Schaatsen

Olympisch kampioen Kjeld Nuis wil op herhaling in Beijing

Corona, hartklachten, nieuwe ploeg: Kjeld Nuis beleefde vorig seizoen veel, maar goed schaatsen deed hij te weinig. De aanloop naar de Spelen van Beijing in 2022, verloopt beter. Moet ook. Hij wil er zijn olympische titels op de 1.000 en 1.500 meter verdedigen.

Kjeld Nuis van Team Reggeborgh met in zijn zog zijn vriendin Joy Beune van Jumbo Visma tijdens een training in Inzell. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant
Kjeld Nuis van Team Reggeborgh met in zijn zog zijn vriendin Joy Beune van Jumbo Visma tijdens een training in Inzell.Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

In het zwembad van Ruhpolding, een plaatsje niet ver van schaatsdorp Inzell, grijpt Kjeld Nuis naar zijn borst. Het is hoogzomer en even ervoor heeft de 31-jarige schaatser circusachtige capriolen uitgehaald op de hoge duikplank.

Zijn achterwaartse salto is op video vastgelegd en zal hij later op Instagram delen. Die vrolijkheid is door de plotselinge pijnscheuten in zijn hartstreek helemaal weg. Op aandringen van zijn ploeggenoten belt hij de ploegarts. Direct naar het ziekenhuis is haar advies.

‘Toen ik binnenkwam, kon ik meteen gaan liggen. Er gingen direct allemaal slangen aan mijn lijf. Ik dacht: dit is serious shit’, vertelt hij drie maanden later, opnieuw in Ruhpolding. Een hartfilmpje was vlot gemaakt. Er bleek niets aan de hand. Dat was een grote opluchting voor Nuis. ‘Alles met je hart is fucking eng. Niet alleen voor je sport, maar voor heel je leven.’

Zijn sport en zijn leven kon hij voortzetten zoals hij wilde. Het schaatsseizoen begint komende vrijdag in Heerenveen met de NK afstanden. Nuis kijkt vol vertrouwen naar die eerste echte test van het olympisch seizoen. Het is de winter waarin hij zijn dubbele zege, op de 1.000 en 1.500 meter, van vier jaar geleden in Pyeongchang wil herhalen.

De schrik in het zwembad was begrijpelijk. Een paar weken eerder lag Nuis in Heerenveen ook al aan een hartmonitor in het ziekenhuis. Hij had vijf dagen na zijn coronaprik klachten gekregen. ‘Zweterig, pijn in mijn harses, druk op de borst.’ Er kwam ook nog hoge koorts bij. Onderzoek wees uit dat hij een ontstoken hartzakje, pericarditis, had. Een bekende, maar evengoed zeldzame, bijwerking van het Pfizer-vaccin. ‘Op 18 miljoen gevaccineerden zijn er 30 personen die dit hebben.’

Eenmaal in het ziekenhuis namen zijn klachten snel af. De ontsteking bleef beperkt tot het hartzakje en sloeg niet over naar de hartspier, het veel ernstiger myocarditis. ‘Dan lig je er 3,5 maand af. Bij mij was het een soort griep. Ik ben er een week goed ziek van geweest.’

Goed voorseizoen

Hij kon snel zijn training hervatten en heeft, op dat moment in Zuid-Duitsland na, nooit het vertrouwen in zijn lijf verloren. Binnen de kortste keren kon hij al zijn trainingen weer uitvoeren. Zijn verwachtingen zijn hooggespannen voor de winter.

Het contrast met vorig jaar is groot. Toen wilde hij bewijzen dat zijn overstap van de ploeg van coach Jac Orie, waar hij elf jaar gereden had, naar Gerard van Velde een slimme zet was. Maar drie weken voor de seizoenstart werd hij geveld door corona. De achterstand die hij toen op zijn concurrenten opliep, kon hij niet meer dichten.

Hij kwam wel nog dichtbij. Op de WK afstanden, de slotwedstrijd in de internationale schaatsbubbel in Heerenveen, veroverde hij zilver op de 1.500 meter. Hij gaf met 1.44,11 slechts 0,36 seconden toe op Thomas Krol, de man die de afstand vorig jaar domineerde. Het was Nuis’ beste tijd van het seizoen en het bewijs van zijn veerkracht en doorzettingsvermogen. ‘Daar was ik echt trots op.’

Die ervaring hielp hem deze zomer, toen hij slechts zeven maanden voor de Winterspelen in het ziekenhuis belandde. Hij raakte niet in paniek. ‘Ik heb geleerd dat je veel meer kunt dan je denkt.’

