij moesten telkens uitleggen dat ik gezond was.’

De mooiste herrijzenis in het mannentennis werd zes jaar geleden gedemonstreerd door Sampras, idool en vriend van Federer. De zevenvoudige Wimbledon-kampioen had zich op de ‘begraafplaats’ van zijn tempel in Londen, baan 2, laten vernederen door de Zwitserse qualifier Bastl. Rondom zijn stoel lagen opbeurende briefjes van zijn echtgenote, die als enige nog een kampioen in hem zag.

Zes weken later won Sampras op de US Open zijn 14de Grand Slamtitel tegen zijn grote rivaal Agassi en na een jaar rust besloot hij die sprookjesachtige apotheose van zijn carrière niet te herschrijven.

Ook Federer kreeg soms het idee dat mensen hem al hadden afgeschreven. ‘Iemand zei tegen me: Ik zal je herinneren als een nummer 1’, vertelde de 27-jarige Zwitser. ‘Alsof het al afgelopen was met me.’

Het is de tragiek van een grote carrière dat het einde al in zicht komt zodra de lat noodgedwongen een centimeter lager wordt gelegd. Een halve finale op de Australian Open, finales op Roland Garros, Wimbledon én de US Open; alleen volgens de krankzinnige Federer-norm kun je dan van een mager jaar spreken.

Zoals hij het in New York zelf verwoordde: ‘Finales geven mij geen voldoening meer, alleen titels tellen nog.’ En die waren – op twee kleine ATP-toernooien in Estoril en Halle na – uitgebleven, vooral door de triomftocht van Nadal. Met zijn strafexpeditie op Roland Garros zette de 22-jarige Spanjaard de toon voor de val van Federer, enkele weken later op Wimbledon.

‘Met dat pak slaag op Roland Garros viel nog wel te leven’, zei Federer. ‘Nadal domineert immers al jaren op gravel. Het deed vooral pijn een zo gedenkwaardige finale als op Wimbledon met 9-7 in de vijfde set te verliezen. Het duurde even voor ik die klap had verwerkt. Ik verloor op het hardcourt in Amerika partijen die ik nooit had mogen verliezen.’

Met een nederlaag tegen James Blake op de Spelen van Peking benadrukte Federer zijn depressie. Maar een bijnummer op het olympisch tennistoernooi, het dubbelspel, gaf hem nieuw elan. ‘Ook ik kwam als olympisch kampioen naar New York’, aldus Federer. ‘Die gouden medaille met Wawrinka hielp me de pijn van Wimbledon te vergeten.’

Desondanks moest Federer na de Spelen afstand doen van de eerste plaats op de wereldranglijst, die hij 237 weken op rij had bezet. De machtswisseling had een symbolisch karakter. ‘Toen ik vier jaar geleden voor het eerst tegen Nadal speelde, ontmoette ik een supertalent’, zei Federer. ‘Bij Djokovic had ik dat gevoel niet meteen, van Murray wist ik ook dat hij meer tijd nodig had.’

Het waren niet toevallig zijn laatste twee opponenten bij de US Open. Federer noemde zijn worsteling met de Rus Andrejev in de vierde ronde als de sleutelpartij in New York. Hij bewoog zich nog steeds matig op de banen, waar hij al sinds 2004 ongeslagen is. ‘Maar ik heb het vermogen beter te spelen tegen betere tegenstanders.’ En glimlachend: ‘En ik weet wat nodig is om de US Open te winnen.’

De bijval van het Amerikaanse publiek had hem ontroerd. Ook het Arthur Ashe Stadium is de huiskamer van Federer geworden, besefte Andy Murray. ‘Ik heb hier dan wel de nummer een van de wereld verslagen, maar in de finale trof ik de beste speler aller tijden.’

Groot-Brittannië wacht al sinds 1936 (Fred Perry) op een Grand Slamwinnaar. Federer toonde zich onder de indruk van de Schotse baseliner, die zich als nieuwe nummer 4 definitief bij de kopgroep in de ATP Tour heeft gevoegd.

Er was een strategisch meesterplan voor nodig om een sluwe tacticus als Murray te ontregelen. Maar was het hem aan te zien dat hij de slijtageslag tegen Nadal nog nauwelijks had verteerd. Alleen in de tweede set kon hij het tempo van Federer volgen.

Met briljante versnellingen op de forehand en subliem spel aan het net veroverde Federer de hoofdprijs die zijn seizoen moest redden.

Gretig duikt Federer nu weer in het wiel van Nadal. ‘Het was allemaal niet zo erg met me als iedereen dacht.’

Meer over