NK afstanden is een olympische blauwdruk

Met de NK afstanden, vanaf woensdag, breken beslissende weken aan voor ambitieuze schaatsers. Wat staat er in Thialf op het spel? Welke olympisch kampioenen zijn voorgoed over hun hoogtepunt heen?

Kjeld Nuis na het winnen van de 1000 meter tijdens het World Cup Schaatsen in Thialf.Beeld anp

Ter afsluiting van het jaar 2016 strijden de Nederlandse topschaatsers vanaf woensdag in Thialf alvast om de nationale afstandstitels van 2017. De plaatsing van de NK afstanden op de kalender, tussen Kerst en Oudjaar, is een blauwdruk van de olympische winter (2017-2018) die met forse slagen nadert.

Volgend jaar wordt, op het tijdstip en met de naam van NK afstanden, het OKT gehouden: het olympisch kwalificatie toernooi dat sponsor KPN zo graag het KKT noemt. De betekenis is dan van levensbelang voor een schaatser. Er moet voor de Winterspelen van Pyeongchang in Zuid-Korea een ploeg van tien mannen en tien vrouwen worden samengesteld.

Meer langebaanschaatsers mag oppermachtig Nederland niet afvaardigen, is de regel die het Internationaal Olympisch Comité (IOC) en de wereldschaatsbond ISU hebben uitgevaardigd. De druk om dat twintig koppen tellende team te halen is enorm. Nederland telt zestig (semi-)profs. Er zijn schaatsers, Ted-Jan Bloemen bijvoorbeeld, die vanwege de enorme concurrentie zelfs van paspoort zijn veranderd.

Thialf

De komende dagen staan in Thialf veel meer dan twintig plaatsen ter beschikking van schaatsers om hun seizoen internationaal te vervolmaken. Op 31 december worden de Nederlandse ploegen voor de EK sprint en de EK allround van een week later, in hetzelfde totaal vernieuwde schaatsstadion van Thialf, bekendgemaakt. Dat zijn twaalf schaatsers, exclusief reserves.

Ook de Nederlandse afvaardiging voor de WK afstanden, van 9 tot 12 februari op het olympische ijs van Gangneung wordt op Oudejaarsdag met ballpoint ingevuld. In Korea worden liefst veertien olympische afstanden gereden; zeven voor de mannen, net zoveel voor de vrouwen.

Op de meeste afstanden mag Nederland drie schaatsers inschrijven. Op de 5 kilometer vrouwen en de 10 kilometer mannen is het maximum twee Nederlanders, naar geldende olympische normen. Dat geldt ook voor de mass start. De twee ploegachtervolgingen, sinds 2006 in het olympische schaatsprogramma, worden met trio's gereden. Daarin is Nederland bij de WK in Gangneung zowel bij de mannen als de vrouwen titelverdediger.

Het vernieuwde interieur tijdens het World Cup Schaatsen in Thialf.Beeld anp

De selectiemomenten zijn dit seizoen, ten opzichte van vorig jaar, met één toernooi ingedikt. De EK sprint en de EK allround dienen als selectiemomenten voor de WK sprint (eind februari in Calgary) en de WK allround (begin maart in Hamar). Vorig jaar werd eind januari op een verwrongen manier in de World Cup van Stavanger om startposities gestreden. Die regeling heeft de selectiecommissie langebaan, onder leiding van KNSB-sportdirecteur Arie Koops, geschrapt.

De selectieregels zijn streng. De beste drie (of twee) per afstand gaan naar de WK afstanden. Voor de beide EK's worden klassementen gemaakt. Bij sprint is het een klassementje over 500 en 1.000 meter. Allround wordt geteld over 1.500 en 3.000 meter (vrouwen) dan wel 1.500 en 5 kilometer (mannen).

De NK afstanden van woensdag, donderdag en vrijdag zijn hoe dan ook een scharnierpunt in dit schaatsseizoen dat tot nu vier wereldbekerwedstrijden telde. Daarin hielden Sven Kramer en Kjeld Nuis huis.

Kerstdiner

Die twee zullen in Heerenveen hun status en vorm overeind willen houden. Hun voorbereiding is serieus geweest. Een schaatser als Kramer viert Kerst niet thuis, maar doet het met een diner in het schaatshotel te Wolvega. Ook dat is een blauwdruk van het olympische seizoen. Het mislopen van een urenlang kerstdiner met familie deert Kramer niet. Het is geen afspraak waar je de Fries mee blijmaakt, bekende hij in een van zijn voorbeschouwingen.

