EK schaatsen

Nachtelijk bekokstoofd aanvalsplan levert Antoinette de Jong haar tweede allroundtitel op

Antoinette de Jong (voorgrond) rijdt de beste 5 kilometer van haar seizoen in een rechtstreeks duel met Irene Schouten. Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant
Antoinette de Jong (voorgrond) rijdt de beste 5 kilometer van haar seizoen in een rechtstreeks duel met Irene Schouten.Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Na een teleurstellende 3.000 meter op zaterdag beleefde Antoinette de Jong, favoriet voor de Europese allroundtitel, een slapeloze nacht. Ze broedde op een plan en besliste een spannende strijd met marathonrijder Irene Schouten zondag in haar voordeel.

Met een grote glimlach en kleine oogjes rijdt Antoinette de Jong (25) door een leeg Thialf. Ze heeft zich na de afsluitende 5 kilometer verzekerd van haar tweede Europese allroundtitel, in een recordaantal punten over vier afstanden. Daarmee pakt ze het record af van Ireen Wüst (34) uit 2014, die voor het eerst sinds 2005 ontbrak op het EK.

Jarenlang was het allrounden bij de vrouwen een tweestrijd tussen Wüst en Martina Sablikova (33). De Nederlandse en Tsjechische verdeelden van 2007 tot 2017 tien van de elf Europese titels en werden het afgelopen decennium bij elkaar opgeteld negen keer wereldkampioen. Dit weekend was Wüst niet van de partij. Zij kampte tijdens het kwalificatietoernooi met migraine en plaatste zich niet. Sablikova was er wel. Zij eindigde als derde, maar kwam geen moment in de buurt van haar zesde Europese titel.

Het grootste gevaar voor De Jong kwam dit weekend van Irene Schouten (28), een langeafstandsspecialist, die zichzelf allesbehalve een allrounder noemt. Zij geeft in een regulier seizoen de voorkeur aan het rijden van marathons, maar omdat die door de coronapandemie niet kunnen doorgaan, was ze voor het eerst sinds 2014 actief op een internationale vierkamp. ‘Allrounden is voor mij vooral een leuke bonus.’

Slapeloze nacht

Schouten reed zaterdag de derde tijd ooit in Thialf op de 3 kilometer (3.57,95) en maakte als enige het allroundtoernooi spannend. Ze bezorgde De Jong letterlijk een slapeloze nacht, van zaterdag op zondag. De Jong stelde zaterdag teleur op de 3 kilometer. Ze was met 4.02,19 bijna vijf seconden langzamer dan haar eigen baanrecord van drie weken geleden en had het alleen aan een stabiele 500 meter te danken, dat ze na de eerste dag een kleine voorsprong had op Schouten. ‘Iedereen denkt dat ik hier even kom winnen, maar zo makkelijk is het gewoon niet’, zei De Jong zaterdag na de 3 kilometer.

Met Schoutens favoriete afstand, de 5 kilometer, nog voor de boeg, was De Jong er niet gerust op. Ze broedde in haar donkere hotelkamer in Wolvega op een plan. Ze besloot dat ze in het rechtstreekse duel op de 1.500 meter het verschil met Schouten flink moest vergroten. ‘Irene is specialist op de 5 kilometer, ik niet. Daarom besloot ik vannacht om al mijn energie in de 1.500 meter te steken, zodat het op de laatste afstand alleen nog een kwestie van overleven zou zijn.’

Het pakte uit zoals ze had bedacht. De Jong startte razendsnel op de 1.500 meter, nam afstand van stayer Schouten en finishte met 1.54,83 ruim twee seconden voor haar concurrent. Daarmee was haar voorsprong in het klassement zo groot, dat Schouten het verschil niet meer kon repareren op de 5 kilometer. De Jong zelf reed, bevrijd van spanning, haar beste 5 kilometer van het seizoen (6.57,72).

Uitdager

Met haar tweede Europese titel bevestigde De Jong dat ze in het gat kan springen dat Wüst en Sablikova achterlaten. De vraag is alleen wie gaat zorgen voor een zelfde enerverende tweestrijd als die tussen Wüst en Sablikova. De Tsjechische moest het antwoord schuldig blijven. ‘De Jong is supersterk, lastig te zeggen wie het tegen haar kan opnemen’, zei Sablikova.

Misschien dat Sablikova het zelf nog een keer probeert op het WK in Hamar van volgend seizoen, vermoedelijk haar laatste allroundtoernooi. ‘Ik heb altijd gezegd dat ik na het olympisch seizoen zou stoppen, maar dan moet ik eerst iets anders gevonden hebben.’

Schouten ziet zichzelf niet als de uitdager van De Jong. Zij laat het allrounden achter zich zodra marathons mogelijk zijn. Daar verandert de tweede plaats niets aan. ‘Ik moet keuzes maken. Voor mij hebben de lange afstanden prioriteit, het allrounden niet.’

De Jong vindt dat jammer. Haar toernooizege kreeg extra glans door de spannende strijd die ze uitvocht met Schouten. Toch snapt ze de keuze. ‘Je moet op vier afstanden goed zijn en dat is niet voor iedereen weggelegd.’

Ondanks het gebrek aan concurrentie zal het voor De Jong een pittige klus worden om net als Sablikova en Wüst vijf Europese titels te veroveren. Sinds 2017 wordt het toernooi om het jaar georganiseerd, niet jaarlijks. Aan haarzelf zal het niet liggen. ‘Allrounden blijft een van de mooiste dingen die er is, zelfs als je er slecht van slaapt.’

Meer over