Met school naast het veld kun je veel langer trainen

Ajax heeft het roer omgegooid. Voortaan krijgen de jeugdspelers drie dagen in de week onderwijs bij de Amsterdamse club in plaats van op hun echte school. Dat scheelt enorm veel tijd.

Guus Peters
Jonge voetballers van Ajax in sportkleding in de schoolruimte van de voetbalclub Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant
Jonge voetballers van Ajax in sportkleding in de schoolruimte van de voetbalclubBeeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Af en toe dwalen de gedachten van de Ajax-talenten Terence Meeuwesen (16) en Jurgen Ekkelenkamp (16) af als zij vanuit het klaslokaal naar buiten kijken. Daar ligt niet het schoolplein, maar zien zij het trainingsveld van Ajax 1.

De voetballers - spelend in de B1 en gehuld in Ajax-sporttenue - hebben de ochtendtraining net achter de rug. Nu ligt de nabespreking van het examen Nederlands met docente Irma Wondergem te wachten op de doelman en verdediger.

Sinds dit seizoen trainen de oudste jeugdspelers van Ajax (vanaf 15 jaar) niet alleen op jeugdcomplex De Toekomst, ze gaan er ook naar school. 'Vanaf deze plek hebben de jongens uitzicht op hun toekomst', zegt Ger Boer (62) vanuit het transparante gebouw dat tussen de velden ligt ingeklemd. De manager onderwijszaken draait zich een kwartslag en wijst naar de Arena, dat in de verte boven de bomen uittorent.

Bij binnenkomst liggen bananen, appels en peren op de voetballers te wachten. In de hoek staat een rits kluisjes, net als op andere middelbare scholen. Alleen zijn deze rood-wit geverfd. In de gangen hangen foto's van Wesley Sneijder, Jan Vertonghen en Daley Blind: jongens die in het verleden zijn verkozen tot talent van het jaar en nu als voorbeeld dienen.

Drie dagen in de week komen docenten van het Calandlyceum en het Calvijn College, waarmee Ajax samenwerkt, hier naartoe. De overige twee dagen gaan de talenten naar een van de twee Amsterdamse scholen.

Dertig busjes door het land

Het staat in schril contrast met het beleid dat Ajax voorheen voerde. De club wilde de jeugdspelers niet uit hun sociale omgeving wegtrekken en moedigde de voetballers aan op de eigen middelbare school te blijven. Dat betekende dat Boer contact onderhield met 110 scholen in Nederland. Van Arnhem tot Groningen en van Tilburg tot Almere. Vier dagen in de week reden er dertig busjes door het land om de voetballers voor de training op te pikken. 'Dat was een intensieve manier van werken en erg tijdrovend', aldus Boer.

Ruim een jaar geleden stond het technisch hart van de club aan zijn bureau met een duidelijke boodschap: Ajax verloor de aansluiting met de Europese top. Het onderwijs moest zo worden ingericht dat er meer tijd zou overblijven om te trainen. 'Zes uur per week is te weinig voor een topsporter', zegt Boer in zijn kamer op de eerste verdieping van de school. 'Ik ken zwemmers en turners die 24 uur per week trainen en daarnaast een studie volgen. Epke Zonderland studeert geneeskunde.'

Ook Feyenoord en PSV geven onderwijs

Ajax is niet de enige club die de collegebanken naar het trainingscomplex haalt. Ook Feyenoord is sinds dit seizoen met een dergelijk project gestart. De talenten van 17, 18 en 19 jaar verblijven twee dagen per week op jeugdcomplex Varkenoord, waarbij zij twee studie- en twee trainingsblokken hebben. Bij PSV zijn ze bezig de middelbare school op het jeugdcomplex te integreren. Aan het begin van het nieuwe seizoen moeten de lokalen er staan voor de talenten vanaf 13 jaar. Tot die tijd krijgen de voetballers die net de overstap naar de middelbare school hebben gemaakt twee dagen per week les op de internationale school, die op een steenworp afstand ligt van het trainingscomplex.

In het klaslokaal loopt docente Wondergem de antwoorden van het examen een voor een door met de voetballers. Op de vraag wat een cirkelredenering is, moeten beide havo-5-leerlingen het antwoord schuldig blijven. 'Die had ik gegokt', bekent Meeuwesen, keeper van de B1. 'Een cirkelredenering is een drogreden', zegt Wondergem. Ze geeft een voorbeeld: 'Ik eet geen vlees want ik ben vegetariër. Dan zeg je twee keer hetzelfde.' De jongens knikken.

Door de nieuwe manier van werken is het aantal trainingsuren meer dan verdubbeld, tot vijftien uur per week. Het dwingt de talenten van A1 en B1 die leerplichtig zijn te kiezen voor een van de twee Amsterdamse middelbare scholen waarmee Ajax samenwerkt.

De School van de Toekomst Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant
De School van de ToekomstBeeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant

Ook naar normale school

Staat dat niet haaks op de visie die de club er tot voor kort op nahield? Boer: 'De basisgedachte om de jongens in een vertrouwde omgeving naar school te laten gaan, was niet langer houdbaar als we meer wilden trainen. Bij het kiezen voor het één, verlaat je soms het ander.'

Om het contact met de buitenwereld niet helemaal te verliezen, stuurt de club haar talenten twee dagen in de week naar de normale school, waar zij in contact komen met jongens en meisjes die niet de droom najagen profvoetballer te worden.

Na een half uur heeft Wondergem het examen met de twee voetballers nagekeken. 'Ik ben tevreden', zegt Meeuwesen over de 7,3 die hij heeft gehaald. In het begin moest hij erg wennen aan de nieuwe manier van werken. Op zijn vorige school in Haarlem verliepen de lessen klassikaal. Nu wordt er vaker een beroep gedaan op zijn zelfstandigheid. Dat vergt de nodige discipline. 'Ik zorg dat ik de dingen af heb die ik af moet hebben. Des te sneller kan ik mij weer concentreren op het voetbal. Daar gaat het om.'

Voetbal blijft het belangrijkst. Dat merkt ook Wondergem. De docente geeft toe dat het soms lastig is de jongens bij de les te houden. Laatst speelde Ajax een oefenwedstrijd op het jeugdcomplex tijdens haar les. Toen het team van trainer Peter Bosz een strafschop kreeg, stonden al haar leerlingen met de neus tegen het raam gedrukt. Wondergem: 'Ik begrijp het wel. Het is hun vak.'

Aan het einde van de les bergt Meeuwesen zijn spullen op in zijn Ajax-tas. Eerst nog een uur wiskunde en dan mag hij weer het veld op. In mei hoopt hij zijn havodiploma op zak te hebben en aan een vervolgstudie te beginnen. 'Ik wil het zo lang mogelijk combineren. Als het te zwaar wordt, ga ik vol voor het voetbal.' Onderwijsmanager Boer: 'Cruijff zei eens: 'Als je in je hoofd snel kunt schakelen, heb je daar op het veld profijt van.'

Studeren met idool Daley Blind aan de muur Beeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant
Studeren met idool Daley Blind aan de muurBeeld Klaas Jan van der Weij / de Volkskrant
Meer over