Olympische sport of niet, kitesurfen is hoe dan ook spectaculair

Het spectaculaire kiteboarden is de kinderschoenen zo langzamerhand ontgroeid. Maar of het ooit op een olympische kalender komt? 'De sport is er nog niet klaar voor. Maar iedere atleet droomt van dat podium.' Lastige bijkomstigheid: je hebt er echt een stevige bries voor nodig.

null Beeld Jiri Buller
Beeld Jiri Buller

De schoepjes van de windmeter tollen overtuigend in de rondte, de vlaggen klapperen strakgetrokken aan hun mast en de golven struikelen schuimend het Noordzeestrand op. Maar het is kennelijk niet genoeg voor kitesurfers.

In een container aan de duinvoet bij paal 17 op Texel staren de organisatoren van de wereldbekerwedstrijd freestyle kiteboarding bezorgd naar een computerscherm. Het cijfer met de windsnelheid is onverbiddelijk: 7,2 knopen. Om te kunnen varen en springen zijn er 15 nodig. Dat komt overeen met windkracht 4. Directeur Danny Galiart van de World Kiteboarding League put nog hoop uit een blik naar de einder. 'Ik zie daar toch wat wits. Als er kopjes op de golven verschijnen, gaat het de goede kant op.'

Het cijfer met de windsnelheid is onverbiddelijk: 7,2 knopen. Om te kunnen varen en springen zijn er 15 nodig. Beeld Jiri Buller
Het cijfer met de windsnelheid is onverbiddelijk: 7,2 knopen. Om te kunnen varen en springen zijn er 15 nodig.Beeld Jiri Buller

De kitesurfers zelf - na een eerste selectie in de week zijn er nog 36 over, onder wie zeven Nederlanders - doden in een paviljoen bij de strandovergang de tijd met een potje tafeltennis of vermaken zich met hun mobiele telefoon. Andere 'riders' lopen toch nog maar eens naar het strand om de luchtdruk in de vlieger na te meten, bindingen en vinnen van het board af te stellen en de staat van de stuurlijnen te inspecteren. Wachten op de wind hoort bij dit bestaan.

Galiart, tikje chagrijnig: 'Moet je nagaan, volgens de statistiek is op Texel 75 procent kans op wind tussen de 16 en 20 knopen.'

Professionalisering

Zijn club kan ook figuurlijk wel wat wind in de rug gebruiken. De WKL is vorig jaar opgericht met het doel de sport vol vrijbuiters nu maar eens ordentelijk te professionaliseren. Volgens Galiart, voormalig ijshockeyer en oprichter van pizzaketen Al Capone's, is het hoog tijd dat het er binnen het kitesurfen, een discipline met een nog jonge geschiedenis, wat eigentijdser toegaat.

De afgelopen jaren kwam er weinig van innovatie. De organisatie van het circuit belandde telkens in andere handen, onder meer in die van Javier Perez Dolset, voormalig topman van het Spaanse technologiebedrijf Zed, en Richard Branson, oprichter van de Virgin Group, beiden zelf enthousiaste kitesurfers. Maar hun betrokkenheid leidde tot getouwtrek over rechten en tot het komen en gaan van initiatieven. Galiart vat die periode kort samen: 'Het was één bak ellende.'

null Beeld Jiri Buller
Beeld Jiri Buller

Het ging hem aan het hart: hij woont sinds enkele jaren in Tarifa aan de Straat van Gibraltar, bijgenaamd de windhoofdstad van Europa, waar zijn dochter Isabeau het hele jaar door kan trainen op tricks met board en vlieger. Uit ergernis over de bestuurlijke chaos, verzamelde hij deelnemers aan de worldtour en sponsors om zich heen en begon de WKL.

De wereldbekerwedstrijd op Texel is de tweede in een reeks van zes onder zijn regie. Bij paal 17 is vernieuwing al zichtbaar voordat er wordt gevaren. Linten zetten delen van het strand af. Er zijn tribunes opgesteld en een set voor een dj. De vijfkoppige jury zit in een container achter computers, de beoordelingen worden meteen zichtbaar op grote schermen. Galiart: 'Vroeger zaten juryleden op tuinstoeltjes in een tent op het strand. Als ze moesten plassen, deden ze dat in plastic flesjes.'

