InterviewErwin van de Looi

Jong Oranjecoach Erwin van de Looi: voetballers van Generatie Z zijn individuen, bereid tot teamspel

Hoe leg je contact met je selectie, zeker als het een jonge groep is? Bondscoach Erwin van de Looi (49) pakte het probleem aan door zich te verdiepen in Generatie Z, waartoe de spelers van Jong Oranje behoren. Vanaf woensdag neemt de ploeg deel aan het EK voetbal.

Erwin van Looi, bondscoach van Jong Oranje.  Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Erwin van Looi, bondscoach van Jong Oranje.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Het is ‘smullen’ voor de bondscoach, werken met al dat talent in Jong Oranje, van Justin Kluivert tot Noa Lang, van Teun Koopmeiners en Myron Boadu tot Perr Schuurs. Erwin van de Looi voelt zich bevoorrecht.

De trainer kreeg de baan in september 2018, toen de vorige kwalificatie bijna verloren was. Hij analyseerde het elftal en zijn gebruiken. ‘Daarna ben ik met ieder staflid apart gaan zitten. Een terugkerend aspect was: we krijgen moeilijk contact met die jongens. Ze zitten vaak met de telefoon of op hun kamer, met een laptopje of met de Playstation.’

Om zich te verdiepen, kreeg Van de Looi van teammanager Tijn Kruize het boek Generatie Z van René Boender, over de ‘digitale’ generatie die grofweg tussen 1995 en 2010 is geboren, opgegroeid als ze zijn met de computer, gewend aan sociale media, laptop, internet en smartphone. Boender gaf een presentatie, ter lering en vermaak.

Noa Lang. Beeld Getty Images
Noa Lang.Beeld Getty Images

‘Het gaat om het begrijpen van deze generatie, over communiceren. Hoe staan ze in het leven? Hoe zijn ze te beïnvloeden? De uitkomsten zijn niet wereldschokkend, maar belangrijk. Ze weten wat ze willen en zijn goed opgeleid, zeker qua professionaliteit. Ze zijn vele malen beter getraind dan mijn generatie. Juist omdat ze individualistisch zijn, kan het moeilijk zijn er een team van te maken. Maar ze zijn erg bereid in een team te spelen, als ze weten welk voordeel een team kan opleveren voor henzelf. Daarmee is niets mis. Je moet met een goed verhaal komen, iets samen doen, met perspectief voor het individu. Bij zo’n mengeling gaat het lopen.’

Hij leerde simpele zaken: bij communicatie is appen beter dan bellen, zeker in eerste instantie. ‘Wij denken dat dat geen persoonlijk contact is, maar zij vinden van wel. Wij waren alleen anders gewend. Vroeger bij een vragenlijstje gingen we om tafel zitten, kreeg je een pen en vulde je dat lijstje in. Nu krijgen ze dat via hun telefoon, ze doen tiktiktik en het staat op onze computer. Dat is niet per se slechter.

Perr Schuurs. Beeld Getty Images
Perr Schuurs.Beeld Getty Images

Niet te snel oordelen

‘Ik hoor soms mensen spreken over een verloren generatie. Jammer, die snelle oordelen. Er zijn veel jongens met ideeën, met maatschappelijke betrokkenheid, met gedachten over milieu. Kijk naar Black Lives Matter. Dat is echt een thema. Sommige spelers in onze groep ervaren discriminatie. Jongens in een grote auto die vaak worden aangehouden, onderweg naar Zeist. Ik word nooit aangehouden. Dat is toch bijzonder. En bij hun anonieme familieleden speelt het veel sterker. Zij ergeren zich daaraan. Terecht.’

Het is juist een generatie met duidelijke doelstellingen. Van de Looi vertelt over de overigens al oudere Tjaronn Chery, voorheen een pupil bij FC Groningen. ‘Hij wilde gewoon geld verdienen voor zijn moeder. Daarvoor voetbalde hij. Hij tekende waar hij het meeste kon verdienen. Veel van mijn spelers komen uit gebroken gezinnen, met een op de achtergrond aanwezige vader. Leo Beenhakker zei altijd: het maakt me geen reet uit waarvoor je speelt. Of dat nu voor je moeder is, voor geld of voor de eer, als je maar weet dat je het samen moet doen en dat je dan de grootste kans op succes hebt. Beenhakker was de Generatie Z eigenlijk al vooruit. Het is goed om te weten wat de persoonlijke drijfveer is, maar die moet je als trainer vooral respecteren, niet veroordelen. Als iemand voor geld kiest, is dat geen zonde.’

