Sport in de VS

Met topschutter Joel Embiid uit Kameroen als vaandeldrager wil de NBA Afrika veroveren

Vanuit New York belicht Koen van der Velden wekelijks ontwikkelingen in de Amerikaanse sport. Vandaag: Basketballer Joel Embiid, de topschutter van de NBA komt uit Kameroen.

Koen van der Velden

De topscorer van de Amerikaanse basketbalcompetitie NBA komt uit Kameroen. Joel Embiid (28) van Philadelphia 76ers, 2.13 meter lang, begon pas op zijn 15de met basketballen, maar groeide in acht seizoenen uit tot een onbedwingbare gigant. De center is het gezicht van een nieuwe aanwas van Afrikaanse basketballers.

Dinsdagnacht spelen Embiid en de 76ers de tweede wedstrijd in de eerste ronde van de play-offs, tegen het Canadese Toronto Raptors. Het eerste duel werd zondag ruim gewonnen: 131-111.

Philadelphia leunt zwaar op de brede schouders van de veelzijdige Embiid, die dit seizoen gemiddeld 30,6 punten noteerde. In de afgelopen veertig jaar wist geen speler op zijn positie, die van center, boven de grens van dertig punten te blijven.

Embiid geldt als een van de favorieten voor de zogeheten MVP-trofee van beste speler van de competitie, die na het seizoen wordt uitgereikt. De andere kandidaten zijn Serviër Nikola Jokic en de Griek Giannis Antetokounmpo.

Zijn pad naar de NBA was ongebruikelijk. Eigenlijk had Embiid professioneel volleyballer in Europa willen worden. ‘Het was niet de bedoeling dat ik hier zou zijn’, sprak hij onlangs met zijn kenmerkende, zware stem in een podcast van oud-speler JJ Redick. ‘Voor basketballen waren er geen faciliteiten’, zei hij over zijn Kameroen. ‘Zalen hadden we niet, de omstandigheden waren niet geweldig.’

Joel Embiid center van Philadelphia 76ers.  Beeld AFP
Joel Embiid center van Philadelphia 76ers.Beeld AFP

Embiid kreeg als beginner een uitnodiging voor een basketbalkamp van oud-NBA’er en landgenoot Luc Mbah a Moute, werd ontdekt door scouts en naar de Verenigde Staten gehaald. Na een jaar aan de universiteit van Kansas stapte hij over naar de NBA, al duurde het door slepende blessures ruim twee seizoenen voor hij zijn debuut voor Philadelphia kon maken. Zijn 127 kilo zware lichaam blijkt vaak vatbaar voor kwetsuren.

Waar Afrikanen in de NBA voorheen eenlingen waren, weten tegenwoordig meer basketballers van het continent de competitie te vinden. Behalve Embiid speelt een ruim dozijn anderen nu in de NBA. Tientallen spelers hebben daarnaast tenminste één Afrikaanse ouder.

Van hen is Giannis Antetokounmpo (Milwaukee Bucks) het bekendste voorbeeld. De regerend kampioen, volgens velen de beste speler ter wereld, werd geboren in Athene, maar zijn ouders komen uit Nigeria, het land dat hofleverancier is van Afrikaanse NBA-spelers.

Hakeem Olajuwon

In Kameroen bekeek de jonge Embiid (spreek uit: Em-bied) uren aaneen naar videobeelden van de Nigeriaan Hakeem Olajuwon, die in 1984 als eerste Afrikaan debuteerde in de NBA. ‘The Dream’ blonk uit in voetenwerk, in creativiteit onder de basket, en was een voorbeeld voor onder anderen Embiid.

In 1994 werd Olajuwon uitgeroepen tot Most Valuable Player (MVP) van de competitie, de felbegeerde prijs waar ook Embiid nu dus op aast.

Vooral in de afgelopen jaren volgden velen het spoor van pionier Olajuwon naar de NBA. De ontmoeting tussen Philadelphia en Toronto, het team met de meeste internationale spelers, onderstreept de Afrikaanse invloed in de huidige competitie. Embiid staat tegenover zijn landgenoot Pascal Siakam en de Nigeriaan Precious Achiuwa.

De Raptors worden aangestuurd door voorzitter en technisch directeur Masai Ujiri, de eerste, en nog altijd enige Afrikaanse bestuurder op een prominente positie in de grote Amerikaanse sportcompetities. Ujiri, geboren in het Engelse Bournemouth maar opgegroeid in Nigeria, begon in 2003 een organisatie voor basketbalkampen door heel Afrika. Hij beloofde honderd veldjes op het continent te bouwen.

Ook de NBA houdt onder de noemer Basketball Without Borders al twintig jaar clinics in Afrika (waar een jonge Embiid in 2011 aan meedeed). De inspanningen werden vorig jaar uitgebreid met de oprichting van NBA Africa en de bijbehorende Basketball Africa League (BAL).

De competitie is een samenwerking tussen de NBA en de wereldbasketbalbond Fiba met twaalf teams uit divrese Afrikaanse landen. In het debuutseizoen kreeg de BAL vooral aandacht door het sporadisch meespelen van de beroemde Amerikaanse rapper J. Cole.

‘We geloven dat basketbal de komende tien jaar een grote sport kan worden in Afrika’, sprak NBA-baas Adam Silver in 2021. De competitie strikte bijvoorbeeld oud-president Barack Obama, een fanatiek basketballiefhebber, als strategisch adviseur voor NBA Africa. De onderneming zou volgens Silver al een waarde van een miljard dollar hebben.

Het wachten is op de volgende Joel Embiid. In de race om de MVP-trofee ging de Kameroener het hele seizoen nek aan nek met de Serviër Nikola Jokic (Denver Nuggets), die de prijs vorig seizoen kreeg uitgereikt. Embiid zou de eerste Afrikaanse MVP zijn sinds Olajuwon in 1994 (de twee keer winst van Antetokounmpo in 2019 en 2020 niet meegerekend).

Het zou niet alleen voor hemzelf veel betekenen, zei Embiid in de podcast van Redick. ‘Dit zou voor het hele continent zijn.’

Meer over