Windkracht 3. In combinatie met de stroming moet het genoeg zijn. Onder hun veelkleurige vliegers trekken de riders alvast opspattende waaiertjes achter hun plank. Even de wind voelen, de golfslag ervaren. Ook zij moeten zich aanpassen. Niet langer maken ze in 7,5 minuut tegelijk met anderen meerdere sprongen. Nu gaan ze één voor één en vertonen één trick. Dat herhaalt zich zeven keer. Ze bepalen ook zelf de moeilijkheidsgraad. Wordt het een frontroll, een blind judge, een flatbackside, een backmobe?

null Beeld Jiri Buller
Beeld Jiri Buller

Volgens Galiart wordt de race er spannender en transparanter door. Deelnemers en toeschouwers weten precies welke score gehaald moet worden om een plaats in de ranking op te schuiven. Het is niet langer mogelijk dat een jury een sprong mist.

Als de eerste deelnemer, Christian Tio uit de Filipijnen, in de richting van het strand stuift, klinken de aanmoedigingen van een speaker. 'Daar gaat-ie! Wow, een dubbele rotatie! Bám, bám. Wat een landing! Zo doe je dat.' Op het scherm verschijnt in slowmotion de stunt. Dan licht het cijfer op: 6,7. De kite stond nogal hoog, vandaar. Dat maakt de uitvoering makkelijker.

Youri Zoon: 'Iets meer waardering zou best mogen.' Beeld Jiri Buller
Youri Zoon: 'Iets meer waardering zou best mogen.'Beeld Jiri Buller

Gemengde reacties

De Nederlander Youri Zoon, tweevoudig wereldkampioen, trekt de aandacht met een fraaie frontside 317, waarbij hij de bar, de stok waaraan de lijnen vastzitten, twee keer overpakt. De jury beloont het met een 8,3. Niemand reikt hoger deze dag.

De gevoelens onder de Nederlandse toppers op Texel over de nieuwe opzet zijn gemengd. Zoon: 'Ik mis het wel een beetje, dat je met zijn allen tegelijk aan het knallen bent en zo veel mogelijk trucs uit de kast haalt. Maar ik zie ook wel dat de sport nu beter te snappen is.' Annabel van Westerop, vorig jaar derde in de eindrangschikking, is ronduit enthousiast. 'Je weet meteen waar je aan toe bent. Je kunt de sprongen veel beter op de wedstrijd afstemmen. Neem ik veel risico of kies ik juist voor veilig?'

Annabel van Westerop: 'Op het water neemt de adrenaline het over. Voor dat gevoel doe ik het.' Beeld Jiri Buller
Annabel van Westerop: 'Op het water neemt de adrenaline het over. Voor dat gevoel doe ik het.'Beeld Jiri Buller

WKL-baas Galiart denkt intussen al aan een volgende stap: deelname aan de Olympische Spelen. De sport stond in 2012 al even op de drempel, maar de wereldzeilfederatie Isaf draaide enkele maanden later afvaardiging naar Rio de Janeiro al weer terug en koos ervoor het windsurfen te handhaven. 'De sport was er gewoon niet klaar voor', blikt Galiart terug. 'Ik hoorde dat de bestuurders nogal geschrokken waren toen ze bij een wedstrijd zijn gaan kijken.'

Hij dicht het kitesurfen nu meer kansen toe. 'Je ziet dat steeds meer extreme sporten worden toegelaten, zoals het skateboarden, snowboarden en de BMX. Het is natuurlijk de droom van iedere atleet om op dat podium te staan.'

De actualiteit drukt vandaag dit vergezicht even de kop in. In de loop van de middag wordt de wedstrijd voortijdig gestaakt. De wind is afgenomen. Natuur laat zich niet professionaliseren.

'De adrenaline, daar leef ik voor'

Annabel van Westerop (23) - ze werd vorig jaar derde in de wereldbeker. Woont op Aruba, komt uit voor Nederland.

