INTERVIEW

'Mijn voorgangers hebben het makkelijker gehad'

Onverstoorbaar bouwt bondscoach Danny Blind (55) aan een nieuw Nederlands elftal, in tijden van kwalitatieve schraalte. 'Ik wil niet meegaan in de waan van negativisme.'

Danny Blind: 'Hebben wij de spirit van de Engelsen, de Kampfgeist van de Duitsers of de Spaanse furie?' Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Danny Blind: 'Hebben wij de spirit van de Engelsen, de Kampfgeist van de Duitsers of de Spaanse furie?'Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Het moet ook een beetje meezitten in de sport. Danny Blind prijst de spelers van het Nederlands elftal om hun positieve instelling, om hun arbeidsethos. De ploeg staat derde in de strijd om WK-kwalificatie, te laag om naar de WK van 2018 te mogen. 'Maar we hadden drie gespeeld zes punten moeten hebben, in plaats van vier punten. Dan ziet de wereld er anders uit. Echt. We zijn goed bezig, maar we moeten vooral punten halen.'

In de aanloop naar duels met België (oefenwedstrijd) en Luxemburg (WK-kwalificatie) kijkt bondscoach Blind vanuit het restaurant uit over de golfbanen van Amstelborgh, waar Yvonne, zijn vrouw, op weg is naar de afslagplaats. Blind praat over levensgeluk. Vrouw, kinderen. Hij klopt af op de houten tafel. Met spelletjes heeft hij ook altijd mazzel. 'Maar als trainer heb ik het geluk nog niet aan mijn kont hangen.'

Hij was ook slechts twee keer hoofdtrainer. Kortstondig bij Ajax en bijna anderhalf jaar als bondscoach. 'Je kunt niet van geluk leven als trainer. Geluk dwing je af. Ook dat is een proces.'

Hij weet nog hoe hij als tiener tegen vader Frans zei huiswaarts te keren, toen ze vanuit Zeeland verdwaalden op weg naar Zeist, voor een wedstrijd van de UEFA-jeugd. 'Ik was te bescheiden. Mijn vader keerde niet om, ik ging spelen, speelde goed en bleef erbij. Dat was een stap.'

Het draait in het leven om stappen zetten, liefst vooruit. Bij Ajax had hij weleens slapeloze nachten als trainer. 'Tegenwoordig slaap ik als een roos. Ook na Zweden Nederland, 1-1, na een wedstrijd die we hadden moeten winnen. Ik ga liggen en na verloop van korte tijd slaap ik. Dat is natuurlijk niet van de ene op de andere dag gegaan. Vroeger trok ik me alles aan. Dan ging ik op de barricaden. Zijn ze helemaal gek geworden. Kritiek raakt me minder tegenwoordig.'

CV

1961 Geboren op 1 augustus in Oost-Souburg
1979 Naar Sparta
1986 Johan Cruijff haalt hem naar Ajax, waar hij speelt tot zijn afscheid als voetballer in.
1999 Blind wint onder meer vijf landstitels, vier bekers, de Champions League, Europa Cup II, UEFA Cup, Europese Supercup en Wereldbeker. Hij speelt 42 interlands, waarin hij eenmaal scoort.
1999-2006 Directeur spelersbeleid, trainer A1, hoofd opleiding en hoofdtrainer (seizoen 2005-2006) van Ajax. Ontslagen als trainer.
2007-2008 Technisch directeur Sparta.
2008-2011 Wisselend technisch directeur en assistent-trainer van Martin Jol en Frank de Boer. Blind vertrekt als slachtoffer van zogenoemde Cruijff-revolutie.
2012-2014 Assistent van bondscoach Louis van Gaal. Derde plaats bij WK in Brazilië.
2014-2015 Assistent van bondscoach Guus Hiddink. Blind schuift door na ontslag Hiddink. Vanaf dat moment: bondscoach Nederlands elftal.

Danny Blind is getrouwd met Yvonne. Ze hebben twee dochters en een zoon, Daley Blind, speler van Manchester United en het Nederlands elftal (40 interlands).

Hij staat na jaren in de schaduw weer in het volle schijnsel. Dat bevalt. 'Maar het enige dat echt rust geeft zijn punten. Ik speelde vroeger met René Tol, rechtsbuiten bij de UEFA- jeugd. Volendammer. Hij heeft nu een bloemenstal in Blaricum. Hij zei altijd: 'Ik vind voetbal zo'n mooi spelletje. Alleen: elke week die rotpunten.' Als je die niet haalt, is het niet meer zo'n leuk spelletje. Ik heb een heel goed gevoel over deze groep internationals, maar ja, dat blijft alleen zo als het gepaard gaat met punten.'

Onder Louis van Gaal was hij assistent, eindigend met de derde plaats op het WK. Van Gaal is een leermeester. Blind voetbalde met hem bij Sparta en was zijn aanvoerder bij Ajax. 'Die twee jaar op weg naar het WK van 2014 waren leerzaam.' Hij ziet overeenkomsten, maar ook verschillen. 'Ik ben ingetogener.' Motiveren doet hij anders dan Van Gaal. 'Ik onderken dat een schokeffect of een karatetrap iets teweeg kan brengen. Reuring schudt de boel op.'

