Eredivisie

Ook coach Ultee loopt tegen de grenzen van Fortuna aan

Zo ben je de redder van Fortuna Sittard, zo wordt er om je hoofd geschreeuwd. Sjors Ultee, coach van de Limburgers, waande zich de laatste weken in een snelkookpan. Maar de zege van zaterdag in het degradatieduel met PEC Zwolle geeft rust. Voor even.

Guus Peters
PEC Zwolle-keeper Kostas Lamprou tast mis in het duel met Fortuna Sittard. Een blunder van de doelman leverde zaterdag de beslissende treffer op. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
PEC Zwolle-keeper Kostas Lamprou tast mis in het duel met Fortuna Sittard. Een blunder van de doelman leverde zaterdag de beslissende treffer op.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

PEC Zwolle tegen Fortuna Sittard is een half uur onderweg als de normaal rustige Sjors Ultee driftig zijn dug-out uitstormt. Met wilde armgebaren en de neus van zijn schoenen tegen de zijlijn geplakt maakt de trainer van de Limburgers duidelijk dat de ingooi toch echt voor Fortuna is, en niet andersom.

Tijdens de degradatiekraker tussen de twee onderste ploegen van de eredivisie staat de druk er vol op zaterdagavond. Ook bij de 34-jarige Ultee, de zo bewierookte jongste trainer op het hoogste niveau in Nederland. Na het ontslag van Kevin Hofland leidde hij Fortuna halverwege het vorige seizoen zonder blikken of blozen van de laatste naar de elfde plek. En dat terwijl hij als voetballer geen ervaring heeft in de eredivisie.

Hoe anders is de situatie nu. Na zes nederlagen op rij borrelde de laatste tijd steeds nadrukkelijker de vraag op hoelang zijn positie nog houdbaar was in Sittard. ‘Ik denk dat ik de afgelopen weken al honderd vragen over mijn mogelijke ontslag heb gekregen’, zegt Ultee na de verdiende zege op Zwolle (0-1), die hem enigszins lucht verschaft.

Opluchting

In de perskamer van het Zwolle-stadion is de emotie van het moment gedaald en valt de opluchting van zijn gezicht af te lezen. Door de overwinning klimt Fortuna een plek op de ranglijst en vergroot het gat met hekkensluiter Zwolle tot zes punten. Maar voorbij zijn de problemen niet. Ultee: ‘Intern weten we waar de pijn vandaan komt.’

Na het succes van vorig seizoen dacht Fortuna zich stevig te kunnen nestelen in de middenmoot van de eredivisie. Dat wilde het doen met de 8 miljoen euro die de beoogde nieuwe eigenaar Acun Ilicali - een bekende van de huidige grootaandeelhouder Isitan Gün - afgelopen zomer in de club wilde steken. Maar de overname door de Turkse mediatycoon ketste af en de miljoenen verdwenen als sneeuw voor de zon.

Dus werkt Fortuna dit seizoen, samen met RKC, met de laagste begroting van de eredivisie (7,5 miljoen). In plaats van directe versterkingen, werden vooral talenten voor de toekomst aangetrokken. Door blessures maakten de talenten meer minuten dan was voorzien, ze bleken ook moeite te hebben met het niveau.

‘We hebben een kwalitatief smalle groep’, aldus Ultee, die als assistent-trainer van FC Utrecht werd gevormd door Erik ten Hag. ‘Vorig seizoen hadden we het geluk dat we nauwelijks schorsingen en blessures hadden. Maar als je, zoals dit seizoen, elke week vier of vijf basisspelers mist, dan ga je dat voelen. Dat geldt voor elke andere club in Nederland, behalve Ajax.’

Meer energie in stoppen

De nieuwe realiteit noopt de voormalig leraar in het speciaal onderwijs naar zichzelf te kijken. Hij doet naar eigen zeggen niet veel anders dan vorig seizoen, maar er wordt wel meer van hem gevraagd. ‘Als trainer moet je er veel meer energie in stoppen, terwijl je die veel minder terugkrijgt zolang je niet wint.’

Hij geeft een voorbeeld: ‘Als je wint, zoals vanavond tegen Zwolle, zijn je wisselspelers ook blij. Maar verlies je een wedstrijd, dan zijn ze boos en vragen ze waarom ze niet spelen. Er is dan meer negativiteit en je bent veel meer bezig met het blussen van kleine brandjes, dus is het vermoeiender.’

Ultee was relatief onbekend toen hij vorig seizoen naar voren werd geschoven in Sittard. Nu zijn de ogen op hem gericht, als veelbelovende trainer. De geboren Utrechter weet dat resultaten leidend zijn, maar noemt deze periode ook interessant. ‘Je leert meer van verliezen dan winnen.’

In retrospectief vraagt hij zich af hoe hoog hij de lat moet leggen als spelers niet aan de verwachtingen voldoen, maar een alternatief niet voorhanden is. Vorig seizoen kon hij een speler sneller wisselen als die niet presteerde, nu zit Fortuna minder ruim in de jas. ‘Word je boos met de kans dat je die speler kwijtraakt of geef je hem juist veel vertrouwen?’

Geholpen

Tegen Zwolle worden Fortuna en Ultee een beetje geholpen door Kostas Lamprou. De PEC-doelman verricht in de eerste helft een aantal goede reddingen, maar gaat na rust lelijk in de fout bij een hoge bal. Verdediger Nigel Lonwijk profiteert, tikt de bal in het lege doel en beslist het duel.

‘Ik had afgelopen week al tegen mijn spelers gezegd dat we op mentaliteit, duels en doorzettingsvermogen minstens net zo goed moesten zijn als Zwolle. Dan zou kwaliteit het verschil maken. Dat heeft mijn ploeg uitstekend gedaan’, aldus Ultee.

Hij kan weer even ademhalen, maar weet dat een elfde plek, zoals vorig seizoen, te veel gevraagd is. ‘Wij moeten gewoon zorgen dat we ons handhaven.’

Meer over