Nederland - Denemarken, de voorbeschouwing

HET IS VRIJDAG, 10.42 uur...

Paul Onkenhout

Wat te doen met Nederland - Denemarken?

De pagina waarop dit stuk staat moet om 18.00 uur gereed zijn, heeft de hoofdredacteur gezegd. Nederland - Denemarken begint om 20.45 uur.

Een ander onderwerp dan de wedstrijd in Rotterdam is niet denkbaar. Dit wordt dus een merkwaardige voorbeschouwing. Deze voorbeschouwing staat in dezelfde krant als de wedstrijd die wordt voorbeschouwd, en zelfs een pagina verder. Als het goed is, leest u eerst het wedstrijdverslag en daarna pas de voorbeschouwing.

Behalve dat dit in strijd is met alle regels van de voorbeschouwing, is het ook riskant. Een voorspelling doen is helemaal een hachelijke zaak.

Desondanks: Nederland - Denemarken 1-0, doelpunt Kluivert, spannende, opwindende wedstrijd, rode kaart Konterman.

Wonderlijk genoeg wordt in de vakliteratuur nauwelijks aandacht geschonken aan de voorbeschouwing. In de zes voetbalwoordenboeken die ik in mijn bezit heb, komt het woord niet eenmaal voor.

Het is verslagen door: voor je man komen, voordeelregel, voorhoede, Voorhoofd, Bernard (1910-1974, Belgische voetballer die vanwege de vele doelpunten die hij met het hoofd maakte Voorhoofd werd genoemd), voorpressen, voorste paal, voorstopper, voortsjekking, vooruitverdedigen, voorwaartsen (mooi woord, ten onrechte in onbruik geraakt) en voorzet.

Zoals zo vaak biedt Nico Scheepmaker uitkomst. In zijn gebundelde beschouwingen over het Nederlands elftal Voor Oranje trillen al mijn snaren (voor een paar gulden nog steeds verkrijgbaar bij De Slegte; koop dat boek) spreekt hij een vernietigend oordeel uit over de voorbeschouwing.

Scheepmaker doet dat naar aanleiding van de onzin die daags voor de wedstrijd West-Duitsland - Nederland (EK'88) in de kranten stond. Hij toetste uitspraken van de Duitse bondscoach en diens assistent, Beckenbauer en Vogts, aan de gebeurtenissen in Hamburg.

Zijn conclusie: 'Wat mij betreft kunnen voorbeschouwingen van voetbalwedstrijden achterwege worden gelaten, ik lees ze alleen met graagte na de wedstrijd.'

Het nadeel heeft echter ook een voordeel: 'Heus, geloof me, geen geestiger lectuur dan voorbeschouwingen die je als nabeschouwingen leest.'

Dit geconstateerd hebbende dring ik door tot de kern van de voorbeschouwing, de opstelling. Rijkaard deed daarover donderdag in Hoenderloo strikt genomen niet één uitspraak. Hij zei niet: Stam speelt niet mee en Konterman vervangt hem. Hij zei: ik verwacht niet dat Stam meespeelt en het ligt het meest voor de hand dat Konterman hem vervangt.

Rijkaard liet ruimte voor speculaties, het voornaamste bestanddeel van voorbeschouwingen. Onmiddellijk schiet me de naam van Cocu te binnen. In de oefenwedstrijd tegen Duitsland in februari vormde hij in de verdediging een indrukwekkend koppel met Stam.

Dat risico durft Rijkaard ditmaal niet te nemen, vermoed ik. Laat ik het er maar op houden dat Konterman in Rotterdam Stam zal vervangen. Om eerlijk te zijn: ik hou mijn hart vast.

(Als mijn vrees gegrond blijkt te zijn, zal vandaag in ieder wedstrijdverslag ook de naam worden genoemd van de speler die oorspronkelijk de eerst aangewezene was om Stam te vervangen, Bogarde. Denk daarbij aan een zin als 'Bogarde werd in De Kuip node gemist.')

Op de linksback na is nu bekend welke spelers gisteravond tegen Denemarken de verdediging vormden: Van der Sar, Reiziger, Frank de Boer en Konterman. Voor de linksback-positie zijn Zenden, Van Bronckhorst en Numan beschikbaar.

Ik zou Numan opstellen. Rijkaard stelt Zenden op. Of Van Bronckhorst, ik heb geen idee eerlijk gezegd. (De goede voorbeschouwer laat soms wat ruimte voor twijfels. Hij kan niet alles weten, zoals Scheepmaker terecht vaststelde.)

In de voorhoede staan Bergkamp en Kluivert. Gelukkig is Rijkaard zo verstandig het concept met de kerstboom aan te passen. Bergkamp en Kluivert staan naast elkaar.

Let ook op het warmlopen van Van Hooijdonk. Dit houdt verband met Bergkamp. Rijkaard is over hem niet tevreden. Misschien zet Rijkaard hem er zelfs wel naast.... nee, geen schoten voor de boeg, daar is een voorbeschouwing niet voor bedoeld.

De samenstelling van het middenveld biedt problemen. Als enige is Davids zeker van zijn plaats. Omdat Overmars in het duel met Tsjechië als invaller overtuigde, stelt Rijkaard hem ditmaal in het basiselftal op, aan de linkerkant. Blijven over Cocu, Seedorf, Winter, Ronald de Boer en Bosvelt, voor twee plaatsen.

Bedenk dat Rijkaard donderdag in niet mis te verstane bewoordingen de mentaliteit van de spelers laakte. Behalve een vaststelling was dat een waarschuwing, een vooraankondiging ook: het mes gaat in het elftal.

Cocu zal worden vervangen door Winter omdat de Tsjechen hem, Cocu dus, in de tweede helft degradeerden tot een verlamde pion. De grote verrassing is het meespelen van Bosvelt, als rechtermiddenvelder. Dat is een logisch vervolg op de oproep van Rijkaard tot meer passie.

Met dit elftal zal het Nederlands elftal in Rotterdam na een attractieve wedstrijd winnen van Denemarken. Kluivert scoort als enige, in de tweede helft. Bosvelt beschaamt het vertrouwen van Rijkaard niet en loopt zich aan de rechterkant de longen uit het lijf.

Na afloop keren de verslaggevers van de Volkskrant, het ANP, de GPD, de DGP en Sportweek terug naar Bungalowpark Hoenderloo waar ze de wedstrijd tot diep in nacht zullen nabeschouwen. Intussen kijken ze schaterlachend naar de nachtuitzendingen van SBS 6.

Meer over