U maakt geen karatetrap, zoals Van Gaal in de finale van de Champions League met Ajax tegen Milan.

'Nee. Je kunt ook verbaal aanwezig zijn, of je wisselbeleid toepassen. Ik ben geen Conte (trainer Chelsea, red.) die langs de lijn rent, of iemand die naar de cornervlag glijdt bij een doelpunt. Ik blijf dicht bij mezelf.

'Ik kan me ook niet herinneren dat ik in deze kwalificatiereeks één keer heb moeten optreden tegen de spelers, behalve dan tijdens de rust van de wedstrijd tegen Wit-Rusland, na een slechte slotfase van de eerste helft. Als ik zie welke inspanningen de spelers in hun loopbaan stoppen; dat is onvergelijkbaar met vroeger. Ik deed elke dag honderd buikspiertjes. Nog trouwens. Ik zat nooit in het krachthonk. Ik ging een wedstrijd in op een gevulde koek en een kop koffie bij tante Sien.

Welke stappen hebt u gemaakt als bondscoach sinds u Hiddink opvolgde halverwege de mislukte EK-kwalificatie?

'De spelers hebben zaken met elkaar afgesproken. Er is een houding van: niet zeiken, anders blijf je maar thuis. Dat zeg ik niet, dat zeggen ze onderling. Niet met je eigen problemen aankomen, maar jezelf in dienst stellen van het team. Daarvan moeten wij het hebben. We kunnen niet op twee of drie spelers teren, wij moeten er allemaal zijn.'

'Ik ben meer in balans. Dat is logisch, na al die ervaringen. We hadden een slechte start. Ik koos voor een bepaald systeem tegen IJsland.'

Het eerste duel van Blind als bondscoach, ruim een jaar geleden, ging ongelukkig verloren (0-1). De kwalificatie die al moeilijk leek, werd bijkans onmogelijk. Winst was noodzakelijk in het volgende duel tegen Turkije, enkele dagen later. 'Achteraf had je kunnen zeggen: terug naar vijf verdedigers tegen Turkije. Dat is moeilijk. Je bent net begonnen, hebt ergens voor gekozen, je hebt een idee waarin je gelooft, dan komt die 3-0-nederlaag eroverheen. Dat is moeilijk.'

Wat leert u daarvan specifiek, buiten alle kritiek waartegen u gewapend moet zijn?

'Ik denk na over zaken, over individuen, over teamtactiek. Ik houd niet van veel switchen. Hetzelfde elftal, dat geeft stabiliteit. Blijf bij dat elftal, bij de tactiek, de speelwijze. Maar je moet flexibel kunnen zijn en dan weet je achteraf pas of het goed is geweest. En dan krijg je zo'n zeperd te verwerken tegen IJsland. Tegen de ploeg zei ik toen: wat de buitenwereld ook zegt, blijf bij de feiten. Het teleurstellende is dat ik dat gevoel niet goed heb kunnen overbrengen op weg naar Turkije. Ik probeerde ze weer blanco aan de aftrap te krijgen. Ja, ik heb ook de hand in eigen boezem gestoken.'

Geen EK dus, wel een nieuwe start, gelardeerd met voortdurende kritiek op spel, keuzen en stafleden, op de persoon Blind zelf. Het zijn bovendien moeilijke tijden, waarin het Nederlandse voetbal lijdt onder kwalitatieve schraalte.

null Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Geen EK dus, wel een nieuwe start, gelardeerd met voortdurende kritiek op spel, keuzen en stafleden, op de persoon Blind zelf. Het zijn bovendien moeilijke tijden, waarin het Nederlandse voetbal lijdt onder kwalitatieve schraalte.

'Iedereen mag mijn keuzen betwisten, maar ik zie alle kandidaten. We zien elk weekeinde zeker twintig wedstrijden. We delen ze op, met zijn vijven. Iedereen kijkt vijf, zes wedstrijden. Standaard. Maar in deze fase kijk ik er vijf of zes bij. Dat is mijn werk. Ik hoe niet gelijk te krijgen. Ik heb liever dat Van Persie (die niet meer wordt opgeroepen, red.) er veertig inschiet. Iemand moest afscheid nemen van deze generatie, maar op de ene positie zijn meer spelers voorhanden dan op de andere. Ja, mijn voorgangers hebben het wat makkelijker gehad, haha. Ik had ook vijf of zes wereldtoppers willen hebben toen ze 27 waren, maar dat is niet zo.'

Nederland is een voetballand op zoek naar zijn ziel. Wat is de positieve ontwikkeling?

'Dat wij in een bepaalde leeftijdsgroep geen spelers meer hadden in de absolute top, maar we zetten weer een stapje. Janssen speelt bij Tottenham, Blind bij Manchester, Wijnaldum bij Liverpool, Promes bij Spartak Moskou, Bruma bij Wolfsburg. Strootman is weer gaan spelen bij Roma. Ze moeten daarmee ook het niveau van het Nederlands elftal omhoogbrengen.'

