Sport in Amerika

Om het aantal homeruns te drukken komt de Major League met een nieuwe honkbal

Vanuit New York belicht Koen van der Velden wekelijks ontwikkelingen in de Amerikaanse sport. Vandaag: nieuwe ballen in de honkbalcompetitie.

Pitcher Shohei Ohtani van de Los Angeles Angels gooit zijn eerste inning met de nieuwe ballen.
 Beeld Getty
Pitcher Shohei Ohtani van de Los Angeles Angels gooit zijn eerste inning met de nieuwe ballen.Beeld Getty

Elk naadje kan het verschil maken, de kleinste oneffenheid wordt gevoeld. In de Amerikaanse honkbalcompetitie MLB staat de bal de laatste jaren ter discussie, vooral door een explosieve toename van het aantal homeruns. Dit seizoen introduceert de MLB een nieuwe bal, die de scheefgetrokken verhoudingen enigszins moet herstellen.

Afgelopen donderdag, op de openingsdag van de competitie, spatten ze voor het eerst van de knuppels, de nieuwe ballen die onder meer werden getest aan de universiteit van Massachusetts. Bij klappen die voorbij de 115 meter gaan, zouden ze volgens de onderzoekers 30 tot 60 centimeter minder ver vliegen. Grote verschuivingen verwacht de MLB niet, maar in sommige gevallen kan de bal het verschil betekenen tussen een homerun en een vangbal.

Halverwege het vorige decennium begon de groei van het aantal geslagen homeruns per seizoen. Vanwaar die toename kwam, bleef lange tijd onduidelijk. Vooral het seizoen 2019 was een uitschieter met een recordaantal van 6.776 homeruns. Een door de MLB aangestelde groep wetenschappers ontdekte een oorzaak: de naden van de ballen verschilden te veel per exemplaar, waren soms aan de dunne kant. In de lucht leidde het tot minder weerstand.

Sommige werpers vermoedden opzet. Zou de MLB heimelijk met de ballen hebben gesjoemeld? De competitie ontkende. ‘Het is een grote misvatting om te denken dat we meer homeruns willen’, zei MLB-baas Rob Manfred destijds. ‘Als je een vergadering van clubeigenaren bijwoont, hoor je dat er geen wens bestaat om meer homeruns. Integendeel, ze zijn juist bezorgd om de hoeveelheid die we hebben.’

Betere werpers

Opvallend is dat de stijging van het aantal homeruns niet gepaard gaat met een toename in van het aantal punten. Dat komt omdat werpers de afgelopen vijftien seizoenen beter zijn geworden en steevast meer slagmannen uitgooien. Het motiveerde de MLB tot ingrijpen: veel onderonsjes tussen werper en slagman eindigen in een ‘strike-out’ óf een homerun. Meer variatie zou het spel aantrekkelijker maken.

Het maken van een honkbal is mensenwerk. De ballen van het merk Rawlings, de producent die in 2018 werd overgenomen door de MLB, worden met de hand gemaakt in een fabriek in Costa Rica. Oneffenheden zijn daardoor onvermijdelijk, maar toch streeft de competitie zoveel mogelijk naar een gelijkvormig product.

Wie een honkbal doormidden snijdt, ziet een kern van rubber en kurk, met daaromheen drie lagen wollen garen, daar bovenop een dun laagje katoen, en dan de leren buitenkant. Bij de exemplaren die dit jaar worden gebruikt, trokken de arbeiders van Rawlings de eerste laag wol minder strak over de kern. De ballen zouden daardoor minder hard worden en aan veerkracht verliezen, als een voetbal waaruit een zuchtje lucht is ontsnapt.

Tijdens spring training, de voorbereiding op het nieuwe seizoen, werden de ballen geïntroduceerd, al waren er ook nog oude exemplaren in omloop. Conclusies waren nauwelijks aan de warming-up te verbinden. De kwaliteit van spelers varieert hevig tijdens de voorbereiding en de volle negen innings worden niet altijd uitgespeeld. Toch zeiden sommige werpers het verschil al te merken. ‘Het is zeker een andere bal, dat durf ik wel te zeggen’, zei Blake Snell van San Diego Padres. Uit statistieken bleek dat het aantal homeruns procentueel gezien juist was gestegen ten opzichte van voorgaande voorbereidingen, maar naar verwachting zullen betrouwbare trends zich pas tijdens het reguliere seizoen openbaren.

Humidor

In de Koreaanse honkbalcompetitie leidde een aanpassing aan de bal in 2019 tot een daling van 33 procent in het aantal homeruns, maar zo’n vaart zal het in de MLB waarschijnlijk niet lopen. Volgens analisten kan de nieuwe bal ervoor zorgen dat lange halen 5 procent minder vaak over de hekken verdwijnen, berekenden analisten op verzoek van de sportsite The Athletic.

De piek van 2019 kreeg navolging in het afgelopen seizoen dat door de coronacrisis werd ingekort van 162 naar zestig wedstrijden. In 2019 resulteerde een confrontatie met een werper voor slagmannen in 6,6 procent van de gevallen in een homerun. Vorig seizoen was dat met 6,5 procent nauwelijks minder.

De vlucht van de bal, nieuw of niet, wordt door sommige clubs op eigen houtje, met goedkeuring van de MLB, beïnvloed. In tien van de dertig speelsteden, vijf meer dan vorig jaar, worden wedstrijdballen dit seizoen bewaard in een vochtige kamer, een zogeheten humidor. De methode werd aan het begin van de eeuw geïntroduceerd bij Colorado Rockies, waar de ballen in de ijle lucht verder vlogen dan elders. Niet zonder effect, want het aantal homeruns daalde aanzienlijk. Of de nieuwe bal een soortgelijke invloed zal hebben, zullen de komende maanden moeten uitwijzen.

Meer over