nieuws

Marathonzwemmers Van Rouwendaal en Weertman verdedigen hun titels in warme en vieze poel

Drie grote ijsmachines pompen koel water in de smerige, warme wedstrijdbaan in Tokio waar twee olympische kampioenen deze week hun titel verdedigen. Sharon van Rouwendaal en Ferry Weertman gaan voor hun 10 kilometers in Tokio te water bij riskante temperaturen van rond de 30 graden.

Triatleten duiken in de olympische baai, waar ook het openwaterzwemmen is.	 Beeld Charly Triballeau / AFP
Triatleten duiken in de olympische baai, waar ook het openwaterzwemmen is.Beeld Charly Triballeau / AFP

Het water, dat de zwemmers maandag hebben verkend, is op het koelste moment van de dag, ’s ochtends om zes uur, nog 29 graden. Dan loopt het snel een graad op. De Japanners doen er alles aan om de temperatuur omlaag te brengen, bemerkte bondscoach Thijs Hagelstein. ‘Die machines dienen koud water in het vierkant van de wedstrijdbaan rond te pompen. Ze worden aangezet als het echt te warm wordt.’

Officieel wordt de wedstrijd bij 31 graden uitgesteld. Twee jaar geleden, bij de testwedstrijd in de baai, leek de temperatuurmeting gemanipuleerd te worden.

Voor de gewenning aan zwemmen in warm water deed Van Rouwendaal een duik in de jacuzzi bij haar Duitse trainer Bernd Berkhahn na afloop van de training in normaal zwemwater. Van Rouwendaal, die wekenlang op hoogte verbleef in de Sierra Nevada: ‘Elke training werd afgesloten met 20 minuten in het warme water van de jacuzzi. Het is bedoeld om het lichaam aan zulke temperaturen te laten wennen. Het was ook de hersteltijd na een zware training. En daar hebben we er veel van gehad, 500 kilometer in vijf weken op hoogte.’

Coach Hagelstein nam al vroeg in de olympische cyclus, 2017-2021, het besluit dat Weertman in warme oorden rond de evenaar moest oefenen. ‘De hittebestendigheid is een grote factor bij deze olympische race. Wij wisten dat het hier gaat tussen de mannen die het hardst kunnen zwemmen en zij die zich het best hebben aange­past. Wij hebben voor het laatste gekozen. We hebben gezwommen in water van 30 graden. Dan heb je echt moeite met 59 seconden over 100 meter, merkten we bij Ferry. Terwijl hij die tijd in een normaal bad met de ogen dicht zwemt.’

Vroeg opstaan wordt een noodzaak voor de openwaterzwemmers in Tokio. Om de warmte voor te wezen is de wedstrijd om half 7 in de morgen gepland. ‘Dat wordt half 3 opstaan’, zegt coach Hagelstein die woensdag dat ritueel met Van Rouwendaal afwerkt en een dag later met Weertman die aanpak herhaalt. Er moet vooraf veel gedronken worden. ‘Goed hydreren, opdat ze niet tijdens de race uitdrogen.’

De wedstrijd speelt zich af op een relatief korte baan, een vierkant van 1.435 meter die voor het volbrengen van de 10 kilometer zeven keer gezwommen moet worden. ‘Er kan daardoor zeker zes keer gedronken worden. Ze kunnen niet overslaan. We werken ook met extra koude dranken, voor de koeling van het lichaam. Maar het blijft moeilijk. Het moet allemaal in zeven seconden gebeuren, anders is de concurrentie weg’, aldus Hagelstein.

In de laatste ronde de per hengel aangeboden drinkbeker overslaan, een vast gegeven op de 10 kilometer, is in de hitte een risico. De kwaliteit van het water vormt ook een risico. Er zijn schotten aangebracht om toestromend stadsvuil tegen te houden. Bij regen, zoals maandag, spoelt de troep de baai in. Er bestaan zorgen over de ­­

e-coli bacteriën die worden aangetroffen. Het duidt op menselijke uitwerpselen in het water. Water spoelt bij zwemmen voortdurend door de mond, ziektes liggen op de loer.Rainbow Bridge

Ondanks de risico’s was een verplaatsing naar een noordelijk eiland, zoals met de marathon en het snelwandelen is geschied, onbespreekbaar. Hagelstein: ‘Nee, ze willen het iconische plaatje van de Rainbow Bridge op de achtergrond niet opgeven. Parijs zal de openwatermarathon ook voor de Eiffeltoren willen houden.’

Uiteindelijk zal de 10 kilometer uitdraaien om een sprint van 500 meter naar de finish. Van Rouwendaal en Weertman hebben die maandagochtend verkend op het wedstrijdtijdstip. Daar kwam het toch nog aan op navigatiekunde: hoe zwem je in de kortste, meest rechte lijn naar de finish­plaat.

Hagelstein waarschuwt: ‘We finishen tegen de zon in. Je zult als zwemmer niet veel zien. Als je de boeien blijft volgen, kom je verkeerd uit. De finish ligt iets weg van de parkoerslijn. Dat is tenminste nog een onderdeel van het echte openwaterzwemmen dat wordt gevraagd.’

De finishplaat is mee naar Japan. Die plaat werd in 2016 de beslissende factor genoemd voor de overwinning van Weertman in Rio. Hij tikte boven het water aan, de voorliggende Griek Gianniotis sloeg mis. Hagelstein: ‘Het ding gaat nog naar elke race mee. Dat finishen oefenen blijven we doen.’

Meer over