Reportage

Ook voor vedetten tellen de jaren onverbiddelijk

Zelfs een legendsformatie van HFC is te sterk voor de oud-internationals. Tot chagrijn van hun coach Sjaak Swart. Die heeft een bloedhekel aan verliezen.

Sjaak Swart poseert met een jeugdige handtekeningenjager. Beeld null
Sjaak Swart poseert met een jeugdige handtekeningenjager.

De wedstrijd tussen Koninklijke HFC en de oud-internationals is al lang en breed afgelopen als 'bondscoach' Sjaak Swart op het veld nog steeds handtekeningen uitdeelt. Hoewel het alweer meer dan veertig jaar geleden is dat hij afscheid nam als voetballer, spreekt Swart nog altijd tot de verbeelding.

Niet alleen bij zijn generatiegenoten, ook bij de jongste jeugd. Al moet die zich wel goed voorbereiden als ze hem om een handtekening vragen, en hem niet zo'n 'kutpennetje' geven. 'Dit is niks, jongens', moppert hij.

Nee, dan gaat hij liever op de foto met jonge dames. Voor die situaties ('Dag meissie') heeft hij zelfs een standaardgrapje. 'Vind je ons geen mooi stel?', vraagt hij dan. 'Zullen we maar meteen trouwen?'

De Nieuwjaarswedstrijd tussen Koninklijke HFC en de oud-internationals stamt uit 1923. Het idee kwam van international Nico Bouvy en bestuurder Karel Lotsy, die zowel voor de Koninklijke HFC als de KNVB functies vervulde.

(Tekst gaat verder onder foto).

'Mister Ajax' Sjaak Swart. Beeld null
'Mister Ajax' Sjaak Swart.

Veel veranderd

Tot een paar jaar terug stond Swart nog in het veld. 'Qua techniek zou ik het nog kunnen bijbenen', beweert hij. 'Maar ik word dit jaar 78. Het wordt steeds lastiger te belopen.' Wel wil hij graag nog even kwijt dat hij met achttien 'caps' recordhouder Nieuwjaarswedstrijden is.

Swart ziet er zoals altijd patent uit. Grijze trui, zwarte pantalon, bruine leren schoenen. Daarmee stampt hij tijdens de warming up een paar keer op het gras. Even voelen hoe het matje is. Hij heeft een mooi team bij elkaar, zegt hij, met 'Hooijdonkie', 'Molsie' en al die anderen. Alleen een beetje weinig PSV'ers, merkt een verslaggever op. 'Cocu en dat soort mannen hebben er niet zo'n trek in', antwoordt Swart.

De laatste jaren is er veel veranderd rond de Nieuwjaarswedstrijd. Sinds 2009 wordt die niet meer op 1 januari gespeeld, omdat het voor veel spelers een hele opgave was om op tijd in Haarlem te zijn. René van der Gijp schijnt zelfs eens in de slotfase te zijn gearriveerd, met de mededeling: Zo, precies op tijd voor de derde helft.'

(Tekst gaat verder onder foto).

Simon Tahamata (l) en Sjaak Swart voorafgaand aan de traditionele nieuwjaarswedstrijd van Koninklijke HFC en de ex-internationals. Beeld null
Simon Tahamata (l) en Sjaak Swart voorafgaand aan de traditionele nieuwjaarswedstrijd van Koninklijke HFC en de ex-internationals.

Topklasse

Daarnaast speelt Koninklijke HFC niet meer met de hoofdmacht tegen de oud-internationals, maar met een legendsformatie. Sinds HFC opstoomde naar de Topklasse, bleek het niveauverschil te groot. Nu heeft Oranje weer kans om te winnen. Dat is maar goed ook, zegt Frank de Boer, want Swart heeft een bloedhekel aan verliezen. 'Sjaak leeft met de oud-internationals net zo fanatiek mee als dat hij bij Ajax meeleeft.'

Ondertussen stroomt sportpark Spanjaardslaan vol met toeschouwers. De oud-internationals, ooit gevierde sterren, zijn nog te herkennen aan hun loopstijl, maar verder speelt de wedstrijd zich vooral in slow motion af. Het heeft ook wel iets geruststellends om die grote namen zo te zien worstelen met hun eigen motoriek. Ook zij zijn stervelingen bij wie de vergankelijkheid toeslaat. Misschien schuilt daarin wel het geheim van deze wedstrijd.

In het begin zit Swart nog rustig op de bank, maar na tien minuten komt Oranje op een 1-0-achterstand. Het doelpunt ruikt naar buitenspel. De grensrechter, met blauwe tape over zijn knie, heeft de pech precies op het gedeelte voor Swart te lopen.

'Grenssie, heb je last van je knie?', vraagt Swart.

(Tekst gaat verder onder foto).

Sjaak Swart na afloop van het duel. Beeld null
Sjaak Swart na afloop van het duel.

'Gewoon kut'

Daarna, iets harder: 'Hé, last van je knie of zo?' En: 'Doen we niet aan buitenspel vandaag?'

Oranje sluit de eerste helft af met een 2-0-achterstand. Guido Albers, bestuurslid van de vereniging voor oud-internationals, kijkt bezorgd in de rust. Hij is net in de kleedkamer geweest. 'Sjaak was niet blij. Wat vinden jullie er zelf eigenlijk van?', vroeg hij aan de jongens. Iedereen zijn hoofd naar beneden natuurlijk. 'Nou, Sjaak vond het gewoon kut.'

Er komen, zoals afgesproken, acht nieuwe spelers in het veld. Albers: 'En denk niet dat Sjaak die invallers succes wenst of zo. Nee, die moeten de zaak rechttrekken. Als je 77 bent, zou je denken dat dat fanatisme een beetje afneemt. Maar niet bij Sjaak. Hij móet winnen.'

In de tweede helft brengt Denny Landzaat Oranje terug tot 2-1, maar de aansluitingstreffer kan niet voorkomen dat HFC de wedstrijd uiteindelijk met 4-2 wint. De tweede treffer van de gasten komt op naam van Pierre van Hooijdonk, uiteraard met zijn specialiteit: de vrije trap. Dat alleen al maakt de middag geslaagd.

Mister Ajax

Uiteindelijk kan zelfs Sjaak Swart na afloop wel leven met de nederlaag, al verwijt hij het Koninklijke HFC wel dat ze met 'tien man voor hun doel zijn gaan liggen'. En het eerste doelpunt was minstens 'drie meter buitenspel'.

Dan verschijnen alweer de volgende handtekeningjagers voor zijn neus. Dit keer een vader met zijn zoontje. 'Kijk, dat is nou Mister Ajax.' Het jongetje kijkt niet-begrijpend naar zijn vader. 'Wát? De meester van Ajax?'

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over