Mentale druk is Novotna's grootste vijand

Zelfs stress kreeg donderdag geen vat op Jana Novotna en in dat geval blijkt ook Martina Hingis, de nummer één van de wereld en titelverdedigster op Wimbledon, niet bij machte de Tsjechische stiliste te stoppen....

Van onze verslaggever

Wybren de Boer

LONDEN

Haar tegenstandster is morgen Nathalie Tauziat, die op dertigjarige leeftijd bezig is aan de twee beste weken uit haar profcarrière. Bij 42 eerdere bezoeken aan een grandslamtoernooi behoorde ze bijna altijd tot de vroege uitvallers en even veelzeggend is dat ze nooit tot de toptien van de wereldranglijst wist door te dringen. Het contrast met Novotna, viervoudig grandslamfinaliste en al jaren lid van de elite, is derhalve scherp.

Maar status telt niet in een finale, doceerde Novotna, in een poging zichzelf wakker te houden. 'In een finale moet je niet teveel kijken wie er tegenover je staat. Het is gevaarlijk om te denken: ik ben nummer drie van de wereld, zij nummer vijftien, dus ik win. '

Tauziat toonde zich gisteren tegen Zvereva, die achtereenvolgens Graf en Seles had verslagen, een vechtster. Nadat ze in de eerste set slechts als figurante op het centre court had mogen rondlopen, nam ze resoluut de regie over en dreef Zvereva bovenal met vlakke, diepe groundstrokes in een bijrol. In die vorm is Tauziat volgens Zvereva in staat tot nog een stunt, al voorzag haar gezond verstand een andere afloop. 'Normaal is Novotna te goed.'

De uitgelaten reactie waarmee Tauziat haar overwinning (1-6, 7-6, 6-3) begroette, leek eveneens een veeg voorteken. De Française liet zich languit op rug vallen en sloeg de handen van ongeloof voor de ogen, alsof de uitslag van morgen irrelevant is voor de afloop van haar sprookje. Wat dat betreft reageerde Novotna ingetogener. De Tsjechische was 'blij', maar zei erbij dat het nog te vroeg is om te juichen.

Voor Novotna is de Wimbledon-finale geen unieke ervaring meer, wat echter wel geldt voor het winnen ervan. Tweemaal eerder drong ze door tot de eindstrijd, in 1993 en vorig jaar, en beide keren ging ze in drie sets ten onder. Vorig jaar was het Hingis die haar versloeg, maar het is vooral de herinnering aan de zomer van '93 die haar kwelt. Bij een 4-1 en 40-30 voorsprong in de derde set werd Novotna destijds overmand door zenuwen en ging Steffi Graf alsnog met de buit aan de haal.

Choken heet dat in tennis-jargon en niemand geniet op dat punt zo'n reputatie als Novotna. Drie jaar geleden tijdens Roland Garros bleek zelfs een 5-0, 40-0 voorsprong in de tweede set bij haar niet in veilige handen. De Amerikaanse Rubin won alsnog in drie sets. Morgen heeft Novotna op papier opnieuw een bescheiden tegenstandster en de daaruit voortvloeiende mentale druk zal vermoedeljk een geduchter vijand zijn dan Tauziat.

Aan haar tennis zal het niet liggen. In technisch opzicht kunnen weinig speelsters wedijveren met Novotna, wier combinatie van service-volley met name op gras tot prachtige voorstellingen leidt. Gisteren bereikte ze nagenoeg de graad van perfectie, zoals mocht blijken uit de analyse van haar tegenstander Hingis na afloop. 'Ik heb tactisch alles geprobeerd om Jana van de wijs te brengen, maar ze had steeds een beter antwoord.'

Slechts in de openingsfase, toen ze een 3-0 voorsprong nam, mocht Hingis de illusie van een hernieuwd optreden in de finale koesteren. Maar nadat Novotna eenmaal de scherpte in haar approach-shots had gevonden en onverminderd het net bleef bestormen, kwam Hingis keer op keer in tijdnood. Novotna zocht de verklaring voor het succes in ervaring. 'Per jaar ga ik meer in mezelf geloven.'

Een jaar geleden liet Novotna zich in de finale nog te vaak verleiden tot een slagenwisseling vanaf de baseline, bang als ze was om door de strateeg Hingis met venijnige passeerslagen afgestraft te worden. Coach Hana Mandlikova en Betty Stöve, oud-coach van Mandlikova en tegenwoordig praatpaal voor Novotna, drukten haar op het hart dat ze die fout niet weer mocht maken.

De beloning was een derde Wimbledon-finale. Hingis meende dat Novotna onderhand verdiend om een keer tot kampioene te worden gekroond en de Tsjechische zelf wist al langer dat de Hertogin van Kent, die morgen de trofee uitreikt, op haar hand is. 'Vorig jaar zei de Hertogin tegen me: blijf het proberen, driemaal is scheepsrecht.'

Meer over