VoetbalWK-kwalificatie

Louis van Gaal is anno 2021 een bondscoach met zelfspot

Louis van Gaal liet het zelfvertrouwen en de blijheid bij Oranje binnen een week terugkeren. Nu het goede voetbal nog, te beginnen zaterdag tegen Montenegro.

Louis van Gaal voor aanvang van het WK-kwalificatieduel tegen Noorwegen. Beeld
Louis van Gaal voor aanvang van het WK-kwalificatieduel tegen Noorwegen.

Hij loopt het trainingsveld in Zeist op, kijkt naar de tribune, maakt een wijds gebaar en zegt: ‘Dat heb je met Louis van Gaal. De zon. En als de zon niet schijnt, straal ik.’

Zijn gehoor lacht, ongetwijfeld met bijgedachten. Wie zegt nou zoiets? Louis van Gaal dus, naast trainer van het Nederlands elftal blijkbaar beheerder van de elementen. Of toch niet? Het is juist daarom geen megalomanie, omdat hij zelfspot rijgt door zijn uitspraken. Hij weet precies wat hij zegt en wat de gevolgen zullen zijn, met al die camera’s. Als man met voorliefde voor controle snapt hij dat het regelen van het weer zelfs buiten zijn capaciteiten valt. Het is humor die menigeen ontgaat.

De troubadour Meindert Talma componeerde een lied over Louis van Gaal. Het heet: Ik ben Louis van Gaal. Het refrein gaat zo:

Als ik God zou zijn, zou ik alles winnen,

Maar ik ben God niet, ik ben Louis van Gaal.

In dat refrein van Talma zit alles besloten.

Maar Van Gaal is ook bloedserieus, als het om andere zaken dan trainerschap gaat. Op de vraag hoelang hij nodig zou hebben om de kabinetsformatie vlot te trekken, antwoordt hij kordaat en snel: ‘Kijk maar na wat ik daarover drie maanden geleden bij Op1 (een talkshow) heb gezegd. Dat er een minderheidskabinet zou moeten komen. Dat wordt nu bevestigd.’

De sfeer is uitgelaten vrijdag, tijdens het voor media open kwartier van de training. Hand in hand dartelen de internationals over het veld, dat opnieuw baadt in zonlicht, in een spelletje tijdens de voorbereiding op het WK-kwalificatieduel met Montenegro, zaterdag in Eindhoven. Dicht bij elkaar. Jongensachtige uitgelatenheid. Hoge kreten.

Van Gaal spreekt ze kort toe, vlak voor de perstribune. Hij kijkt op als fototoestellen ratelen. Hij is hoorbaar. Het gaat opnieuw over passen en trappen, over balsnelheid. Telkens keert hij terug naar de basis van voetbal. ‘De bal van De Vrij was niet altijd op het ritme van Memphis’, geeft hij later als voorbeeld. Om zijn nek hangt een fluit. De handen rusten in de zij. Vaak leunt hij tegen hetzelfde reclamebord, handen over de reling. Als selectie en staf voor de training als een peloton arriveren met de fiets, vanaf het nabijgelegen hotel, rijdt Van Gaal voorop. Licht verzetje.

Zijn spel met de media, vroeger vaak gedrenkt in bitterheid, is veel milder van toon dan voorheen. Vrolijker vooral. Zijn persconferenties zijn een doorgeefluik van serieuze en zinnige informatie over systemen of over landen die verdedigen en landen die aanvallen. Alleen: de verpakking is soms puur cabaret.

Hij is zeventig en emotioneel, zoals menig man op leeftijd. Geregeld welt een traan op. Al zegt Stefan de Vrij vrijdag, een stoel naast hem, dat hij nog hetzelfde is als bij het WK in 2014, in de zijn tweede periode als bondscoach. Met een duidelijke visie. Zelfverzekerd, maar altijd luisterend naar goede argumenten. Van Gaal schatert en applaudisseert met aplomb voor De Vrij, die dus naast hem zit.

Het voetbal houdt hem jong. Over dat voetbal gesproken: dat mag beter. Dat moet beter, zonder de geschorste Daley Blind zaterdag, met Denzel Dumfries weer als rechtsback en Steven Berghuis als rechtsbuiten met een herkansing. Opnieuw in 4-3-3, want hij mag dan opnieuw zijn liefde verklaren aan 5-3-2, voor de implementatie heeft hij meer tijd nodig, om de spelers dat goed te leren. En hij heeft geen tijd. Hij traint soms zelfs droog, in een zaal in het hotel. Stoelen aan de kant. Mannen in positie plaatsen. Spelhervattingen trainen. Zonder bal. En, zegt hij trots, de Noorse spelhervattingen leverden geen doelpunt op woensdag. Nou ja, die 1-0 van Haaland was toch uit een corner? Nee, vindt Van Gaal, dat was pas nadat de bal eigenlijk al weg was. Zover reikt het rollenspel tijdens het droogtrainen niet.

Woensdag, een uur na de wedstrijd tegen Noorwegen in Oslo, herhaalt Van Gaal: ‘Het is een hele goede groep, een heel blije groep die verantwoordelijkheid neemt, die inbreng heeft in de tactiek. Dat heb ik nog nooit meegemaakt.’

Van Gaal zei eerder dat hij spelers bij interlands beter gemotiveerd vindt dan bij hun clubs, ondanks het vorstelijke salaris dat ze daar ontvangen. Op die ene groep na dan, die 20 jaar geleden werd uitgeschakeld voor het WK van 2002. Die groep wilde hem niet volgen. Hij rekende keihard af met de mentaliteit. Over de mannen van 2014 was hij zeer tevreden. De huidige selectie valt daarmee te vergelijken. Jong, kneedbaar, hongerig naar prijzen. Maar het voetbal moet beter. ‘Het moet leiden tot een betere uitvoering, in technisch en tactisch opzicht.’

Meer over