Jorritsma wint meteen 1.000 meter bij zijn debuut

Hij kan portretten tekenen, maar sinds dit weekeinde weet het internationale schaatsveld dat Gerben Jorritsma ook hard kan schaatsen. De 22-jarige rijder van Team LottoNL-Jumbo was in Calgary de grote verrassing op de 1.000 meter. Met 1.07,20 won Jorritsma bij zijn debuut direct de eerste wereldbeker van het seizoen.

Gerben Jorritsma tijdens zijn winnende 1.000-meterrace. Beeld AP
Gerben Jorritsma tijdens zijn winnende 1.000-meterrace.Beeld AP

Met zijn winst verbaast Jorritsma ook zichzelf. De Rus Pavel Koelizjnikov is de grote man om te verslaan op de twee kortste afstanden, maar de topfavoriet werd zaterdagavond tweede op de kilometer, op 0,13 honderdste van een seconde achter Jorritsma. Tegen de NOS zei Jorritsma zaterdagavond over Koelizjnikov: 'Op de 500 meter reed hij gruwelijk hard. Maar ik laat wel zien dat de Nederlanders er nog steeds zijn.'

Tot zijn vijfde woonde hij in Friesland en groeide vervolgens op in Diever. Jorritsma staat bekend als nuchtere Drent. Hij had altijd een 'gruwelijke hekel' aan schaatsen, bekende Jorritsma ooit. Hij zag er de lol niet van in, het was maar koud.

Over een winnaarsmentaliteit beschikt hij van jongs af aan. Toen Jorritsma als peuter net kon lopen, kreeg hij rolschaatsen, een verjaardagscadeautje waarmee hij zich al snel vermaakte. Opmerkelijk genoeg koos hij op zijn zesde, het moment waarop hij van zijn ouders lid mocht worden van een sportvereniging, voor voetbal. De plaatselijke club was net kampioen geworden, succes leek verzekerd.

Die voetbalcarrière duurde een maand. Jorritsma ondervond: een winnaarsmentaliteit is niet altijd te combineren met teamsport. Althans, niet wanneer leeftijdsgenoten de kantjes ervan aflopen. Jorritsma: 'Verschrikkelijk.' Hij koos alsnog voor de plaatselijke skeelervereniging en belandde een aantal jaar later om zijn conditie in de winter op peil te houden op een ijsbaan, waar hij het plots wel leuk vond.

Verklaring

In tegenstelling tot de meeste andere Nederlandse topschaatsers maakte hij in zijn juniorentijd nooit deel uit van de selectie van Jong Oranje. Hij viel echter op bij trainer Jac Orie, die zag dat Jorritsma op een Nederlands kampioenschap afstanden zowel aan de 500 meter als de 5.000 meter deelnam - doorgaans plaatsen alleen sprinters zich voor de korte afstand en dit type rijder kan vaak niet uit de voeten op de 5.000 meter. Dit biedt potentie, dacht Orie. Twee jaar geleden trad Jorritsma als stagiair toe tot de formatie die inmiddels Team LottoNL-Jumbo heet.

Vorig jaar mocht Jorritsma al een kijkje nemen bij de wereldbekerwedstrijden, toen hij zich plaatste voor de 500 meter. Dit jaar maakte hij een nog grotere stap. Tijdens de selectiewedstrijd voor de wereldbekerwedstrijden in Enschede plaatste Jorritsma zich voor drie afstanden: de 500, de 1.000 en de 1.500 meter. De langste afstand sloot hij winnend af, waarmee hij won van zijn teamgenoot Sven Kramer.

Als verklaring voor zijn succes noemt Jorritsma zijn gewichtsverlies. Hij beschikt over een lager vetpercentage dan een jaar geleden en schaatst daarmee zogezegd lekkerder. Met een lager gewicht wordt de luchtweerstand kleiner.

Schaatsen op een hooglandbaan als Calgary vraagt veel van een sporter. Doordat de luchtweerstand op hoogte lager is gaan schaatsers doorgaans sneller en neemt de druk op de benen vooral in de bochten toe. Daarnaast is het lastig omgaan met de lagere hoeveelheid zuurstof in de lucht.

Dat ondervond ook Jorien ter Mors, die zaterdagavond met 1.12,66 een Nederlands record schaatste en minutenlang op het binnenterrein lag bij te komen van misselijkheid. Nooit eerder was ze zo diep gegaan, zei de schaatsster die shorttrack en langebaan combineert. Tegen de NOS zei ze: 'Ik dacht bijna dat de prullenbak mijn vriendje was.'

Ter Mors werd vierde, maar het gat met winnares Heather Richardson was klein. Richardson, geoefend op de 1.000 meter, schaatste met 1.12,51 een nieuw wereldrecord, terwijl Ter Mors debuteerde op de afstand. Ter Mors: 'Ik denk dat als ik dit vaker oefen, ik ook bovenaan het treetje kan staan.'

Toch reist Ter Mors in tegenstelling tot de rest van het internationale veld naar huis en slaat ze de tweede wereldbekerwedstrijd in Salt Lake City over. Ter Mors, die dit seizoen terugkeert na een tussenjaar waarin ze tegen overtraining aanzat, weet dat ze tijd nodig heeft om te herstellen.

In tegenstelling tot haar langebaanconcurrenten kwam zij een weekeinde geleden nog uit bij een shorttrackwedstrijd in Toronto.

Meer over