Nieuws

Ning Zhongyan vergroot Chinese hoop op olympisch schaatsgoud

De Winterspelen van Beijing komen eraan en opeens zijn daar twee Chinese schaatstoppers: Ning Zhongyan en Gao Tingyu. De eerste won zondag de 1.500 meter bij de wereldbekerwedstrijden in het Noorse Stavanger.

Erik van Lakerveld
Zhongyan Ning op weg naar de winst op de 1500 meter. Beeld ANP
Zhongyan Ning op weg naar de winst op de 1500 meter.Beeld ANP

Iedereen moet op de foto, gebaart Li Yan, de hoofdcoach van de Chinese schaatsploeg. Ning Zhongyan heeft de 1.500 meter bij de wereldbekerwedstrijden in Stavanger gewonnen en dat moet gevierd. De 22-jarige schaatser wordt omringd door een stuk of vijf begeleiders. Zijn net uitgereikte medaille blinkt op zijn borst.

Ning liet al vaker zien een goede 1.500-meterrijder te zijn. In 2020 werd hij vierde op de WK afstanden, eind 2019 won hij in Noersoeltan, de hoofdstad van Kazachstan, ook al eens een wereldbekerwedstrijd. Zondag is hij in Stavanger met een tijd van 1.45,16 de beste, voor Joey Mantia (1.45,55) uit de VS en Zuid-Koreaan Kim Min-seok (1.45,63).

Deze zege telt zwaarder dan die van twee jaar geleden. ‘Het is erg belangrijk om deze medaille te winnen en vertrouwen te krijgen voor de Spelen’, zegt hij. Zijn coach Wang Xiuli vertaalt naar het Engels. Dit jaar voelt hij de druk om te presteren meer dan voorheen vanwege de Spelen in eigen land. ‘Maar schaatsers uit andere landen voelen die druk ook.’

Ning hoeft de druk van de Chinese verwachtingen op de langebaan niet als enige te torsen. Hij deelt het met Gao Tingyu, die vorige week met de snelste opening ooit (9,32), de eerste wereldbekerwedstrijd van dit seizoen over 500 meter won.

Dopinggevallen

Peter Kolder, van 2016 tot en met 2018 coach in China, kent ze allebei. Ning selecteerde hij zelf uit een groep van 50 talenten. De nu 23-jarige Gao kreeg hij onder zijn hoede toen de sprintcoach werd ontslagen na een tweetal dopinggevallen in diens selectie.

Met Gao’s privécoach Liu Guangbin begeleidde Kolder de sprinter in 2018 op de 500 meter naar olympisch brons. Gao was de eerste Chinese man die olympisch eremetaal op de langebaan veroverde.

De twee Chinese toppers komen uit dezelfde regio: Heilongjiang. Hoofdstad van de provincie is Harbin, waar een overdekte ijsbaan ligt. Dat is in zekere zin, als centrum van het langebaanschaatsen, het Thialf van China. Met bewondering keek Ning in 2018 naar zijn landgenoot. ‘Ik zag Tingyu brons winnen. Dat motiveert me.’ In Beijing moeten ze beiden nog hoger kunnen reiken, zegt Ning. ‘Wij geloven dat we het kunnen.’

Beide schaatsers vallen op, zegt Kolder, tegenwoordig Nederlands juniorenbondscoach. ‘Zhongyan is een a-typische jongen. Hij is erg gedreven en weet wat hij wil. Tingyu is heel eigenzinnig, maar ook heel open. Hij lijkt daarin bijna geen Chinees. In die zin lijken ze wel op elkaar.’

Die openheid ontbreekt bij de hoofdcoach Li. Zij vindt de bemoeienissen van de pers in Noorwegen overduidelijk onprettig. Vragen over het ontbreken van Gao bij de wereldbeker in Stavanger - hij reed niet - wuift ze weg. ‘Dat was gepland. Hij rijdt weer in Salt Lake City’, zegt ze. Terwijl ze wegbeent, ontkent ze wat Wang eerder had gezegd: dat Gao vanwege een lichte blessure ontbrak.

Zo gaat het er in China nu eenmaal aan toe. Kolder: ‘Toen ik daar werkte hadden ze liever ook niet dat ik interviews deed.’

Buitenlandse trainers

De afgelopen jaren was het een komen en gaan van buitenlandse trainers in China. Vooral Nederlanders, met Bob de Jong, Arie Koops en Rutger Tijssen, die uiteindelijk in 2019 hun ontslag kregen en daar behoorlijk opgelucht over waren. Het werken in het gesloten land was ze tegengevallen.

Desgevraagd zegt Ning dat hij van de trainerswisselingen van de afgelopen jaren weinig last heeft gehad. Kolder, die nog regelmatig contact met hem heeft, denkt dat hij er wel degelijk mee te maken heeft gehad. ‘Wang is twee jaar geleden even ontslagen geweest. Zhongyan had het daar moeilijk mee, vertelde hij me toen. Ze is een week of vier buiten beeld geweest, maar er zijn toch krachten geweest die haar terug hebben gekregen.’

Gao werkt met al jaren met zijn eigen coach en heeft het niet zo op de strikte regels van de Chinese schaatsbond. Een oud-coach die anoniem wil blijven vertelt dat hij daarom vorig jaar, toen de Chinezen geen internationale wedstrijden reden, geen deel uitmaakte van de nationale selectie. Het zou Kolder niets verbazen. ‘Het interesseert hem niets wat anderen vinden. De leiding vindt dat moeilijk.’

Sinds het voorjaar van 2019 is de buitenlandse inbreng beperkt. Maar dat betekent niet dat er nu weer op de ouderwetse Chinese manier, hard en streng, wordt gewerkt. Kolder: ‘Gao heeft sowieso zijn eigen manier. Zo weinig als hij traint, dat durven wij in Nederland niet te doen.’

En ook Ning traint op een moderne manier, want Wang is in haar trainingsmethoden zo westers als wat. Jarenlang werkte ze in Canada en coachte daar onder anderen olympisch kampioenen Clara Hughes en Christine Nesbitt.

De Nederlandse kijk op de sport hebben de twee schaatsers wel omarmd, denkt Kolder: ‘Dat is niet eens technisch of fysiek, maar vooral de beleving .Ze begrijpen dat het niet alleen hard werken is, maar dat je ook plezier moet maken.’