Myron Boadu. Beeld Getty Images
Myron Boadu.Beeld Getty Images

Het gemeenschappelijke gevoel in de selectie is groot, wat blijkt in de gecreëerde gemeenschappelijke ruimte met spelletjes, tafeltennis, biljart, Playstation en grote schermen voor voetbal. ‘Binding creëren is belangrijk. Ik vind deze generatie echt goed, hoe de jongens in het leven staan en nadenken. Ze zijn ambitieus en willen hard werken. Natuurlijk moet je ze weleens corrigeren, maar dat is van alle tijden. Als ze iets willen weten, kunnen ze op tal van fora zoeken. Dat hoeft niet bij iemand hoog in de hiërarchie te zijn. Dat kan net zo goed iemand van de werkvloer zijn. Zij denken minder in hiërarchie, zeker in het dagelijks leven. In het voetbal is die hiërarchie meer aanwezig, omdat ik de opstelling maak.’

Benaderbaar

Van de Looi kan een goed elftal opstellen, enigszins afhankelijk van wie Frank de Boer selecteert voor het echte Oranje. Jong Oranje is een opleidingsteam met prestatiedoelen dat energie wil uitstralen. Ook de beeldvorming is van belang. Het team liet een documentaire maken. ‘Ook daarmee had de Generatie Z geen enkele moeite. Ik zat er niet meteen op te wachten met voortdurend camera’s om me heen. Zij haalden hun schouders op. Ze zijn net zo makkelijk met of zonder camera. Ik vroeg ze ook in wat voor team ze wilden spelen, hoe pers en publiek ons zouden moeten zien. Benaderbaar, is ook een kernwaarde. Dat hoorden we: arrogante jongens. Maar ze zijn net als anderen, met hun onzekerheden. In eerste instantie zijn het gewoon jongens van 19, 20, 21 jaar, en daarna pas talentvolle voetballers.’

Justin Kluivert. Beeld Getty Images
Justin Kluivert.Beeld Getty Images

Hij heeft de beschikking over een veelzijdige mix, ook qua achtergrond. ‘Dat is echt een verrijking, ook voor mij als trainer. Ik kom uit Huissen, een stadje bij Arnhem. Ik heb een normale, beschermde opvoeding gehad. Dat is je referentiekader. Maar er is zoveel meer. Niet alleen in de wereld, ook in Nederland. En de verschillen groeien. Rijkdom-armoede, afkomst, geloof, overtuigingen. Het is mooi om je daarin te verdiepen en makkelijk om te oordelen of veroordelen. Het is beter om na te denken.’

De leiders van de selectie? Teun Koopmeiners, de aanvoerder. Deyovaisio Zeefuik. ‘Een geweldige gozer. In deze leeftijdscategorie is het moeilijk om elkaar aan te spreken. Ze zijn even oud, de hiërarchie is niet duidelijk. Zeefuik maakt dat niets uit. Als iets hem niet aanstaat, op het veld of daarbuiten, is het: boem. Netjes en direct. Hij is een informele leider. Dani de Wit is een wat atypisch talent dat veel energie brengt. Je merkt dat kleur en afkomst niet tellen. Voor de jongens is dat geen issue, en voor mij dus ook niet. Daaraan kan Nederland een voorbeeld nemen.’

EK in twee etappes

Jong Oranje behoort tot de kanshebbers op het EK, dat in tweeën is opgedeeld. Eerst speelt de ploeg drie groepsduels in Hongarije, op 24 maart tegen Roemenië, op 27 maart tegen Duitsland en op 30 maart tegen het gastland. De eindronde, waaraan de nummer één en twee van de vier poules meedoen, is van 31 mei tot 6 juni in Slovenië. Nederland, met Foppe de Haan als bondscoach winnaar in 2006 en 2007, ontbrak 8 jaar bij de eindronde.

Meer over