Nog nooit vertoond: Epke Zonderland in één oefening vijf keer los

Het is nog nooit vertoond, maar Epke Zonderland kan in oktober bij de WK in Montreal de eerste turner worden die in één oefening vijf keer los van de rekstok komt. De gymnast, die befaamd werd door de triple, het drievoudige vluchtelement, bij zijn gouden olympische rekoefening van 2012, zette deze week een filmpje online waarbij hij eerst tweemaal en na enkele zwaaien nog eens driemaal achter elkaar het luchtruim koos.

John Volkers
Epke Zonderland. Beeld anp
Epke Zonderland.Beeld anp

De twee-plus-drie was geboren. Met een min of meer perfecte uitvoering is Zonderland direct kandidaat voor de wereldtitel aan de rekstok. Die titel veroverde hij in 2014 voor het laatst.

Volgens zijn coach Daniël Knibbeler is de twee-plus-drie nog in een experimentele fase die eind juli moeten leiden tot een oefening. Wie het videobeeld vanuit het Epke Zonderland Turncentrum te Heerenveen ziet, vermoedt evenwel een sensatie in turnland. 'Het is de eerste keer dat hij deze vijf vluchtelementen in één beurt heeft kunnen laten zien', relativeert Knibbeler. Hij zegt dat zijn turner 'nog aan het spelen' is. Tot mei besteedt hij de meeste tijd aan zijn studie medicijnen.

De zoektocht naar een nieuwe oefening voor de WK vereist volgens de coach uitbreiding van het aantal vluchtelementen. Tot nu toe mochten vier vluchtelementen in een rekstokoefening worden opgenomen. Volgens de nieuwe puntencode die geldt tot en met de Spelen van Tokio geldt zijn dit er vijf.

Het begint met de traditionele koppeling van de Cassina, dubbele gestrekte salto met hele schroef en de Kovacs, relatief gemakkelijk, een dubbele hurksalto. Daarna, na twee tussenzwaaien, nog eens de Kovacs, maar nu gestrekt ('die is nieuw in Epke's repertoire'), dan de Kolman (dubbele hurksalto met schroef) en ten slotte de Gaylord II, een lastige gehoekte salto waarbij de stok in ondergreep wordt vastgepakt.

Knibbeler: 'We breiden graag naar vijf elementen uit, want dat vliegen boven de stok is Epke's grote kracht. En tegelijkertijd kunnen we een van mindere punten, de Stalder-Ribalko (krachtoefening met gespreide benen, red.), eruit gooien.'

Lastigste opdracht

Zonderland, die Paaszondag 31 wordt, benoemde de Stalder-Rybalko altijd als zijn lastigste opdracht. 'Standaard krijg je drietiende punt aftrek', klaagde de Fries. Zijn meest vaste element, de afsprong volgens het Watanabe-principe (dubbele salto, dubbele schroef), blijft het einde van zijn oefening die tien elementen dient te bevatten. Knibbeler: 'Ik weet nog niet wat de nieuwe oefening van Epke aan uitgangswaarde zal opleveren. Ik moet dat nog uitrekenen.'

Uitgangswaarde is de moeilijkheidsgraad, ook wel D-score, de optelsom van tien elementen uit vier groepen, zoals 'draaien om de lengteas'. Zonderland kwam in zijn roemrijke verleden (twee wereldtitels, twee Europese titels) altijd met rekstokoefeningen die boven de 7,0 punten zaten. De uitvoering, de E-score, is de tweede factor in de score.

In Londen 2012 werd Zonderland olympisch kampioen met de score van 16,533 punten. In Rio was het goud vorig jaar voor de Duitser Fabian Hambüchen met 15,766. De code was verlaagd.

Zonderland viel in die olympische finale, na een misgreep bij zijn tweede vluchtelement, de Kovacs gehurkt, en eindigde als zevende. In april 2016 won hij het olympische kwalificatietoernooi (OKT) in dezelfde turnhal, de HSBC Arena, met het cijfer 15,733. Daarmee zou hij bij de Spelen het zilver hebben veroverd.

Epke Zonderland na zijn val tijdens de Spelen in Rio. Beeld afp
Epke Zonderland na zijn val tijdens de Spelen in Rio.Beeld afp

Laatste zwaai naar boven

Het uitgangspunt in Rio was tweemaal twee vluchtelementen. In een noodgeval zou hij er vier achter elkaar hebben geturnd, een soort van wereldrecord, maar een lastige vingerblessure verhinderde dat. De twee-plus-drie van 2017 moet de turnloopbaan van Zonderland nog een laatste zwaai naar boven geven.

Volgens Knibbeler is zijn pupil na een rustperiode weer fit. Zonderland wordt voorzichtig in vorm gebracht. Zijn eerste optreden is in juni bij de NK. In juli moet zijn WK-oefening klaar zijn. Begin september dient hij zich voor de nationale ploeg te plaatsen. Hij concentreert zich op de rekstok. Voor de lange termijn is Zonderlands toekomst ongewis. Veel hangt af van de wijze van olympische plaatsing.

Meer over