ZwemmenKira Toussaint

Kira Toussaint zat met haar neus in de boeken om uiteindelijk prijzen te kunnen winnen in het zwembad

Rugslagspecialist Kira Toussaint nam in 2013 een grote gok. Ze ging naar Amerika en combineerde met succes studie en topsport. En nu telt ze, zoals afgelopen weekeinde in Eindhoven, ook mee in de wereldbekerstrijd.

Kira Toussaint breekt zijwaarts door de waterspiegel, precies zoals het haar in de Verenigde Staten is geleerd. Beeld Jiri Buller / de Volkskrant
Kira Toussaint breekt zijwaarts door de waterspiegel, precies zoals het haar in de Verenigde Staten is geleerd.Beeld Jiri Buller / de Volkskrant

Van onbetaalde amateur is Kira Toussaint plotseling beroeps geworden. De wereldbekerserie van de wereldzwembond Fina heeft haar in het eerste cluster, de toernooien van Kazan en Doha, twintigduizend dollar aan prijzengeld opgeleverd. Het is de vergoeding voor de vierde plaats in het algemeen klassement, nog voor gelouterde landgenoten Ranomi Kromowidjojo en Femke Heemskerk.

Bij de wereldbekerwedstrijd in Eindhoven kan de Amsterdamse rugslagspecialist, die haar eigen nationale record op de 50 meter vrijdag aanscherpte tot 26,19 seconden, er fijntjes om lachen. ‘Ik heb jaren helemaal niks verdiend. Nu krijg ik een groot bedrag. Ik weet niet eens wanneer ik het krijg, wanneer het op mijn rekening wordt bijgeschreven. Tot nu toe in elk geval niet. Maar het is wel heel fijn, hoor.’

Toussaint zwom vier jaar in de studentencompetitie van de Verenigde Staten. Het staat bekend als de NCAA, de afstanden zijn in yards en vele toppers zijn er uit voortgekomen. Ze kwam uit voor de Gulf Coast University van Fort Myers in Florida. In 2015 stapte ze over naar de universiteit van Tennessee. Ze studeerde en ze zwom. ‘Er zijn strenge regels. Je kunt alleen aan die NCAA meedoen als je niks verdient of hebt verdiend. Je mag geen contract hebben met een sponsor. Prijzengeld mag niet achter je naam staan. En als je dat wel hebt, dan moet je terugbetalen voor je in de NCAA kunt meezwemmen. Kleiner prijzengeld is niet erg. Tenminste, als je het hebt gebruikt om je reis- en verblijfkosten te betalen.

‘Maar je moet dat alles kunnen verantwoorden. Want iedereen moet gelijk zijn in deze competitie. Een groot kampioen als Michael Phelps heeft het niet gedaan. Katie Ledecky (meervoudig olympisch kampioen vrije slag, red.) zag af van grote sommen geld, om maar mee te kunnen doen. En nu heb je de wereldrecordhouder Kathleen Baker die er na drie jaar college mee ophoudt en naar de profs overstapt.’

Bachelor

Toussaint kreeg een andere beloning. ‘Ik heb in die vier jaar mijn bachelor bewegingswetenschappen gehaald. Kinesiology heet dat in de VS. Maar vervolgens kreeg ik een beurs voor een master. Ik was van vijftien universiteiten uit het zuidoosten, de SEC, een van de drie vrouwen die zo’n beurs kreeg toegewezen. Ik was cum laude geslaagd, mijn sportprestaties waren oké en ik had genoeg vrijwilligerswerk gedaan. De coaches kozen mij. Dan krijg je zo’n beurs die ik binnen vijf jaar moet benutten. Dat is voor na de Olympische Spelen van Tokio 2020.’

De zwemster vertrok in 2013 naar de Verenigde Staten, omdat ze in Eindhoven, bij het Nationaal Trainingscentrum (NTC), haar draai niet kon vinden. ‘Ik vind een heleboel andere dingen ook leuk. Ik kon niet echt in die tunnel van concentratie komen. Alleen focussen op zwemmen werkt voor mij niet. Zo ben ik in Amerika beland.

‘Ik bleek daar naast zwemmen ook hoge cijfers voor mijn studie leuk te vinden. Ik werd een nerdje. Daarvoor ben ik terugbetaald. Met de beurs. Het was pittig. Er waren dagen bij dat ik om 5.00 uur de deur uitging, naar het zwembad op de campus, en om 20.00 uur binnenkwam.’

Naast studeren was zwemmen van belang. Toen de Spelen van Rio naderden en haar progressie stokte, koos ze ervoor naar Tennessee, naar Knoxville te verhuizen. ‘Mijn coach van Fort Myers kijkt me niet meer aan. Alsof ik hem bedrogen heb. Collegezwemmen is teamsport. Je doet alles samen.’

In Tennessee leerde zij, de specialist op de rugcrawl, een andere techniek aan. ‘Mijn onderwaterfase (15 meter onder water na start en keerpunt, red.) deed ik niet langer op de rug maar op mijn zij. Ook het bovenkomen, de break-out, doe ik nu op mijn zij. Ik leerde de eerste drie slagen boven water groot en langzaam te maken. Als ik te snel wil, dan wordt het niks. In Amsterdam, waar ik train, zegt Mark Faber dat ook.’ De andere les van haar Amerikaanse coach Matt Kredich was dat zij haar lichaamshouding moest veranderen. ‘Ik lag voor de rugcrawl in het water alsof ik de borstcrawl deed, maar dan op de rug. Te vlak. Je probeert, zei Kredich, een kano van jezelf te maken.’

Bedorven sfeer

Ze maakte progressie, haalde de Spelen van Rio waaraan ze door de bedorven sfeer in de zwemploeg ‘een heel nare ervaring’ heeft overgehouden en keerde eind vorig jaar, diploma in de tas, terug naar Nederland. ‘Na vier jaar mag je niet meer in de NCAA zwemmen. Dan ben je je studievisum kwijt. Dan kun je op een toeristenvisum verder, maar dan moet je elke drie maanden het land uit. Of je koopt een green card. Ik ging terug naar Nederland.’

Daar maakt Toussaint (24) in haar samenwerking met coach Faber een nieuwe ontwikkeling door. Ze heeft begin september de grens van de 1 minuut op de 100 meter rugslag doorbroken. De progressie van een halve tel heeft geleid tot een Nederlands record van 59,80.

Als bewegingswetenschapper weet zij de oorzaak te duiden: ‘Ik ben fitter. Het leven op de universiteit was te zwaar. Ik had te weinig rust. Ik sta er fysiologisch nu beter voor. Mijn zuurstofopnamevermogen is met 25 procent toegenomen.’

Meer over