Dreun na spelen 2018

Nuis weet hoe het is om een dreun te krijgen en terug te veren. Hij deed het de jaren na zijn olympische succes steeds opnieuw. Het begon direct in het jaar na de Spelen van 2018. De relatie met de moeder van zijn zoontje liep spaak. Ondanks de emotionele verwarring die dat met zich meebracht probeerde hij te voldoen aan zijn status als tweevoudig olympisch kampioen.

Hij maakte dat jaar ruzie met de scheidsrechter op het EK Sprint in Collalbo na een diskwalificatie. Op de WK afstanden stelde hij teleur met de vijfde plek op de 1.500 meter. Huilend van onmacht nam hij er brons op de 1.000 meter in ontvangst. ‘Nu denk ik: wat stelde ik me aan. Maar ik kwam uit een periode dat ik alleen maar goud won en dacht dat ik dat nog vaker zou doen. Nee, ik zat toen helemaal niet lekker in mijn vel.’

Datzelfde seizoen nog krabbelde hij op met twee wereldrecords in Salt Lake City op de 1.000 en 1.500 meter. Dat laatste staat nog altijd: 1.40,17. Het jaar erna, in 2020, werd hij op dezelfde baan weer wereldkampioen op de 1.500 meter. Hij kon het nog.

Het heeft niets met de olympische titels te maken dat het vaak tegen zat, denkt hij. Er bestaat niet zoiets als een gouden vloek. Zijn hele schaatsloopbaan is er altijd al een van ups en downs. ‘Ik heb geen rare vier, maar rare tien jaar achter de rug.’

Tegenslagen horen erbij, vindt Nuis, die in 2010 de Spelen misliep omdat anderen een beschermde status genoten en in die 2014 niet naar Sotsji mocht omdat hij het olympisch kwalificatietoernooi volledig verprutste. ‘Niemand heeft een vlekkeloze loopbaan, maar sommigen hebben net wat meer beren op de weg.’

Soms springt hij – met wat geluk – over de obstakels heen die op zijn pad belanden. Zo is het lot dan ook wel weer. Bijvoorbeeld toen hij in juni van dit jaar tijdens een trainingskamp in het Noord-Italiaanse Collalbo werd aangereden.

Tijdens een gezamenlijke fietsrit zag een automobilist in Bolzano de groep van Team Reggeborgh, die voorrang had op het fietspad waarover ze reden, over het hoofd. Hein Otterspeer, die met Nuis op kop reed, kon de auto net ontwijken, hijzelf kon geen kant meer op en klapte vol tegen de motorkap. ‘Mijn ploeggenoten achter me zagen mijn fiets door de lucht vliegen en mij met een salto over die auto gaan.’ Hij hield er niets aan over. Alleen een gebroken zadel.

Een paar dagen later: weer een meevaller. Het bleek dat zijn stuur bij de aanrijding ongemerkt ook gebroken was. Terwijl hij tijdens een sprinttraining door een kuil fietste brak plots de helft af. Op wonderbaarlijke wijze bleef hij, met één hand aan het overgebleven stuk stuur, overeind.

Het belangrijkste horden in zijn carrière waren niet de fietsongelukjes, relatieproblemen of blessures die hij te verwerken kreeg, maar de barrières die zijn eigen geest opwerpt. Na het mislopen van de Spelen van 2014 ging hij daarom in zee met een sportpsycholoog. Dat hielp.

Niet dat hij zijn brein nu volledig getemd heeft. Zo werkt het niet. ‘Mentale begeleiding is niet dé oplossing. Op een wedstrijddag gebeurt er heel veel met je kop. Dat gaat van hot naar her. Maar als je dat ook maar een beetje kunt sturen, dan kan dat helpen.’

Gemakkelijk is het niet. Hij heeft nog vaak genoeg dat hij zich laat opjutten door een tegenstander of een scheidsrechter. Maar hij heeft in ieder geval geleerd dat hij de angsten die hij bij belangrijke wedstrijden voelt niet hoeft weg te relativeren. ‘Als je denkt: ik ben best bang, man. Dan moet je dat niet wegdrukken. Je moet het accepteren dat je die gedachte hebt. Die mag er zijn.’

Nuis heeft zijn draai gevonden onder coach Van Velde, waar hij als ervaren schaatser veel vrijheid geniet. Hij is gelukkig met zijn vriendin Joy Beune, schaatsster bij Jumbo-Visma. En het belangrijkste: hij is gezond.

‘Ik ben al weken fit’, zegt hij tevreden om vervolgens meteen met zijn knokkels op het koffietafeltje te tikken. ‘Even afkloppen.’ Want met het lot weet je het immers maar nooit.

Meer over