EK voetbalProfiel

Kasper Hjulmand: de coach die voetballers beter maakt, en betere mensen van ze maakt

Hij werd getypeerd als een gesjeesde filosoof, maar geldt nu als de vernieuwer van het Deense voetbal. Bondscoach Kasper Hjulmand staat zaterdag met zijn ploeg in de kwartfinales van het EK, tegen Tsjechië.

Kasper Hjulmand Beeld AP
Kasper HjulmandBeeld AP

Toen Kasper Hjulmand in 2019 werd benoemd tot bondscoach van Denemarken nodigde hij een keur aan oud-voetballers, topsporters, politici, artiesten en zakenlieden uit in een bestuurskamer om de identiteit van het Deense voetbal te bespreken. Of, zoals hij het zelf zei: ‘Om de idealen te bepalen die moeten worden gereflecteerd in hun voetbalteam.’

Hij werd in de Deense pers neergezet als ‘romanticus’, ‘gesjeesde filosoof’, en ‘voetbalnerd’. Hjulmand (49) coacht al vanaf zijn 26ste. Negen knieoperaties dwongen hem te stoppen als (semi-)prof. Hij rondde ondertussen een master bedrijfskunde af in Florida. Met FC Nordsjaelland presteerde hij jarenlang spectaculair, maar bij het Duitse Mainz, zijn enige avontuur buiten Denemarken, werd hij al na negen maanden ontslagen.

Vernieuwing

Toen hij in maart 2020 vroegtijdig de succesvolle Noor Hareide afloste als bondscoach, omdat de Deense bond haast wilde maken met de vernieuwing, werd de scepsis nog groter. Maar Denemarken won onder Hjulmand op Wembley van Engeland in de Nations League, is de WK-kwalificatie uitstekend gestart en speelt zaterdag op dit EK in de kwartfinale tegen Tsjechië.

En dat terwijl de ploeg in de openingswedstrijd al na 42 minuten Christian Eriksen verloor: de sterspeler kreeg een hartstilstand tegen Finland en moest de rest van het EK aan de kant blijven. Denemarken voetbalde door (en verloor). Een dag later stelde Hjulmand dat het de verkeerde beslissing was geweest. Hij hekelde de drammerige Uefa, stelde zich ook kwetsbaar op (‘misschien hadden we gewoon in de bus moeten stappen, dat geeft me een schuldgevoel’) en sloot verzoenend af met dat het een leermoment moest zijn.

Hij wist de ploeg weer samen te brengen en na nipt verlies tegen België (1-2) en de ruime zeges op Rusland (4-1) en Wales (4-0) is Denemarken ineens licht favoriet zaterdag tegen Tsjechië in Bakoe.

Het drama rond Eriksen heeft de relatie met zijn spelers verder verdiept. ‘Hij is naast een coach ook een vriend,’ stelde back Joakim Maehle. ‘Kasper is ongelooflijk geweest met zijn aanpak. Er was focus op het feit dat we zullen blijven voetballen, maar ook dat er verschillende mensen mentaal op verschillende plaatsen waren’, vertelde aanvoerder Simon Kjær aan BT. ‘Tegelijkertijd had hij te maken met zijn eigen gevoelens. Hij is een fantastische coach en leider voor het team.’

Coach Kasper Hjulmand van Denemarken knuffelt een speler na de winst in de achtste finales van het EK op Wales. Beeld EPA
Coach Kasper Hjulmand van Denemarken knuffelt een speler na de winst in de achtste finales van het EK op Wales.Beeld EPA

De situatie rond Eriksen was voor Hjulmand niet compleet nieuw. In 2009 werd Nordsjaelland-speler Jonathan Richter tijdens een wedstrijd door de bliksem geraakt met een hartstilstand tot gevolg. Na weken in coma moest zijn been worden geamputeerd. Richter speelt nu rolstoelbasketbal en bracht een biografie uit. ‘Kasper heeft dat hele traject meegemaakt, met de revalidatie, psychologen, de zorg voor de rest van de ploeg’, vertelt de Deen Patrick Mtiliga die bij Nordsjaelland speelde.

Redder

Hjulmand kan niet meer stuk in Denemarken. ‘Redder’ en ‘leider van het land’ wordt hij genoemd. De coach moet daar zelf om glimlachen, in hiërarchie gelooft hij niet. Tegelijkertijd zal hij blij zijn dat het zijn slagkracht vergroot om een andere missie te volbrengen: het verbeteren van het welzijn van mensen met een handicap. Sinds in 2015 in het tehuis waar zijn gehandicapte broer Simon verbleef een medebewoner stierf, nadat die was vastgehouden door personeel, zet hij zich daar enorm voor in. ‘Iedereen in Denemarken moet, ongeacht welke handicap, dezelfde mogelijkheden hebben om een zinvol leven te leiden.’

‘Was hij niet zo bezeten van voetbal geweest, dan was hij wel directeur bij een groot bedrijf of vrijwilligersorganisatie geworden’, denkt Mtiliga. ‘Hij heeft altijd drie boeken voor zijn neus, een podcast op zijn oren en toch alle aandacht voor alles en iedereen. Niets ontgaat hem. Zelfs vrienden van me die niets met voetbal hebben worden geraakt door zijn manier van communiceren.’

Zesvoudig Deens international Mtiliga weet nog dat hij in 2011 na voor Excelsior, Feyenoord, NAC en Malaga te hebben gespeeld helemaal geen trek had in de jonge fusieclub Nordsjaelland dat het seizoen ervoor aan degradatie was ontsnapt. ‘Maar toen sprak ik Kasper. Het begon ermee dat hij zei dat ik hem ‘Kasper’ of ‘Hjulle’ moest noemen in plaats van ‘trainer’. Daarna had hij een heel verhaal dat we kampioen FC Kopenhagen konden bedreigen. Ik dacht: hij is gek. Maar gaandeweg zijn betoog ging ik er ook in geloven. Het seizoen erop werden we kampioen, een megasensatie.’

Kerstman

Frank Arnesen, oud-topspeler van Denemarken, is al even lovend over Hjulmand, dat je moet uitspreken als ‘Joelman’, zo doceert hij. ‘Het betekent kerstman. Ja, zo voelt het nu in Denemarken. Alsof hij de kerstman is.’

Arnesen, door de wol geverfd als technisch directeur, prijst het energieke, aanvallende spel, de slimme wisselingen, het moderne leiderschap. Hij wilde Hjulmand begin 2019 naar Anderlecht halen. ‘Hij heeft het Deense voetbal veranderd, aanvallender gemaakt. Hij is ook heel goed in man-management. En let op: altijd als hij in beeld is, zie je een grote man met een positieve uitstraling.’

Volgens Joshua John, ex-speler van Nordsjaelland, voorspelde Hjulmand aan het begin van de week al wat de tegenstander ging doen en wat zijn ploeg dan moest doen. ‘Daar trainden we de hele week op en dat kwam dan precies zo uit. Zijn speeches voor een wedstrijd waren ook geweldig. Hij daagde ons uit. Dan hadden we een serie van vijf wedstrijden en spraken we samen af dat we 12 punten wilden halen.’

Maar altijd stond het menselijke voorop, met een belangrijke rol ook voor zijn vrouw. John: ‘Zij waren een vader- en moederfiguur voor de spelers én hun gezinnen.’ Mtiliga: ‘Hij ziet het als een plicht mensen te helpen, de wereld te verbeteren. Hij maakt je niet alleen een betere voetballer, maar ook een beter mens.’

Meer over