'Ik wilde als meisje de paardendressuur in, maar toen ik 11 was, verhuisde ik naar Aruba. Daar begon het kitesurfen. Op mijn 16de kreeg ik mijn eerste sponsor. Toen meldde zich Cabrinha, een groot merk. Daarvoor vloog ik de wereld over. Niet alleen voor wedstrijden, ook voor fotoshoots en travelmagazines. De prachtigste plekken: Nieuw-Caledonië, Hawaii, Mauritius.

'In 2015 was het ineens voorbij. Ik ben eruitgegooid, het klikte niet met een nieuwe teammanager. Ik had toen al een burn-out, gevolg van keihard werken. Bovendien had ik de dood van mijn broertje, die al jaren eerder plotseling was overleden, niet goed verwerkt.

'Ik probeer nu de draad weer op te pakken. Ik deed een wereldwijde reclame voor Turkish Airlines, daar kon ik mee vooruit. Sponsors vinden is moeilijk. Veel merken zien kitesurfen meer als lifestyle dan als sport.

'Het is wel raar: ik studeer toerismemanagement en geef yogalessen, maar juist nu gaat het in de wedstrijden hartstikke goed. Ik voel geen druk, sport omdat ik het leuk vind. Dit jaar eindigde ik in Frankrijk vlak achter wereldkampioen Bruna Kajiya. Sindsdien geloof ik dat ik haar kan verslaan. Vooraf ben ik kotsmisselijk van de zenuwen. Maar op het water is het of mijn lichaam zegt: het komt goed. De adrenaline neemt het over. Dat gevoel, daar leef ik voor.'

'Je weet meteen waar je aan toe bent. Je kunt de sprongen veel beter op de wedstrijd afstemmen. Neem ik veel risico of kies ik juist voor veilig?' Beeld Jiri Buller
'Je weet meteen waar je aan toe bent. Je kunt de sprongen veel beter op de wedstrijd afstemmen. Neem ik veel risico of kies ik juist voor veilig?'Beeld Jiri Buller

'Ik geef demo's, ik coach, ik doe fotoshoots'

Youri Zoon (28) - wereldkampioen in 2011 en 2012, vorig jaar tweede. Woont in Ouddorp.

'Ik begon op mijn 12de. Mijn ouders reden me in een camper naar mijn eerste wedstrijd. Ik haalde snel resultaten, zodat ik van mijn prijzengeld mijn volgende trip kon betalen. Ik heb nu genoeg sponsors om ervan te kunnen leven. Maar het zijn niet alleen wedstrijden. Ik geef demo's, ik coach, ik doe fotoshoots, ik heb al op de cover van Men's Health gestaan. In Brazilië heb ik met een compagnon een kiteschool. Het staat de sport zeker niet in de weg.

'Je hoeft niet per se lenig te zijn om te kitesurfen. Het is techniek, gecombineerd met kracht. Doorzettingsvermogen is misschien wel het allerbelangrijkst. Zorg dat je alle weersomstandigheden aankan. Slim spelen hoort er ook bij. Als het niet gaat zoals je wilt, kun je toch punten verzamelen door op zeker te springen. Mijn favoriete sprong is de 317, waarbij je om de as draait en intussen de bar achter je rug om haalt.

'Nee, ik word zelden herkend op straat. Daar is het mij ook niet om te doen. Maar iets meer waardering en steun zijn wel op zijn plaats. Er gaat nog wel eens iets mis. Ik heb mijn kruisbanden gescheurd, mijn ribben gebroken, schouder uit de kom. Maar als je een blessure oploopt, moet je het maar uitzoeken.'

'Ik mis het wel een beetje, dat je met zijn allen tegelijk aan het knallen bent en zo veel mogelijk trucs uit de kast haalt.' Beeld Jiri Buller
'Ik mis het wel een beetje, dat je met zijn allen tegelijk aan het knallen bent en zo veel mogelijk trucs uit de kast haalt.'Beeld Jiri Buller
null Beeld Jiri Buller
Beeld Jiri Buller
Meer over