De strijd om de Nederlandse afstandskampioenschappen wordt voor de 31ste keer gehouden. De NK mass start zijn er voor de vijfde keer. Het eerste titeltoernooi, januari 1987, werd nog over twee buitenbanen verdeeld: eerst Den Haag en daarna Utrecht. Het overdekte Thialf, nu vernieuwd, is voor de achttiende keer het toneel van de NK per afstand.

Er komen in Heerenveen vijftien schaatsers en schaatssters aan de start die één of meer nationale titels (afstand) achter de naam hebben. Bij de vrouwen leidt Ireen Wüst met veertien gouden medailles, voor Marrit Leenstra (4), Carien Kleibeuker en Jorien ter Mors (beiden 3). Wüst heeft 27 medailles achter de naam.

Schaatser Sven Kramer tijdens de persbijeenkomst van de schaatsploeg Team LotoNL-Jumbo over de NK afstanden.Beeld anp

Bij de mannen is Sven Kramer de allerbeste. Hij werd al zeventien keer kampioen van Nederland. Zijn reeks op de 5 kilometer is redelijk uniek. Hij werd al acht keer Nederlands kampioen.

In 2012 werd Jorrit Bergsma winnaar, maar de verhoudingen zijn redelijk vaststaand op de afstand die in internationaal opzicht geldt als een 'Nederlandse afstand'. Achter Kramer staan diens teamgenoten Jan Smeekens en Kjeld Nuis met zes titels hoog in de rangschikking.

Michel Mulder

De olympisch kampioen op de 500 meter gaat door een diep dal in zijn schaatsloopbaan. De twintigste plaats in de B-groep bij de wereldbeker in Astana moet hem bij de keel hebben gegrepen. Een dag eerder werd de sprinter zelfs gediskwalificeerd, omdat hij tot twee keer toe niet lang genoeg kon stilstaan bij de startprocedure. Een dag later ventileerde Mulder toch weer optimisme. Aan de hand van coach Desly Hill moet hij de weg omhoog vinden. Of het lukt is onzeker. Vorig seizoen greep hij overal naast.

Jorien ter Mors

Het internationale seizoen voor Jan Blokhuijsen, de Europees kampioen allround van 2014, bestond uit wedstrijden in de B-groep van de World Cup van Astana. De Noord-Hollander, terug in een ploeg met Ireen Wüst (Justlease) en coach Rutger Tijssen, werd eerste op de 5 kilometer en vijfde op de 1.500 meter. Zijn tijd op de 5 kilometer (6.19) was in zoverre indrukwekkend dat hij er in de A-groep mee zou hebben getriomfeerd. Blokhuijsen is vast van plan zich in de ploeg van drie manschappen voor de EK allround te rijden. Begin dit jaar werd hij in Minsk in dat toernooi derde van Europa, achter Sven Kramer en zijn toenmalige teamgenoot Bart Swings.

Jorien ter Mors.Beeld epa

Jan Blokhuijsen

De tweevoudig olympisch en wereldkampioen heeft het shorttracken onlangs afgezworen. Ze richt zich alleen op de langebaan, de discipline waarop ze met weinig trainen op de klapschaats zo succesvol is geweest. Vorig jaar veroverde ze wereldtitels op de 1.000 en 1.500 meter. Meteen na haar keuze voor de langebaan kreeg ze een fikse griep te verstouwen. Haar ambitie in Heerenveen heeft ze bijgesteld: het is voor haar geen titelstrijd maar een plaatsingswedstrijd voor belangrijkere titeltoernooien. Ze beperkt zich tot de korte afstanden, al heeft ze in het verleden bewezen ook te kunnen allrounden.

Koen Verweij

Wat kan Koen Verweij klaarspelen op de NK afstanden? Dat is de grote vraag nu de wereldkampioen allround van 2014 al meer dan een jaar weg is van de grote internationale afspraken. De eigenzinnige en getalenteerde schaatser werd eind oktober twaalfde op de 1.500 meter bij de KNSB Cup. Hij moest zich laten zien in kleinere wedstrijden, trainingswedstrijden voor de topteams van de KNSB. Als dit seizoen opnieuw mislukt, is de kans klein dat hij zijn zilveren olympisch medaille op de 1.500 meter in Zuid-Korea kan laten volgen door goud.

Koen Verweij.Beeld anp
Meer over