Nederland had de generatie Cruijff. Daarna was het even stil. Toen kwam de generatie Van Basten-Gullit, daarna Bergkamp-Kluivert, daarna Van Persie-Robben-Sneijder. Die generaties sluiten naadloos aan, behalve nu. Waarom is het Nederlandse voetbal zo achteropgeraakt?

'Twee jaar geleden waren we derde op het WK. Ik kan ook zeggen dat we ons voor het EK hebben vergist in de groepsdynamiek. We waren nog te zweverig van het succes om ons te kwalificeren, na een onverwacht resultaat. Ik heb geen echte verklaring voor het verval. Ik hoop dat op het juiste moment twee mensen met elkaar naar bed gaan en dat daar talent uit voortvloeit. Niet alles is te beredeneren, wil ik er maar mee zeggen. Talent dient zich aan. Daaraan moet je sturen en schaven.'

Gaat het u makkelijker af, het bondscoachschap, ondanks de felle kritiek?

'Ik sta achter wat ik doe. Achter allerlei aanvallen op mij zit niets feitelijks. Dat zijn aannames. Die zijn te pareren. Maar ik heb geen makkelijke start gehad, met veel blessures. Ik geloofde in het elftal tegen IJsland. Toen zat het niet mee, met de blessure van Robben, de rode kaart van Martins Indi, de penalty. We verloren. Dan komt de druk erop en uiteindelijk haalden we het EK niet. Dat was een valse start. In het elftal van nu is meer mijn hand te zien.'

null Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

U hebt weer enig krediet. Hoe voelt dat?

'Het is niet onprettig. Het is fijn als je werk wordt gezien en naar waarde wordt beoordeeld. Dat is goed voor de spelers en ook beter voor mij. Ik laat me niet leiden door kritiek, omdat ik te vaak vind dat het gezocht is. Om het circus op tv maak ik me niet druk. Het interesseert me niet, het is niet de waarheid, het zijn aannames van mensen die nooit een training zien, die zich niet verdiepen in de materie. Het is alleen spuien, nooit onderbouwen.'

Er zijn 1,2 miljoen voetballers in Nederland. De infrastructuur is de beste van de wereld. Velden, competities, ouders die kinderen brengen. Maar Oranje is geen top.

'Misschien zit daar iets in, zonder dat ik dat wetenschappelijk kan onderbouwen: dat we het allemaal te goed voor elkaar hebben. Dat we zo'n welvarende maatschappij hebben, dat er ook andere interesses zijn. Maar goed, wat wil je...'

Nou, u bent bondscoach, de hoogste functionaris van het voetbal, u zou daarop een visie kunnen hebben.

'Je moet altijd zorgen dat spelers de juiste weerstand ondervinden. Ons systeem bij de jeugd is daarop ingericht. Doorschuiven van spelers, in competities al vroeg de besten tegen elkaar. Maar ja, en dit zijn ook slechts constateringen: we hebben het allemaal voor elkaar. In Spanje spelen ze op gravel of op halve zandvelden.

'Waar leer je beter schaatsen: op een krakkemikkig slootje of in Thialf? Ik denk uiteindelijk toch in Thialf, want daar zijn de optimale omstandigheden. Maar hebben wij de spirit van de Engelsen, de Kampfgeist van de Duitsers of de Spaanse furie? Als alles klopt, zijn we inventief, ondernemend en kunnen we leidend zijn. Maar als het even minder klopt, waarop vallen wij dan terug?

'We hadden een slechte fase van een kwartier tegen Wit-Rusland. Elk goed elftal zet in zo'n fase de bus neer voor zijn eigen doel. Dat is het herkennen van zo'n moment. Daarvoor moet je volwassen zijn. Dat missen wij weleens. Tegen Frankrijk staan we goed, 20, 25 minuten. Komt geen muisje door. Maar op het moment dat we de bal veroveren, zijn we hem binnen 3 seconden weer kwijt.

'Erkennen is: even controle krijgen. Het gevoel is: wij doen ook mee in balbezit. Herkennen is: daarnaar handelen. Maar als dat te vaak gebeurt, is Leiden in last in Nederland. We moeten presteren én dat moet met mooi spel. We moeten eens af van al dat betweterige. Ik wil niet meegaan in de waan van negativisme, in de waan van waar wij nog zouden moeten staan. Dit is wat het is.'

U komt ook uit de tijd van mooi voetbal.

'Maar dat kan niet meer altijd. Tijden zijn veranderd. Als ik mezelf terugzie in 1995, dat is toch totaal onvergelijkbaar met nu. Fysiek, qua tempo, kleinere ruimten. Je moet zo gewapend zijn tegenwoordig. Omdat de organisaties veel beter zijn, ook die van Luxemburg. Dan moet je vaardig zijn, slim, en je krijgt maar een paar kansen. In Nederland denken nog steeds velen: ah, Luxemburg-uit, dat is 0-6, 0-7. Nou, vergeet het maar. Welterusten. We kunnen niet meer blijven hangen in het verleden. Dit is nu.'

Meer over