Mueller spaart niemand, behalve zichzelf

Het werkelijk openhartige en oprechte relaas van Peter Muellers leven - dat zou pas smullen zijn...

De coach van de Noorse schaatsers zou hard hebben kunnen uithalen naarvoormalige pupillen als Erben Wennemars en Mark Tuitert, zoals hij doet inhet onlangs verschenen boek over zijn leven Op dun ijs.

Hij zou schaatsers als verwende, volgevreten atleten kunnen neerzetten.Hij zou bondsbestuurders kunnen kleineren. Hij zou de ondergang van zijnhuwelijk met Marianne Timmer tot in detail kunnen beschrijven. En hij zouwild kunnen uithalen naar vrijwel iedereen die het heeft gewaagd aan zijnvakmanschap en integriteit te twijfelen.

Mueller zou ermee zijn weggekomen. Hij zou wellicht zelfs enigesympathie hebben verworven, mits hij over zichzelf net zo genadeloos hadgeoordeeld als hij doet over anderen. Maar in zijn autobiografie, die werdopgetekend door de journalist Maarten Scholten, spaart de 52-jarigeAmerikaan bijna niemand, behalve zichzelf.

Muellers relaas had kunnen lezen als een schelmenroman die zich afspeeltin het overzichtelijke rondreizende schaatswereldje, waarin iedereen elkaarkent, bekijkt, bespreekt en sommigen - het zal geen verwondering wekken -elkaar beminnen.

De olympische kampioen van 1976 (op de 1000 meter) heeft sinds zijn 16devrijwel onafgebroken deel uitgemaakt van het circuit, eerst als sprinteren later als coach van zes landen. Een muurbloempje is hij zeker nietgeweest.

In zijn boek stipt de Duitse immigrantenzoon de lusten en de lasten vanthe life on the road aan. Hij verhult niet dat hij vrienden en vijandenheeft gemaakt met zijn flamboyante levensstijl en zijn haast Darwiniaansetrainingsmethoden, waarin het recht van de sterkste geldt en er geenmededogen is voor de zwakkeren. Maar de heikele, interessante onderwerpenen dilemma's gaat Mueller uit de weg, laat staan dat hij zichzelf strengde maat neemt.

Daar is alle aanleiding voor. Mueller verwijt zijn Nederlandseschaatsers een gebrek aan zelfstandigheid en professionaliteit, maar hijcreëerde als trainer afhankelijkheid door alle macht in handen te houden.Hij behandelde schaatsers als zijn eigen kinderen, maar verkoos hetzigeunerleven van de schaatstrainer boven een aandeel in de zorg voor eendochter die talloze operaties moest ondergaan.

Hij trad op jonge leeftijd in het huwelijk, maar geniet al jaren eenreputatie als rokkenjager - Timmer is niet de enige olympische kampioenmet wie hij het bed heeft gedeeld. En hij is overtuigd van zijnvakmanschap, maar voelt zich voortdurend aangevallen.

Mueller evalueert zijn eigen gedrag nauwelijks. Hij lijkt geen twijfelte kennen. Veel verder dan zijn motto 'alles in het leven heeft een reden'komt hij bij tegenslag niet. De verantwoordelijkheid voor verbrokenverhoudingen (met schaatsers, met schaatsbonden, met twee echtgenotes) legthij vooral bij anderen. Hij bespeurt overal afgunst en jaloezie.

De ergernis en het verdriet die hij heeft veroorzaakt met zijnegocentrische gedrag blijven buiten beschouwing, net als de opzienbarendeprestaties die sommige rijders hebben behaald nadat Mueller na de Spelenvan 2002 uit hun leven was verdwenen. Wennemars, Tuitert, Romme en Timmerhebben ook zonder hem successen gevierd. In zijn geheugen is vooral de pijnopgeslagen die anderen hem hebben aangedaan.

'Het verhaal van Peter Mueller' is de ondertitel van zijn boek; 'Eenverhaal van Peter Mueller' was een betere aankondiging geweest. Want hetlaatste woord over deze trainer is nog niet gezegd.

Mark van Driel

Meer over