Interview

Marieke Dijkstra is een van de weinige vrouwelijke coaches in nationale tophockey: ‘Clubs kunnen het meer stimuleren’

Diep in haar hart vindt Marieke Dijkstra (43), een van de twee vrouwelijke coaches in de hoofdklasse, van zichzelf dat ze beter past bij een mannenploeg. Toch staat ze dit seizoen aan het roer bij de vrouwen van Den Bosch.

Natasja Weber
Coach Marieke Dijkstra en Marloes Keetels bespreken de tactiek met de rest van het team van Den Bosch. Beeld Jiri Büller / de Volkskrant
Coach Marieke Dijkstra en Marloes Keetels bespreken de tactiek met de rest van het team van Den Bosch.Beeld Jiri Büller / de Volkskrant

De Nederlandse vrouwen domineren gewoontegetrouw het mondiale hockey, maar slechts weinig nationale toppers kiezen na hun actieve carrière voor een toekomst als clubcoach. De hoofdklasse bij de vrouwen telt op dit moment twee vrouwelijke hoofdcoaches: Marieke Dijkstra van Den Bosch en Fleur van de Kieft van Kampong uit Utrecht. ‘Dat is wel erg minimaal’, zegt Dijkstra zondag na het teleurstellende gelijkspel van haar ploeg tegen Klein Zwitserland (1-1).

Het had niet veel gescheeld of Dijkstra was dit seizoen de enige vrouwelijke coach in de mannenhoofdklasse geweest. De 43-jarige oud-international promoveerde vorig seizoen als hoofdcoach met SCHC naar de hoofdklasse. Dijkstra had bij de mannen uit Bilthoven kunnen blijven, maar zwichtte voor een aanbod van de recordkampioen bij de vrouwen, Den Bosch.

In de gehele hoofdklasse (met in totaal 24 clubs, mannen- en vrouwen) zijn Dijkstra en Van de Kieft dus de enige twee vrouwelijke coaches. ‘Op de eerste plaats hoop ik dat de vijver van echt goede coaches groeit en dan zou het mooi zijn als daar ook meer vrouwen bij zitten’, stelt Dijkstra. ‘Als een vrouw passie voor coachen heeft, zou het geweldig zijn als zij haar plan uitstippelt en daarvoor gaat. En dan zou ik het heel mooi vinden als het aantal van twee vrouwelijke coaches zou doorgroeien naar drie of vier. Ik denk dat er zeker wel vrouwen in de hockeywereld rondlopen die dat zouden kunnen’, zegt Dijkstra die naast haar job in Den Bosch ook bondscoach is van de zaalhockeymannen.

Stimuleren

Van de generatie van Dijkstra (1978) en Van de Kieft (1973) zijn op dit moment alleen Janneke Schopman (1977, bondscoach vrouwen India) en Ageeth Boomgaardt (1972, hoofdcoach promotieklasser HC Tilburg) als eindverantwoordelijke coach actief in het tophockey. Verder werken onder anderen hockeyiconen Kim Lammers (1981) en Maartje Paumen (1985) als assistent-coach bij respectievelijk de vrouwen van Amsterdam en van Tilburg. Dijkstra: ‘Je moet natuurlijk zelf een bepaalde ambitie hebben om als coach aan de slag te gaan. Maar ik denk ook dat er voor verenigingen een belangrijke rol is weggelegd. Bijvoorbeeld door meer te stimuleren dat de oudere jeugdleden én spelers van de eerste teams bij de vrouwen en de mannen jeugdteams gaan coachen. Clubs zouden talentvolle coaches ook beter moeten begeleiden.’

Als speelster van Kampong – ze speelde er dertien seizoenen – heeft Dijkstra jarenlang de A- en B-jeugd getraind. ‘Zo is bij mij het vuurtje aangewakkerd’, zegt de 13-voudig veldinternational en 38-voudig zaalhockey-international die via de hockeybond een versnelde trainerscursus voor oud-internationals volgde.

Hockeybond KNHB focust zich niet specifiek op een toename van het aantal vrouwelijke coaches, laat een woordvoerster weten. ‘De hockeybond is er voor iedereen en wil dat iedereen zich welkom voelt in de wereld van hockey.’

Leergierig

Dijkstra is inmiddels drie maanden werkzaam bij de hockeysters van Den Bosch. Na tien wedstrijden gaan de Bossche vrouwen – zoals vertrouwd – aan kop. ‘We hebben echt een heel leuke, leergierige groep’, zegt Dijkstra. ‘Het is een mooie mix van jonkies, een middengroep en zeer geroutineerde speelsters. Ondanks de vele successen is er totaal geen sprake van verzadiging. Iedereen staat open voor nieuwe ideeën en een meer dynamische speelwijze. Dat maakt het voor mij als coach heel fijn werken.’

Na zeven jaar hoofdzakelijk mannenteams te hebben gecoacht, stapt Dijkstra met haar keuze voor de hockeysters van Den Bosch ‘uit haar comfortzone’, zoals ze het zelf zegt. ‘Ik heb weleens gezegd dat mijn open en directe stijl van leiding geven beter aansluit bij mannen. Generaliserend: ik denk dat mannen bepaalde zaken vaker bespreekbaar maken met humor. Voor vrouwenteams vind ik het kenmerkend dat ze wat makkelijker een opdracht kunnen uitvoeren. Maar de verschillen tussen mannen en vrouwen zijn ook weer niet zo groot. Iedereen wil graag een compliment krijgen, iedereen wil op een bepaald moment aandacht en iedereen heeft een keer een schop onder de kont nodig.’

Dijkstra ging dit voorjaar niet direct overstag toen Den Bosch haar benaderde om scheidend succescoach Raoul Ehren op te volgen. ‘In eerste instantie heb ik nee gezegd. Ik keek ernaar uit met SCHC de hoofdklasse in te gaan en ik wilde graag mannen blijven coachen. Na een paar dagen bedacht ik me. De Bossche cultuur van altijd het maximale eruit willen halen, past heel goed bij mijn karakter. Ik ben ontzettend blij met mijn keuze. En ja, ook vrouwen hebben humor.’

‘Marieke is nog niet echt boos geworden’

Na elf seizoenen met coach Raoul Ehren te hebben samengewerkt bij Den Bosch, was het voor middenvelder Margot van Geffen even wennen toen in augustus Marieke Dijkstra voor de groep stond. ‘Natuurlijk is alles anders, maar daarbij ook heel vernieuwend en verfrissend’, vindt Van Geffen. ‘Marieke is heel duidelijk en weet wat ze wil. En ja, ze kan soms wat direct uit de hoek komen. Raoul zei het vaak op een wat lievere manier. Maar Marieke is nog niet echt boos geworden. Nee, ook niet vandaag na het gelijkspel tegen Klein Zwitserland. Bij Raoul wisten we als het niet lekker liep: nu krijgen we de volle laag. En dan gebeurde dat ook.’

Meer over