Mentaal is Van der Vorst onverwoestbaar

Interview..

Van onze verslaggever Jasper Haenen

amstelveen Het asfalt zindert van de hitte als Monique van der Vorst puffend over een eindeloze kustweg in Hawaii rijdt. Links vangt de 24- jarige studente uit Amstelveen nog net een glimp van de Stille Oceaan, om haar heen rest niets dan lavagesteente, getuigen van de laatste vulkaanuitbarsting op het eiland.

Ze voelt de huid op haar gezicht en armen langzaam verbranden, de temperatuur haalt met gemak de 40 graden. Van der Vorst bevindt zich midden in de strijd om het WK Ironman, de zwaarste triatlonwedstrijd ter wereld: 3,9 kilometer zwemmen in de zee, 180 kilometer fietsen door het vulkaangebergte en als afsluiter een slopende marathon. Het is de uitdaging der uitdagingen.

Zo nu en dan wordt Van der Vorst ingehaald, even zo vaak passeert ze een deelnemer. Altijd is er dan eerst de verbaasde blik, meteen gevolgd door fanatieke aanmoedigingen.

Van der Vorst is niet bepaald de doorsnee deelneemster aan de Ironman. Ze doorstaat ze de 180 kilometer niet per fiets maar per handbike – een ligfietsconstructie waarbij de armen de wielen aandrijven. De marathon vervult ze in een rolstoel met extra voorwiel, wederom is ze daarbij afhankelijk voor haar armkracht.

Als 13-jarige raakt de Amstelveense door complicaties na een enkeloperatie verlamd aan haar linkerbeen, wat vervolgens resulteert in overbelasting van haar rechterknie die het eveneens begeeft.

Tijdens haar revalidatie komt ze in aanraking met het handbiken. Haar eerste serieuze wedstrijd, in België in 2001, wint ze. De jaren daarna wordt ze meerdere malen Europees en wereldkampioen in meerdere disciplines, van de marathon tot de tijdrit.

In Hawaii is Van der Vorst slechts de enige vrouwelijke deelneemster, haar concurrentie bestaat uit acht mannen. De strijd gaat lange tijd gelijk op. ‘Ik had gedacht dat de laatste kilometers redelijk vlak zouden zijn, maar dat was totaal niet het geval. Die kustweg ging op en neer en er zaten een paart steile klimmetjes in’, blikt Van der Vorst terug.

Aan opgeven weigert ze te denken. ‘Door in je hoofd te blijven herhalen dat het niet meer ver is, ook al is het dat nog wel, kun je alles relativeren. De afstand die je moet afleggen, maar ook de pijn en het afzien.’ Als het echt zwaar wordt, drijft Van der Vorst op haar mentale kracht.

De dag voor de triatlon heeft ze het boek van Maarten van der Weijden, olympisch zwemkampioen, uitgelezen. Ze herkent zich in het verhaal, terugkomen vanuit een uitzichtloze positie. Het verhaal brengt haar ook op een andere wedstrijdtactiek. Van der Weijden keek het grootste deel van zijn gouden race in Peking de kat uit de boom, om stilaan steeds meer naar voren te sluipen.

‘Ik besloot min of meer hetzelfde te doen. Bij het zwemgedeelte spaarde ik mijn krachten, die ik daardoor kon gebruiken bij het handbiken, mijn specialiteit.’

Die tactiek werkt. Van der Vorst is in Hawaii haar tegenstanders stuk voor stuk voorbijgegaan Ze denkt terug aan de Paralympische Spelen in Peking, waar ze twee keer zilver won. Achteraf blijkt dat die medailles te veel van haar hebben gevergd. In april 2008 werd Van der Vorst tijdens een training in Florida van achteren aangereden door een auto. De Spelen kon ze wel vergeten, zeiden de doktoren. Maanden van herstel volgden.

Tegen het advies van de artsen in besloot Van der Vorst toch alles op alles te zetten. Ze trainde zoveel haar lichaam toeliet en sliep elke nacht in een hoogtetent om meer rode bloedcellen aan te maken. Pijn lijden is tijdelijk, een medaille voor altijd, die gedachte overheerste.

Ze kreeg uiteindelijk toestemming om naar de Spelen te gaan, al belette een nekbrace haar om naar rechts en links te kijken. Toen ze na de laatste bocht van de race werd ingehaald door haar grote concurrent, de Duitse Andrea Eskau, had ze dat pas door toen de Duitse al voor haar reed.

Na de race volgde pas de echte klap. Haar lichaam was bij lange na niet hersteld van het auto-ongeluk en sloeg genadeloos terug. Van der Vorst was niet meer in staat om te studeren en sliep 22 uur per dag. ‘Ik miste een uitdaging in mijn leven, totdat ik hoorde van de Ironman. Er was ineens weer een doel waarop ik me kon richten’, vertelt ze.

Ze pakte de draad weer op en richtte zich vol overgave op de wedstrijd in Hawaii, zoals ze dat ook voor Peking deed. Alleen luisterde ze nu wel naar haar lichaam.

Na elf uur, tien minuten en dertien seconden rolt Van der Vorst met de tong uit haar mond over de streep in Hawaii. Ze vestigt een nieuw wereldrecord. Niemand had van tevoren gedacht dat ze het einde van de uitputtingsslag zou halen, alleen zijzelf was er van overtuigd dat ze het kon.

Een kwartier later finisht de eerste mannelijke atleet. Van der Vorst: ‘Het maakt mijn olympische race meer dan goed, al moet de echte revanche pas komen over drie jaar, in Londen.’

Meer over